Szanujący się brytyjski urzędnik, jak tylko dostanie własny gabinecik, wyposaża go natychmiast w dwie rzeczy; pierwsze to dywanik naprzeciw biurka, a drugie to...zestaw do herbaty, czyli czajnik na wodę i do tego filiżanki, lub kubeczki.
Słowo polskie "herbata" to unikalne w skali europejskiej połączenie łaciny i języka chińskiego. Powstało z zestawienia łacińskiego słowa herba (ziele) oraz tea (zlatynizowanej chińskiej nazwy rośliny). Polacy jako jedni z nielicznych stworzyli z tych dwóch członów jedno słowo oznaczające „ziele herbaciane”.
Początki w Polsce: Napój trafił na polski dwór królewski w XVII wieku (około 1662–1664 roku) za sprawą francuskiej żony króla Jana Kazimierza, Marii Ludwiki Gonzagi. Pierwsze zastosowanie: początkowo napar sprzedawano w aptekach jako lek na dolegliwości żołądkowe, letarg czy przeziębienia.
Tradycja herbaciana rozszerzyła na cały świat i pija się ją filiżankami, kubeczkami i kubkami i ...o zgrozo szklankami, co jest głównie w rosyjskim zwyczaju.
Herbata jest dobra na wszystko: na euforii i smutki, a częstowanie gości herbatą, jest przykazaniem, które należy wykonać pomijając wszystko inne.
Kiedy gość przekroczy próg naszego domu i zamierza pozostać dłużej niż 5 min, należy natychmiast zaproponować mu herbatę. Przy tym jest to ...najlepszy sposób na "przełamanie lodów" w sytuacjach niezręcznych.
Historia herbaty oprócz sukcesów, ma również chwile tragiczne.
Herbata pochodzi z Dalekiego Wschodu, z Chin i Indii.
Spożycie herbaty w Indiach sięga starożytności, ale współczesny przemysł narodził się w latach 20 XIX wieku, kiedy Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska odkryła rodzimą odmianę herbaty w stanie Assam. Dążąc do przełamania globalnego monopolu Chin na herbatę, Brytyjczycy uprawiali rozległe plantacje, ostatecznie przekształcając Indie w jednego z czołowych producentów herbaty na świecie.
Zastosowanie przed kolonialne: Dzika herbata pochodziła z północno-wschodnich Indii, gdzie rdzenne plemiona, takie jak Singfo w stanie Assam, gotowały i paliły liście przez wieki. Historyczne teksty odnotowują również, iż liście herbaty spożywano jako danie warzywne lub napar leczniczy.
Brytyjskie czasy kolonialne ,to w 1823 roku szkocki podróżnik Robert Bruce odkrył dziko rosnącą herbatę w Assamie. W latach 30-tych XIX wieku Kompania Wschodnioindyjska rozpoczęła jej komercyjną uprawę.
Inny botanik, Robert Fortune, w tajnej misji dokonał przemytu krzewów herbaty i ekspertów z Chin. Ogromne połacie lasów zostały wykarczowane, aby założyć rozległe plantacje, w dużej mierze zasilane przez pracę kontraktową i wyzysk.
Masowe zgony robotników w Indiach, wywołane zastępowaniem tradycyjnych upraw żywnościowych przez monokultury nastawione na eksport (w tym herbatę), to bezpośrednia konsekwencja kryzysu humanitarnego na zamkniętych plantacjach oraz historycznych klęsk głodu z czasów kolonialnych.
Masowa adopcja: W latach 20. i 50. XX wieku Indyjska Rada Herbaty (Tea Board of India) prowadziła szeroko zakrojone kampanie reklamowe na dworcach kolejowych i w miejscach pracy, zachęcając Hindusów do picia herbaty i zapoczątkowując kultowy dodatek mleka, cukru i przypraw (Masala Chai).
Status współczesny: w tej chwili Indie są jednym z największych producentów herbaty i największym konsumentem herbaty na świecie, zużywając ponad 70% swojego krajowego zapotrzebowania. Branżą zarządza Indyjska Rada Herbaty (Tea Board of India), a Assam i Darjeeling pozostają znane na całym świecie z odpowiednio mocnych i delikatnych herbat.
W Polsce tradycja picia herbaty jest niezwykle głęboka, a pojęcia herbata oraz „fajfy” (spotkania towarzyskie o godz. 17.00) stanowią najważniejsze elementy polskiej kultury stołowej. Polacy należą do największych konsumentów herbaty w Europie, traktując ją jako napój codzienny, towarzyski i rozgrzewający..
Istnieje polskie powiedzenie "burza w szklance wody", a w świecie istnieje angielski tego odpowiednik i jest to "tempest in the teacup", "huragan w filiżance herbaty", a to podkreśla brytyjską tradycję picia herbaty przy każdej okazji, o każdej porze i jako skuteczne lekarstwo na wszystko.
