Maroko 22 sierpnia zadeklarowało, iż jest gotowe wysłać autobusy na granicę z Ceutą i odebrać swoich nieletnich obywateli. W mieście ma przebywać co najmniej 2 tys. marokańskich małoletnich bez opieki. Dla Europy to test: czy granica państwa jeszcze coś znaczy, gdy prawo migracyjne blokuje decyzje.
Rabat mówi: autobusy są gotowe
Marokański minister sprawiedliwości Abdellatif Ouahbi zadeklarował, iż Rabat jest gotowy wysłać autobusy na granicę z Ceutą i odebrać marokańskich małoletnich przebywających w hiszpańskiej enklawie. Jak relacjonuje lokalny portal El Faro de Ceuta, minister mówił o współpracy z Hiszpanią i o powrocie dzieci do Maroka po ustaleniu ich tożsamości, sytuacji rodzinnej oraz warunków powrotu.
To ważne rozróżnienie. Chodzi o dzieci i nastolatków, nie o ludzi, których wolno traktować jak pionki w politycznej rozgrywce. Ale właśnie dlatego państwo musi działać jasno. Gdy małoletni bez opieki utknęli po drugiej stronie granicy, odpowiedzialność spada na rządy, które latami tolerowały chaos i zostawiały służbom problem bez narzędzi.
Według hiszpańskich mediów w Ceucie może przebywać co najmniej 2 tys. marokańskich małoletnich. El Español podaje, iż część z nich deklaruje chęć pozostania w Hiszpanii i ubiegania się o azyl. To pokazuje realny konflikt między wolą państwa pochodzenia, prawem hiszpańskim i presją migracyjną, która nie znika od samego wezwania do humanitaryzmu.
Madryt przenosi ciężar na kontynent
Rząd w Madrycie zapowiedział wcześniej przeniesienie 500 dzieci z Ceuty na kontynentalną część Hiszpanii. The Guardian opisywał to jako zwrot po wcześniejszych deklaracjach, iż osoby, które przedostały się do enklawy nielegalnie, będą odsyłane we współpracy z Marokiem. W praktyce powstał polityczny węzeł: lokalne władze Ceuty chcą odciążenia miasta, część regionów Hiszpanii nie chce przejmować opieki, a Maroko żąda powrotu swoich obywateli.
Tło jest świeże. Po kryzysie z końca lipca DN opisywał już, jak Hiszpania wzmacniała granicę w Ceucie i jak enklawa stawała się punktem presji na całe państwo. Ceuta i Melilla nie są geograficzną ciekawostką. To zewnętrzna granica Unii Europejskiej, gdzie idealistyczne hasła zderzają się z ogrodzeniem, patrolami, dokumentami i odpowiedzialnością za konkretne decyzje.
Komisja Europejska, według relacji Guardiana, wskazywała, iż w świetle unijnych reguł migranci przebywający nieregularnie w Ceucie powinni zostać odesłani do Maroka, także małoletni bez opieki. Hiszpania odpowiada jednak własnymi przepisami o ochronie dzieci. I właśnie tu widać problem: system, który miał porządkować migrację, często produkuje sprzeczne sygnały.
Ceuta jako ostrzeżenie dla Europy
Ceuta od tygodni żyje pod naciskiem. Maroko zatrzymywało setki osób próbujących dostać się do enklawy, a DN pisał także o tym, iż mafie brały do 9 tys. euro za przerzut migrantów. Tam, gdzie państwo traci kontrolę nad ruchem przez granicę, bardzo gwałtownie pojawia się przestępczy pośrednik. On zarabia na ludzkiej desperacji i na słabości instytucji.
Polska powinna patrzeć na ten spór bez złudzeń. Nie chodzi o przenoszenie hiszpańskiego problemu jeden do jednego nad Wisłę. Chodzi o mechanizm. Najpierw politycy przez lata osłabiają znaczenie granicy, potem mówią o wyjątkach i procedurach, a na końcu obywatel słyszy, iż państwo nie może zrobić tego, co samo obiecywało.
W interesie narodowym jest jasna zasada: ochrona dzieci i godność człowieka muszą iść razem z kontrolą granicy. Humanitaryzm bez państwa kończy się chaosem. Państwo bez wrażliwości traci moralny kręgosłup. Europa potrzebuje jednego i drugiego, ale w tej kolejności, która nie rozbraja suwerenności.
Dobro dziecka nie zastąpi polityki państwa
Maroko mówi dziś, iż chce powrotu swoich nieletnich obywateli. Hiszpania odpowiada procedurami i ochroną małoletnich. Obie strony mają obowiązki, których nie da się zrzucić na samą Ceutę ani na organizacje pozarządowe. Rodzina, obywatelstwo, odpowiedzialność państwa pochodzenia i prawo państwa przyjmującego nie mogą być traktowane jak przeszkoda w projekcie otwartych granic.
Sprawa Ceuty pokazuje, iż migracja nie jest abstrakcyjnym tematem konferencji w Brukseli. To konkretne dzieci na ulicach, konkretni mieszkańcy enklawy, konkretne koszty i konkretna granica. jeżeli Europa nie potrafi powiedzieć, kto ma prawo wjechać i kto powinien wrócić, oddaje decyzję presji ulicy, przemytnikom i politycznym faktom dokonanym.
Źródło: RMF24, El Faro de Ceuta, El Español, The Guardian, Euronews.
Źródło: RMF24
