W Sieci ukazał się tekst zachęcająco zatytułowany: „10 faktów o Mikołaju II, które sprawią, iż zaczniesz kwestionować wszystko, czego cię nauczono”. Podam kilka fragmentów – z krytycznymi uwagami.
„2. Do 1913 roku Rosja miała jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek na świecie. Imperium zarabiało niemal tyle samo na eksporcie masła, co na złocie. W ciągu zaledwie 15 lat eksport masła wzrósł z 2 600 do 82 000 ton. Rosja gwałtownie stawała się jednym z największych eksporterów rolnych i przemysłowych na świecie.
- W ciągu 20 lat panowania Mikołaja II populacja Rosji wzrosła o około ~ 50 milionów osób. Wzrost wynikał z wysokich wskaźników urodzeń, silnych struktur rodzinnych, niskiego spadku demograficznego w miastach oraz szybkiego zasiedlania nowych terytoriów.
- Ustawodawstwo pracy za panowania Mikołaja II uważano za jedno z najbardziej postępowych na świecie. Rosja wprowadziła ograniczenia godzin pracy, inspekcje pracy, odszkodowania za urazy w miejscu pracy oraz ubezpieczenia pracownicze na wypadek chorób i wypadków, stając się jednym z pierwszych systemów ubezpieczeń społecznych na świecie, wprowadzonym przed pojawieniem się podobnych systemów w Stanach Zjednoczonych.
Prawo dotyczące ubezpieczeń społecznych pojawiło się w Rosji wcześniej niż w wielu krajach europejskich. Obowiązkowe ubezpieczenie pracownicze na wypadek chorób i wypadków w pracy. […]
- Mikołaj II zainicjował Konferencję Pokojową w Hadze i pomógł położyć podwaliny pod to, co później stało się międzynarodowym systemem sądów haskich. Pod koniec XIX wieku stał się pierwszym wielkim światowym przywódcą, który wezwał do ograniczenia wyścigu zbrojeń i stworzenia międzynarodowych mechanizmów pokojowego rozwiązywania konfliktów. Jak na tamtą epokę, była to idea rewolucyjna. Wiele współczesnych międzynarodowych instytucji prawnych wywodzi swoje korzenie z tej rosyjskiej inicjatywy. […]
- Do 1913 roku Imperium Rosyjskie stało się jedną z największych potęg przemysłowych świata. Kraj gwałtownie rozwijał się w zakresie kolei, przemysłu, inżynierii, lotnictwa, produkcji energii i edukacji. Wielu ekonomistów początku XX wieku uważało, iż gdyby te tempa wzrostu się utrzymały, Rosja mogłaby stać się jedną z wiodących gospodarek świata do połowy wieku”.
Otóż Rosja istotnie rozwijała się bardzo gwałtownie – przy bardzo wysokim przyroście naturalny, co dowodzi, iż dzieci nie przeszkadzają w bogaceniu się. Pytanie: jak to się stało?
Mało kto z historyków to zauważa, ale bodźcem do zmian gospodarczych było absolutne zwycięstwo liberalizmu gospodarczego w Europie Zachodniej – La Belle Epoque pod koniec XIX wieku – ale też Odrodzenie Meiji w Japonii (1868-1912).. To ostatnie bardzo dotkliwie dało się Rosji we znaki, bo patrzono na nią tak, jak dziś Polak patrzy na Chiny: jako na zacofany kraj feudalny. O błędzie przekonano się w 1905 roku po przegranej wojnie – i wyciągnięto z tego konsekwencje. Do władzy doszedł taki rosyjski Xiao-Píng Deng – i w ciągu pięciu lat zrobił z zacofanej Rosji prawdziwą lokomotywę gospodarczą.
Ja przypominam, iż zawsze twierdzę, iż przestawić np. Polskę na zdrową gospodarkę potrafię w trzy miesiące – i w ciągu sześciu lat Polska stałaby się zamożniejsza, niż Niemcy, a w ciągu 10 lat – niż Stany Zjednoczone (co nie jest trudne, przy panującym w tych krajach socjalizmie). Zrobił to w Niemczech śp. Ludwik Erhard w ciągu kilku lat przeganiając zwycięską Wielką Brytanię, która otrzymała od USA znacznie wyższą pomoc z planu Marshalla.
To właśnie zrobił śp. Piotr Stołypin, jako premier i minister spraw wewnętrznych. Był to reakcjonista, czyli normalny człowiek. Wszystkich rewolucjonistów (w 1905 był rewolucja) wieszał lub wysyłał na białe niedźwiedzie, czyli stosował zasadę śp. Stefana Kisielewskiego: „Wziąć za pysk – i wprowadzić liberalizm”. Za Jego rządów (kwiecień 2006 – wrzesień 1911) Rosja stała się potęgą – i jeszcze po Jego śmierci, w 1913, ten rozpęd utrzymywała – ale lokomotywa zaczęła już zgrzytać na zakrętach.
Stołypin Dumę rozwiązał i zrobił z nią to, co należało – czyli sprowadził do roli doradczej. Krzykaczom powiedział twardo: „Wam potrzebne są wielkie wstrząsy – nam potrzebna jest Wielka Rosja!” – i tę Wielką Rosję budował.
Nie podobało się to zarówno socjalistom, komunistom i innym rewolucjonistom – ale też i konserwatystom, którzy byli przeciwko liberalizmowi, za etatyzmem. Zamordował Go niejaki Dymitr Bagrow, socjalista-rewolucjonista będący jednocześnie agentem Ochrany – i do dziś nie wiemy, komu na Jego śmierci bardziej zależało. Car też miał do Niego pretensję, bo Stołypin sam nie potrafił przeprowadzić w Dumie zasadniczego dekretu i namówił Go, by wprowadził go Cesarskim Reskryptem – a śp. Mikołaj II był słabym cesarzem i wolałby stać ponad polityką.
Odtąd Rosja Stołypina stała się Rosją Rasputina.
Co jest ważne: Rosja rozwijała się dzięki liberalizmowi – a zwolniła wskutek wprowadzenia ubezpieczeń społecznych i całej socjalnej otoczki, którą Autor tekstu wychwala! Konkretnie: po śmierci Stołypina, 23 czerwca 1912 Mikołaj II zatwierdził pakiet ustaw ubezpieczeniowych: Ustawę o ubezpieczeniu robotników na wypadek choroby i Ustawę o ubezpieczeniu od wypadków przy pracy.
I to było znacznie gorsze, niż wojna.
Janusz Korwin-Mikke
Myśl Polska, nr 23-24 (7-14.06.2026)
