„Nie należy ulegać tendencjom transhumanistycznym, które traktują AI jako 'doskonalszego człowieka', i nie wolno antropomorfizować technologii i tracić z oczu specyfiki człowieka jako dzieła Stwórcy” – powiedział teolog, wykładowca Uniwersytetu Papieskiego w Krakowie, o. prof. Jarosław Kupczak OP
W Warszawie miała miejsce konferencja poświęcona duchowości i nowym technologiom – „Wieża Babel vs. Nowe Jeruzalem: Czy AI może być zbawione?” odbyła się w sobotę w Domu Arcybiskupów Warszawskich. Honorowy patronat nad nią objął abp Adrian Galbas.
O. Kupczak zauważył, iż w potocznym języku AI „myśli, wymyka się, decyduje”, co sprawia, iż możemy ulec niebezpieczeństwu antropomorfizacji technologii i w takiej sytuacji technologia może jawić się jako „lepsza” od człowieka. „Nadajemy jej cechy ludzkie, a dzieje się to kosztem godności człowieka. Bo AI robi wiele rzeczy szybciej i sprawniej niż my, szybciej liczy… Należy jednak zadać sobie pytanie, czy te umiejętności to cały człowiek?” – powiedział teolog. Gdyby tak było, to wówczas ulegalibyśmy redukcjonistycznej koncepcji człowieka, a to jest koncepcja nieprawdziwa, bo to człowiek jest stworzony na obraz i podobieństwo Boga. Zapytany, jakiego języka wobec tego należy używać przyznał, iż nie potrafi odpowiedzieć na to pytanie, ale najważniejsze jest, aby „zachować świadomość metaforyczności tego języka i nie tracić w oczu specyfiki człowieka”.
„Nie umiejętność liczenia czyni nas ludźmi” – powiedział o. Kupczak. Jesteśmy ludźmi ze względu na nasz wymiar moralny, na zdolność do odczuwania poczucia winy, do rozpoznawania w sumieniu, do przyjaźni. Przyjaźń z AI nie jest możliwa. Co prawda niektórzy mogą odbierać jej zachowania jako przyjaźń, ale nie ma w tym głębi relacji, a jedynie chęć zadowolenia. Taka „przyjaźń” z AI jest łatwa, a przyjaźń z człowiekiem jest wymagająca, powiedział o. Kupczak.
Dominikański teolog zwrócił uwagę, iż rozwój technologii AI wiąże się z niebezpieczeństwem ograniczania tego, co specyficznie ludzkie, kurczenia się ludzkiego świata, świata dobroci, relacji, wszystkiego tego, dzięki czemu rośniemy jako ludzie, tymczasem rację ma papież Leon XIV, gdy pisze, iż „być człowiekiem, to zaakceptować swoje ograniczenia”, swoją chorobę, trudności, śmierć wreszcie. Papież powiada, iż paradygmat technologii to skuteczność, wydajność, zysk, ale człowieczeństwo się z tego paradygmatu wymyka, powiedział o. Kupczak dodając , iż jest to zakorzenione głęboko w Piśmie Świętym, w którym wprowadzenie zasady święcenia dnia świętego niesie ze sobą przekaz dotyczący esencji człowieczeństwa: „jak będziesz pracował w Szabat, to przestaniesz być człowiekiem”.
AB, PAP
