Ceuta pod presją migracyjną. Sikorski wskazuje na lekcję z granicy z Białorusią

Zdjęcie: Ceuta pod presją migracyjną. Sikorski wskazuje na lekcję z granicy z Białorusią

Do hiszpańskiej Ceuty przedostało się w ciągu kilku dni około 72 tys. migrantów, a kryzys kosztował życie co najmniej 67 osób. Radosław Sikorski dostrzega podobieństwo do presji na granicy Polski z Białorusią. Zbieżność jest poważnym ostrzeżeniem, ale nie zastępuje dowodów na polityczne sterowanie wydarzeniami przez Maroko.

Dziesiątki tysięcy ludzi na granicy Ceuty

Ceuta, hiszpańskie terytorium w Afryce Północnej, znalazła się pod gwałtowną presją migracyjną. Według danych podanych przez hiszpańskiego ministra spraw wewnętrznych Fernando Grande-Marlaskę granicę przekroczyło około 72 tys. osób. Większość wróciła następnie do Maroka, ale chwilowe załamanie kontroli wystarczyło, by wywołać kryzys humanitarny i polityczny.

Bilans jest tragiczny. Hiszpański rząd informował w sobotę o co najmniej 67 ofiarach śmiertelnych. Część ludzi utonęła, inni zginęli w ścisku podczas próby pokonania infrastruktury granicznej. O tragedii trzeba mówić z szacunkiem. Ludzie szukający drogi do Europy nie mogą być traktowani jako bezimienna masa, choćby jeżeli państwo ma pełne prawo bronić swojej granicy.

Hiszpania zareagowała wzmocnieniem ochrony. Na morskim odcinku granicy zamontowano barierę o długości 500 metrów, a Madryt uzgodnił z Rabatem przyspieszenie powrotów osób, które dostały się do Ceuty nielegalnie. Komisja Europejska zaoferowała wsparcie Frontexu. Te działania pokazują prostą zależność: gdy kontrola na zewnętrznej granicy słabnie, deklaracje o wspólnej polityce europejskiej natychmiast zderzają się z rzeczywistością.

Sikorski porównuje Ceutę z polską granicą

Radosław Sikorski zwrócił uwagę na podobieństwo między wydarzeniami w Ceucie a presją migracyjną prowadzoną przeciw Polsce przez reżim w Mińsku. W obu przypadkach duża liczba ludzi w krótkim czasie ruszyła na zewnętrzną granicę Unii Europejskiej. W obu też kryzys graniczny natychmiast stał się narzędziem nacisku politycznego i źródłem sporów wewnątrz Europy.

Na tym kończą się fakty pozwalające na pewne porównanie. W przypadku Białorusi polskie władze opublikowały dokumenty opisujące państwową organizację szlaku: zaproszenia, zgody pobytowe i rezerwacje w kontrolowanym przez państwo hotelu w Mińsku. MSWiA konsekwentnie określa ten mechanizm jako sztucznie utworzoną trasę migracyjną i element działań hybrydowych. W sprawie Ceuty nie przedstawiono dotąd porównywalnego materiału dowodowego, który pozwalałby uczciwie stwierdzić, iż Rabat zaplanował masowe przekroczenie granicy.

Wiadomo natomiast, iż relacje Hiszpanii i Maroka od lat wpływają na szczelność granicy. W 2021 roku tysiące osób przedostały się do Ceuty po osłabieniu kontroli po stronie marokańskiej. To daje podstawę do twardych pytań o odpowiedzialność władz i skuteczność współpracy, ale odpowiedzi muszą opierać się na dowodach. Prawda jest mocniejsza od efektownego oskarżenia.

Granica państwa nie może zależeć od dobrej woli sąsiada

Lekcja z Ceuty jest dla Polski czytelna. Państwo nie może oprzeć bezpieczeństwa granicy na założeniu, iż kraj tranzytowy zawsze zatrzyma ruch po swojej stronie. Potrzebne są własne służby, infrastruktura, rozpoznanie i prawo pozwalające gwałtownie reagować. Wsparcie europejskie może pomagać, ale odpowiedzialności za bezpieczeństwo Polaków nie wolno oddawać Brukseli.

Polskie dane pokazują, iż zdecydowane środki działają. MSWiA podało, iż od stycznia do końca maja 2026 roku Straż Graniczna odnotowała 215 prób nielegalnego przekroczenia granicy z Białorusią, o 98 proc. mniej niż w analogicznym okresie 2025 roku. Resort łączy ten spadek między innymi ze strefą buforową i czasowym ograniczeniem możliwości składania wniosków o ochronę międzynarodową na tym odcinku granicy.

Suwerenność wymaga kontroli i odpowiedzialności

Europa nie rozwiąże problemu, przerzucając ludzi między państwami i rozdzielając koszty według decyzji unijnych instytucji. Najpierw trzeba chronić granice zewnętrzne, rozbijać sieci przemytnicze i zawierać skuteczne umowy powrotowe. Pomoc humanitarna musi iść w parze z jasnym komunikatem, iż nielegalne przekroczenie granicy nie daje automatycznego prawa do pozostania.

Dla Polski stawką są bezpieczeństwo obywateli, wydatki publiczne i swoboda samodzielnego kształtowania polityki migracyjnej. Ceuta przypomina, jak gwałtownie granica może stać się punktem nacisku. Wniosek nie wymaga ideologicznych sporów: państwo, które nie kontroluje własnego terytorium, traci część suwerenności właśnie wtedy, gdy najbardziej jej potrzebuje.

Źródło: Kancelaria Prezydenta RP