Od 1 stycznia 2027 r. rząd chce powiązać ulgę CIT dla portów z wydatkami poniesionymi w danym roku. Marek Gróbarczyk ostrzega, iż przy stawce 19 proc. zarządy stracą część kapitału odkładanego na wielkie projekty. Dla Polski oznacza to ryzyko wolniejszej rozbudowy Gdańska, Gdyni, Szczecina i Świnoujścia.
Ulga CIT tylko za wydatki z danego roku
Rządowy projekt zmienia zasady zwolnienia z podatku dochodowego dla podmiotów zarządzających portami i przystaniami morskimi. Druk sejmowy nr 3329 przewiduje, iż do zwolnienia będą kwalifikowały się wydatki poniesione w danym roku podatkowym. Katalog obejmuje budowę, wymianę i modernizację infrastruktury portowej, dostęp do portów od morza i lądu, pogłębianie oraz koszty planowania tych prac. Nowe zasady mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
To zasadnicza zmiana wobec mechanizmu, który pozwalał pozostawić bez CIT dochód przeznaczony na rozwój infrastruktury i gromadzić środki na przyszłe inwestycje. Port nie buduje nabrzeża ani terminalu w rytmie jednego roku podatkowego. Przygotowanie dokumentacji, decyzji środowiskowych i przetargów trwa, a płatności mogą przypadać na kolejne lata. jeżeli ulga będzie rozliczana według wydatku faktycznie poniesionego w jednym roku, okres oszczędzania na duży projekt może zostać objęty podatkiem.
Gróbarczyk ostrzega przed utratą kapitału
Były minister gospodarki morskiej Marek Gróbarczyk ocenił, iż projekt odbierze zarządom portów możliwość akumulowania nieopodatkowanego kapitału na wielkie przedsięwzięcia. Wskazał stawkę 19 proc. CIT i argumentował, iż opóźnienie płatności z powodu procedur może skierować część zysku do fiskusa, zamiast na beton, stal czy pogłębianie torów wodnych. To zarzut polityka PiS wobec projektu rządu, a nie zapis mówiący o prostym podatku od każdej inwestycji portowej.
Gróbarczyk zwrócił też uwagę na zakup ziemi pod rozbudowę. W ustawowym katalogu wydatków kwalifikowanych nie wymieniono nabywania gruntów. Dla portów ograniczonych przestrzenią ma to znaczenie praktyczne. Plany Portu Gdańsk wymagają wielomiliardowych inwestycji kolejowych, a rozwój terminali bez zabezpieczenia terenu gwałtownie napotyka fizyczną granicę.
Rząd obiecuje podobną korzyść i większą kontrolę
Ministerstwo Infrastruktury przedstawia zmianę inaczej. Według komunikatu resortu korzyść podatkowa ma pozostać na poziomie zbliżonym do obecnego. Rząd tłumaczy projekt koniecznością dostosowania polskich zasad do unijnego prawa pomocy publicznej. Zapowiada również odrębną ewidencję kosztów i przychodów, kontrolę biegłego rewidenta oraz decyzję dyrektora urzędu morskiego potwierdzającą prawidłowość zwolnienia.
Problem polega na tym, iż zapewnienie o podobnej korzyści nie odpowiada na pytanie o płynność przy wieloletnich projektach. Projekt uzależnia ulgę od wydatków i limitów wynikających z unijnego rozporządzenia o pomocy publicznej. Szczegółowe warunki ma dopiero określić rozporządzenie ministra. Zarządy portów potrzebują przed 2027 r. jasnej odpowiedzi, jak rozliczą pieniądze gromadzone przez kilka lat i które koszty inwestycji zostaną uznane.
Porty są elementem suwerenności gospodarczej
Spór nie dotyczy księgowego przywileju dla kilku spółek. Porty w Gdańsku, Gdyni oraz Szczecinie i Świnoujściu obsługują handel, dostawy surowców i infrastrukturę istotną dla bezpieczeństwa państwa. Ich rozwój buduje polską pozycję nad Bałtykiem. Nowy terminal w Gdańsku pokazał skalę ambicji polskich portów, ale takie przedsięwzięcia wymagają kapitału oraz stabilnych reguł na wiele lat.
Niemieckie porty są naturalnymi konkurentami polskich ośrodków w walce o ładunki i inwestycje. Nie ma dowodu, iż Berlin uczestniczył w przygotowaniu polskiego projektu. Jest natomiast oczywiste, iż każde osłabienie zdolności inwestycyjnych Gdańska, Gdyni, Szczecina i Świnoujścia działa na korzyść zagranicznej konkurencji. Rząd powinien wykazać na liczbach, iż nowy mechanizm nie zabierze portom środków na duże zadania. Samo powołanie się na wymogi Brukseli nie wystarcza. Polski interes wymaga takiego prawa, które chroni zgodność z przepisami, ale przede wszystkim pozwala naszym portom rosnąć.
Źródło: wPolsce24, Sejm RP, Ministerstwo Infrastruktury













