Prezydent Karol Nawrocki zastosował prawo łaski wobec trzech osób. Wśród nich jest opozycjonista z czasów PRL Adam Borowski, skazany za zniesławienie Romana Giertycha. Dwie pozostałe decyzje dotyczą zakazu stadionowego oraz warunkowego zwolnienia człowieka skazanego na dożywocie za zabójstwo z rozbojem i rozbój.
Trzy decyzje prezydenta
Karol Nawrocki podpisał trzy postanowienia o zastosowaniu prawa łaski. Jak podała [Kancelaria Prezydenta RP](https://www.prezydent.pl/aktualnosci/prawo-laski/2026/prawo-laski-wobec-trzech-osob%2C124232), każda sprawa została rozpatrzona indywidualnie, a za decyzjami miały przemawiać względy humanitarne i sprawiedliwościowe. Prezydent brał pod uwagę między innymi część już wykonanej kary, opinie penitencjarne i środowiskowe, wiek, stan zdrowia oraz ustabilizowany tryb życia skazanych.
Pierwsza decyzja dotyczy Adama Borowskiego, działacza opozycji antykomunistycznej. Kancelaria nie podała nazwiska, ale opisała skazanego za zniesławienie dzięki środków masowego komunikowania, którego sprawę wszczęto na żądanie prezydenta. Wskazała też jego ponadprzeciętne zasługi dla przemian demokratycznych w Polsce. Te informacje odpowiadają sprawie Borowskiego, w której Nawrocki wcześniej zażądał akt od prokuratora generalnego.
Prezydent darował karę pozbawienia wolności, uchylił środki związane z okresem próby i zarządził zatarcie skazania. Borowski został skazany za słowa dotyczące Romana Giertycha. Akt łaski nie unieważnia wyroku i nie rozstrzyga na nowo, czy wypowiedź była zgodna z prawem. Usuwa albo łagodzi skutki prawomocnego skazania.
Łaska za wykroczenie stadionowe
Druga osoba była skazana za przebywanie podczas imprezy masowej w sektorze innym niż wskazany na bilecie. Nawrocki darował jej zakaz wstępu na imprezy masowe i zarządził zatarcie skazania. Kancelaria uzasadniła decyzję incydentalnym charakterem czynu, pozytywną opinią środowiskową i ustabilizowanym trybem życia. Nazwiska tej osoby nie ujawniono.
Ta sprawa ma zupełnie inny ciężar niż dwa pozostałe postanowienia. Władza państwowa powinna odróżniać człowieka trwale lekceważącego porządek prawny od obywatela, który dopuścił się pojedynczego wykroczenia i od tamtej pory żyje zgodnie z prawem. Racjonalna kara służy bezpieczeństwu, a nie mechanicznemu piętnowaniu.
Warunkowe zwolnienie z dożywocia
Najpoważniejsza decyzja dotyczy osoby skazanej za zabójstwo z rozbojem i rozbój. Prezydent zastosował warunkowe przedterminowe zwolnienie z reszty kary dożywotniego pozbawienia wolności. Ustanowił pięcioletni okres próby oraz dozór kuratora sądowego.
W tej sprawie pozytywne opinie wydały sądy pierwszej i drugiej instancji. Kancelaria wskazała również na znaczny rozmiar odbytej już kary, pozytywną prognozę penitencjarną, podeszły wiek i pogarszający się stan zdrowia skazanego. Nie ujawniono jego nazwiska ani dokładnego okresu pobytu w więzieniu. Tych danych nie wolno dopowiadać.
Ciężar popełnionej zbrodni wymaga szczególnej powagi. Państwo ma obowiązek pamiętać o ofiarach i chronić obywateli. Zarazem prawo łaski istnieje właśnie po to, by w wyjątkowych przypadkach uwzględnić okoliczności, których sama długość wyroku nie oddaje. Warunkowe zwolnienie pod dozorem nie jest prostym wymazaniem odpowiedzialności.
Łaska musi pozostać wyjątkiem
Artykuł 139 Konstytucji daje prezydentowi prawo łaski, z wyjątkiem osób skazanych przez Trybunał Stanu. Jest to osobista prerogatywa głowy państwa i nie wymaga zgody premiera. Do 3 sierpnia Karol Nawrocki zastosował ją wobec siedmiu osób, a wobec pięciu odmówił.
Ta kompetencja przypomina, iż wymiar sprawiedliwości nie może działać bez rozeznania konkretnego ludzkiego losu. Nie może też zamienić się w narzędzie politycznej wdzięczności ani sposób obchodzenia odpowiedzialności za ciężkie czyny. Dlatego jawne uzasadnienia są tak ważne.
Stawka dla Polaków jest prosta: państwo ma być twarde wobec przestępstwa, ale zdolne do miłosierdzia tam, gdzie przemawiają za nim fakty. Prawo łaski zachowa autorytet tylko wtedy, gdy pozostanie wyjątkiem opartym na aktach, opiniach sądów i odpowiedzialnej ocenie prezydenta.
Źródło: Kancelaria Prezydenta RP
