W obliczu niejasnej sytuacji i utrzymujących się ograniczeń w żegludze przez Cieśninę Ormuz, prezydent USA Donald Trump zwiększa presję na partnerów z NATO. Sekretarz generalny NATO Mark Rutte (59) poinformował kilka stolic, iż prezydent Trump oczekuje konkretnych deklaracji wsparcia dla bezpieczeństwa Cieśniny Ormuz w nadchodzących dniach, poinformowała w czwartek agencja Reuters.
Nikt, w tym NATO, „niczego nie zrozumiał, dopóki nie zostanie na niego wywarta presja” – napisał Trump w czwartek na swojej platformie „TruthSocial”. Początkowo nie ujawniono publicznie żadnych konkretnych gróźb. Jednak w innym wpisie NATO na TruthSocial, opublikowanym poprzedniego dnia, Trump przypomniał czytelnikom o wciąż nierozstrzygniętym sporze o Grenlandię. Trump rości sobie prawa do tego terenu, co niedawno powtórzył.
Brak dalszego swobodnego przepływu przez Cieśninę Ormuz
Statki przez cały czas nie mają swobodnego przepływu przez Cieśninę Ormuz. W ramach zawieszenia broni wynegocjowanego z USA , maksymalnie 15 statków dziennie może przepływać przez cieśninę, informuje agencja TASS, powołując się na anonimowego wysokiego rangą urzędnika irańskiego rządu.
Cieśnina Ormuz ma ogromne znaczenie dla globalnych dostaw ropy naftowej, gazu ziemnego, helu i nawozów. Przed rozpoczęciem amerykańsko-izraelskich ataków na Iran 28 lutego, średnio 140 statków dziennie przepływało przez cieśninę.
Irańska Straż Rewolucyjna zarekomendowała alternatywne trasy przez Cieśninę Ormuz ze względu na obecność min morskich. Teheran oświadczył, iż Iran zachowa kontrolę nad cieśniną i może pobierać opłaty za przejazd. Tymczasem prezydent USA Donald Trump zażądał, aby Iran „natychmiast” ponownie otworzył Cieśninę Ormuz, zgodnie z postanowieniami porozumienia o zawieszeniu broni. Jednak masowe bombardowania Libanu przez Izrael budzą kontrowersje. Iran uważa to za naruszenie zawieszenia broni, podczas gdy USA temu zaprzeczają.
Od czasu ogłoszenia zawieszenia broni w środę wieczorem przez cieśninę między Zatoką Perską a Zatoką Omańską, przez którą zwykle przepływa jedna piąta światowych dostaw ropy naftowej i gazu skroplonego, przepłynęło zaledwie kilka statków.
Po ponad pięciu tygodniach wojny, we wtorek Stany Zjednoczone i Iran zgodziły się na dwutygodniowe zawieszenie broni. W zamian władze w Teheranie zadeklarowały gotowość do ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz – ale podkreśliły, iż przez cały czas będą kontrolować cieśninę i ewentualnie pobierać opłaty za przeprawę.
Propozycja wprowadzenia opłaty tranzytowej spotkała się z ostrą krytyką w Europie. Prawo międzynarodowe jest „absolutnie jasne” – powiedział rzecznik Komisji Europejskiej w Brukseli. „Żegluga musi być bezpłatna” – podkreślił. UE nie będzie akceptować „żadnych opłat ani należności jakiegokolwiek rodzaju”.
Ceny ropy rosną – firmy żeglugowe podnoszą opłaty za przewóz
W obliczu wątpliwości co do długoterminowej wykonalności zawieszenia broni, ceny ropy naftowej ponownie wzrosły w czwartek. Rano cena baryłki amerykańskiej ropy West Texas Intermediate wzrosła o około 5 procent, do nieco poniżej 100 dolarów. Cena ropy Brent z Morza Północnego wzrosła o około 3,6 procent, ale również utrzymała się poniżej granicy 100 dolarów.
Tymczasem firmy żeglugowe podnoszą stawki frachtowe z powodu wojny w Iranie. „Wojny i kryzysy są kosztowne dla firm żeglugowych” – powiedział w czwartek agencji Reuters Nils Haupt, rzecznik prasowy wiodącej niemieckiej firmy żeglugowej Hapag-Lloyd. „Możemy i musimy przerzucić koszty na innych”. Żadna pojedyncza firma żeglugowa nie jest w stanie udźwignąć dodatkowego obciążenia, które ma wynieść trzy miliardy dolarów rocznie. Konsumenci również odczują skutki podwyżek cen.
