Dziecko nigdy nie powinno być przedmiotem umowy i przede wszystkim nie powinno być przedmiotem transakcji – podkreśla Olivia Maurel, rzecznik „Stowarzyszenia Deklaracji z Casablanki”. Działająca na rzecz zakazu surogacji Maurel będzie jednym z prelegentów konferencji o macierzyństwie. Wydarzenie odbędzie się 3 czerwca 2026 na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Jednym z gości konferencji „Macierzyństwo w XXI wieku. Polityka wsparcia i ochrony wobec wyzwań i zagrożeń”, która odbędzie się 3 czerwca 2026 roku na UKSW w Warszawie, będzie Olivia Maurel. Kobieta, która urodziła się w wyniku surogacji, opowie o wpływie macierzyństwa zastępczego na życie dziecka oraz jego otoczenia.
Olivia Maurel aktywnie włącza się w działania prowadzące do zakazu surogacji, wskazując na dobro dziecka i jego prawa. U podstaw jej walki o przerwanie tego procederu leży jej osobiste świadectwo – dramat dziecka, które zostało poczęte metodą in vitro i urodzone przez matkę „zastępczą”. O licznych konsekwencjach surogacji Olivia Maurel mówiła m.in. w wystąpieniu na forum parlamentu Republiki Czeskiej w grudniu 2023 roku.
– Jestem „produktem” surogacji. Utworzonym, wystawionym na sprzedaż i zakupionym (…) Zdecydowano choćby o dacie moich narodzin – wyznała, wskazując na zupełne uprzedmiotowienie dziecka, które jest powoływane do życia w tej procedurze.
Olivia Maurel zauważyła, iż wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy, jak poważne skutki w życiu dziecka i jego otoczenia wywołuje surogacja. Decyzja jednej lub dwojga osób, które w ten sposób chcą powołać nowego człowieka, ma wpływ na dziecko, jego rodzinę i społeczeństwo, wyjaśniała.
O tym, iż urodziła się w wyniku surogacji, Olivia dowiedziała się już jako dorosła kobieta. I ta informacja pozwoliła jej zrozumieć źródło problemów, głównie psychosomatycznych, których doświadczała w dzieciństwie, później jako nastolatka i dorosła kobieta. Jak podkreślała, badania naukowe bezsprzecznie dowodzą, iż wszystko, co dzieje się wokół dziecka w prenatalnej fazie jego rozwoju w większym lub mniejszym stopniu wpływa na jego rozwój i dalsze życie. Co najważniejsze, badania naukowe wskazują również na niezwykłą więź, jaka łączy matkę i rozwijające się w jej ciele dziecko oraz na konsekwencje brutalnego przerwania tej więzi.
– Gdy tylko się urodziłam nie zostałam oddana w ramiona mojej biologicznej matki; matki, która nosiła mnie przez dziewięć miesięcy, żywiła i mówiła do mnie. Nie byłam w ramionach matki, tej, której emocje czułam przez cały czas, tej, która była jedyną osobą, którą znałam. (…) Prosto z łona mojej matki trafiłam do surowego otoczenia, pełnego szpitalnych zimnych świateł. Miałam zostać sprzedana, by sfinalizować transakcję. Niestety to była pierwsza trauma, która naznaczyła już resztę mojego życia – mówiła.
Jak wspominała, już jako dziewczynka cierpiała z powodu syndromu opuszczenia, czuła lęk przed każdym rozstaniem z rodzicami, a próba choćby krótkiej rozłąki sprawiała, iż wpadała w histerię. Lekarze nie mogli zdiagnozować podłoża tych stanów. Olivia miała liczne trudności w nawiązywaniu relacji i zawieraniu przyjaźni. Jak zauważyła, wciąż towarzyszyło jej wrażenie odmienności. Wydawało jej się, iż cały czas toczy jakieś wewnętrzne walki. Nie miała też głębszych relacji z matką.
– Zawsze miałam problemy w relacjach z matką, nie czułam z nią żadnej więzi, trochę inaczej było z tatą. (…) W głębi duszy czułam, iż nie pasuję do nich – opowiadała.
W wieku nastoletnim sytuacja stała się jeszcze trudniejsza, opowiadała.
– (…) popadałam w uzależnienia, zostałam zgwałcona, cały czas żyłam na krawędzi. Podjęłam kilka prób samobójczych… moje życie nie było najlepsze. Miałam trudności w relacjach z ludźmi, w utrzymywaniu przyjaźni, cały czas obawiałam się opuszczenia. Byłam sama. Czułam się bardzo, bardzo samotna. Popadłam w depresje. Nie byłam w stanie znaleźć dobrej pracy. Byłam niestabilna emocjonalnie. Miałam trudności w ukończeniu studiów – wyliczała.
Jej życie zaczęło się zmieniać, kiedy poznała swojego przyszłego męża – człowieka, który z wielką cierpliwością i miłością wspierał ją i pomógł w odbudowie jej życia. Olivia, oczekując na narodziny ich trojga dzieci, miewała jednak stany lękowe, obawy, czy jej dzieci odziedziczą jej problemy zdrowotne. Okazało się, iż zarówno jej córka, jak i syn przejęli pewne traumy i doświadczają różnych trudności, przede wszystkim syndromu odrzucenia i opuszczenia.
– Surogacja wywarła negatywny wpływ nie tylko na mnie, ale także na moje dzieci. One mogą jednak uzyskać specjalistyczną pomoc – podkreślała.
Olivia Maurel, działa również aktywnie na rzecz zakazu tzw. macierzyństwa zastępczego po tym, jak poznała swoją historię. Kobiecie udało się odnaleźć matkę biologiczną, co pozwoliło jej zrozumieć stany psycho-fizyczne, jakich doświadczała. Okazało się, iż Amerykanka już w czasie, gdy zgodziła się zostać surogatką dla rodziców Olivii, miała problemy emocjonalne, które pogłębiła tragiczna śmierć jednego z jej dzieci, 2,5-letniego chłopca. Ponadto, kobieta miała zobowiązania finansowe, dlatego zgłosiła się do agencji macierzyństwa zastępczego. Jak mówi Olivia, teoretycznie agencje mają obowiązek weryfikować stan zdrowia i sytuację matki, ale zgłaszające się tam kobiety mogą ukrywać prawdę.
– Mam nadzieję, iż niedługo uda się zakazać tego okrucieństwa, jakim jest surogacja – podkreśliła. Dodała, iż kocha rodziców, którzy ją wychowali i nie potępia ich. Jak wyjaśniła, skorzystali oni z oferty agencji, tego, co było możliwe prawnie. Dlatego też przede wszystkim kobieta obwinia system, który powoli wdraża macierzyństwo zastępcze i chce je upowszechnić.
– Najpierw zezwoli się na surogację ze względów medycznych i problemów z płodnością. Potem zaakceptuje się ją z powodów społecznych. Później zezwoli się na surogację z każdego innego powodu: handlu ludźmi, dostępności organów (…) – przestrzegała członków czeskiego parlamentu.
– Macierzyństwo zastępcze musi zostać zniesione. Nie jestem lekarzem, ale moim skromnym zdaniem, jako dziecka urodzonego w wyniku surogacji, najważniejszym powodem zniesienia tej potworności jest dobro dziecka, jego równowaga psychiczna, jego prawa – dodała.
W jednym z wywiadów dla cne.news Olivia podzieliła się refleksją ze spotkania z matką biologiczną.
– [Matka biologiczna] była szczęśliwa, iż ze mną rozmawiała i była naprawdę zaskoczona. Nie sądziła, iż kiedykolwiek mnie spotka – wspomina Olivia.
Jak mówi, ta rozmowa była potrzebna przede wszystkim jej, by uzyskać odpowiedzi na pytania, które dręczyły ją przez całe życie.
– Potrzebowałam od niej odpowiedzi na liczne pytania. Odpowiedzi na pustki, które towarzyszyły mi przez całe życie. Informacji o tym, jak przebiegły moje narodziny i dlaczego mnie oddała? – wyznała.
Jak dodała, chciała też porozmawiać z matką biologiczną, o drobnych rzeczach, takich, które dla wielu ludzi znających swoje korzenie i tożsamość mogą nie mieć większego znaczenia, a dla niej są ważne, ponieważ definiują ją i wypełniają pustkę znaną tylko tym, którzy nie zdołali poznać swoich korzeni i przodków.
Z pozoru były to nieznaczące sprawy, które były ważne dla mnie i którymi nie dzieliłam się z własną matką – mówiła. – Był to chociażby mój ulubiony kolor: fioletowy – dodała. – Nigdy nie wiedziałam, dlaczego tak bardzo kocham ten kolor. I teraz wiem, bo to także ulubiony kolor mojej biologicznej mamy – dodała Olivia.
Jak wynika z wypowiedzi specjalistów, konsekwencje psychologiczne u dzieci poczętych w wyniku surogacji są poznawane. Anne Schaub, psycholog i psychoterapeuta, która przez blisko trzy dekady pracuje z dziećmi, podkreśla konieczność dalszej analizy wpływu surogacji u dzieci.
Dr Schaub jest autorką książki o sile i rodzaju więzi, które tworzą się między dzieckiem a matką w czasie ciąży i niedługo po jego narodzinach. Mają one istotne znaczenie dla dalszego rozwoju człowieka.
Lęk przed porzuceniem jest bardzo częstą konsekwencją zerwania tych więzi. Inną często spotykaną konsekwencją jest usilne poszukiwanie tożsamości. Psychologiczne skutki takiej separacji po urodzeniu wymagają dalszej analizy – napisała.
Red. Centrum Życia i Rodziny /Casablanca Declaration for Abolition of Surrogacy, cne.news
