Nasza mowa.
Pochodzę z Podlasia, z terenów Puszczy Knyszyńskiej, gdzie ludzie nie mówili po polsku, ale "po prostu". Okazało się potem, iż to był język białoruski, czyli naturalny historyczny język Słowian. W związku z tym wprowadzona już w drugiej klasie szkół podstawowych naukę języka białoruskiego. Nikt tego języka nie uczył się entuzjastycznie ze względu na cyrylicę, ale w mowie codziennej nikt inaczej nie mówił.
Kilka lat temu nawiedziłam swoje rodzinne strony, znalazłam dawne sąsiadki, które dalej mówiły "po prostu" i moje użycie permanentej polszczyzny je męczyło.
Moje szperanie w AI skutkowało odkryciem, iż Adamowi Mickiewiczowi też ten język obcy nie był.
"Urodził się, jak tyle już razy napisano, w Zaosiu albo Nowogródku, na obszarze dzisiejszej Białorusi. Obszar ten jednak w tym czasie znajdował się w granicach Imperium Rosyjskiego, a nieco wcześniej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a jeszcze wcześniej w sercu Wielkiego Księstwa Litewskiego. Te wszystkie warstwy, w przypadku terenów, które dzisiaj często określa się też mianem wielokulturowego “pogranicza”, mają swoje znaczenie i częściowo sprawiają, iż tak trudno mówić o “białoruskim” Mickiewiczu. Ale jednak spróbujemy."
A tak podobno to widział sam Adam Mickiewicz.
"Zacznijmy od jeszcze innego początku, czyli od nazwiska. Nazywał się Mickiewicz, choć sam wolał o sobie mówić (i tak się podpisywał) Mićkiewicz. “Mićka” to białoruskie zdrobnienie od popularnego na tych terenach wschodnio-chrześcijańskiego imienia Dzmitrij, (popularnego dzisiaj w Białorusi w formie Źmicier), czyli Dymitr. Ta etymologia podpowiada, iż przodkowie Mickiewicza należeli najprawdopodobniej do lokalnej ludności białoruskiej, prawdopodobnie prawosławnej, będącej autochtonicznym etnosem na tym obszarze."
]]>https://culture.pl/pl/artykul/adam-mickiewicz-jako-poeta-bialoruski-czyl...]]>
Mój mąż w swojej pracy spotkał mężczyznę pochodzącego z Mińska, stolicy Białorusi. Od niego wiemy, iż "Pan Tadeusz" jest na Białorusi tak jak w Polsce podstawą narodowego patriotyzmu, a Nowogródek jest czczony i jako miejsce narodowych "pielgrzymek".
Литва, моя отчизна! ты, как здоровье наше:
Когда тебя утратим, ты нам милей и краше.
Теперь, с тобой расставшись, о родина моя,
Тебя с тоской сердечной пою и вижу я.
]]>https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%...]]>(%D0%9C%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87;_%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B8%D0%BD)
Oczywiście język białoruski ma własnych poetów i został podniesiony do rangi narodowej prze Białorusinów.
Жывое ў вяках беларускае слова –
Народа душа і народа хвала.
Цябе абзывалі “мужыцкаю мовай”,
А нам жа ты матчынай мовай была.
]]>http://vershy.ru/content/matchyna-mova]]> Autor: Алесь Бачыла
Przetrwały przez wieki białoruskie słowa,
Dusza narodu i narodu chwała.
Ciebie wyzywano żeś jest "chłopską mowa"
A ty w mowie naszych matek trwałaś.
Podlasie ze swoim "prostym" językiem doczekało się historycznego utrwalenia poprzez lokalnych poetów i pisarzy. Jednym z nich był Sokrat Janowicz znany polsko-białoruski pisarz, prozaik i poeta, który urodził się, żył i zmarł w Polsce, w Krynkach niedaleko przy białoruskiej granicy.
Dzisiaj mieszkańcy Podlasia z okolic Krynek i Sokółki, opuścili swoje a ubogie ziemie które zarastają lasami.
