Z głębokim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Aliaksandra Milinkiewicza, wybitnego białoruskiego polityka demokratycznej opozycji oraz sojusznika i przyjaciela, a od kilka lat także pracownika Studium Europy Wschodniej.
Aliaksandr Milinkiewicz urodził się w 1947 roku w Grodnie, gdzie ukończył Wydział Fizyczno-Matematyczny Grodzieńskiego Państwowego Instytutu Pedagogicznego. W 1976 roku obronił doktorat z fizyki. Pracował w Akademii Nauk Białoruskiej SRR oraz na Grodzieńskim Uniwersytecie Państwowym.
W latach 1990–1996 był wiceburmistrzem Grodna, a następnie zaangażował się w politykę ogólnokrajową. W 2006 roku został (jak dotąd to jedyny taki przypadek) wspólnym kandydatem demokratycznej opozycji na urząd prezydenta Białorusi. Wybory te zostały uznane przez OBWE za niespełniające standardów demokratycznych. Jako organizator protestów przeciwko wyborczym fałszerstwom stał się symbolem pokojowej walki o wolność, demokrację i europejską przyszłość swojego kraju.
Jego związki ze Studium Europy Wschodniej (SEW) miały szczególne znaczenie. 30 marca 2006 roku Aliaksandr Milinkiewicz, jako przedstawiciel Bloku Zjednoczonych Sił Demokratycznych, wraz z premierem RP Kazimierzem Marcinkiewiczem oraz przedstawicielami polskich uczelni podpisał na Uniwersytecie Warszawskim list intencyjny, który stał się początkiem Programu Stypendialnego Rządu RP im. Konstantego Kalinowskiego. Program, którego koordynację powierzono SEW, umożliwia młodym Białorusinom represjonowanym ze względów politycznych kontynuowanie nauki w Polsce. W ramach programu na studia w Polsce przyjęto ponad 3 tysiące Białorusinów, którzy kształcą się jako przyszli liderzy zmian w swoim kraju.
Aliaksandr Milinkiewicz był również jednym z inicjatorów i Kanclerzem Wolnego Uniwersytetu Białoruskiego, instytucji która powstała i wiele lat działała we współpracy ze Studium Europy Wschodniej, aby kształcić liderów zdolnych do budowy demokratycznej Białorusi. Inicjatywa ta była realizowana w ramach państwowego programu „Solidarni z Białorusią”, będącego odpowiedzią na protesty po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi w 2020 roku.
W latach 2007–2016 przewodniczył Ruchowi Społecznemu „O Wolność”. Od 2020 roku przebywał na emigracji. Był honorowym członkiem Związku Polaków na Białorusi oraz laureatem nagród za działalność na rzecz wolności, w tym Nagrody im. Sérgio Vieira de Mello, Nagrody Sacharowa oraz Nagrody im. Kazimierza Pułaskiego.
Żegnamy Aliaksandra Milinkiewicza z poczuciem ogromnej straty i wdzięcznością za jego działalność, odwagę i za wieloletnią bliską współpracę.
Cześć Jego Pamięci
