Globalna opinia publiczna przechodzi właśnie bezprecedensową transformację. Najnowsze, opublikowane w połowie lipca 2026 roku badanie Pew Research Center, jednego z najbardziej renomowanych amerykańskich ośrodków badawczych, przynosi wyniki, które jeszcze kilka lat temu wydawałyby się nieprawdopodobne.
Po raz pierwszy w historii pomiarów, w większości badanych państw to Chiny cieszą się bardziej pozytywnym wizerunkiem niż Stany Zjednoczone. Ten wizerunkowy przewrót nie jest jedynie chwilową anomalią, ale odzwierciedla głębokie zmiany w architekturze międzynarodowych relacji i rosnące rozczarowanie amerykańskim przywództwem.
Pęknięcie wizerunkowej hegemonii
Badanie Pew Research Center zostało przeprowadzone wiosną 2026 roku na ogromnej próbie ponad 42 tysięcy dorosłych respondentów z 36 krajów, reprezentujących wszystkie kontynenty. Wyniki są jednoznaczne: przewaga wizerunkowa, która przez dekady cechowała Waszyngton, uległa całkowitemu odwróceniu. w tej chwili w większości państw objętych badaniem, to Pekin postrzegany jest w bardziej pozytywnym świetle.
Szczególnie uderzające są zmiany u najbliższych sąsiadów i tradycyjnych sojuszników USA. Jeszcze w 2023 roku aż 57 procent Kanadyjczyków wyrażało się pozytywnie o swoim południowym sąsiedzie, podczas gdy sympatia dla Chin wynosiła zaledwie 14 procent. Dziś te proporcje uległy drastycznej zmianie: pozytywnie o Chinach wypowiada się 44 procent Kanadyjczyków, podczas gdy wizerunek USA spadł do poziomu 33 procent. Podobny trend zaobserwowano w Meksyku, gdzie sympatia dla Pekinu również wyprzedziła tę dla Waszyngtonu.
Stany Zjednoczone utrzymały wizerunkową przewagę zaledwie w sześciu z 36 badanych krajów. Wśród nich znalazły się państwa regionu Azji i Pacyfiku – Indie, Japonia, Filipiny oraz Korea Południowa – gdzie polityka zagraniczna Chin często budzi obawy o bezpieczeństwo regionalne. choćby tam jednak, jak w przypadku Korei Południowej, przewaga amerykańska uległa znacznemu uszczupleniu w porównaniu z latami poprzednimi.
Xi Jinping budzi większe zaufanie niż Donald Trump
Kolejnym wskaźnikiem globalnych nastrojów jest poziom zaufania do przywódców obu mocarstw. Choć zarówno Donald Trump, odbywający swoją drugą kadencję, jak i Xi Jinping notują relatywnie niskie wskaźniki poparcia w skali globalnej, to jednak chiński przywódca wyprzedza swojego amerykańskiego odpowiednika.
Różnica ta jest szczególnie widoczna w Europie. W państwach takich jak Niemcy, Grecja, Włochy, Holandia, Hiszpania, Szwecja czy Wielka Brytania, zaufanie do Xi Jinpinga przewyższa zaufanie do Donalda Trumpa o wartości dwucyfrowe. Choć w żadnym z tych państw poparcie dla prezydenta Chin nie przekracza połowy respondentów (najwyższy wynik to 37 procent w Wielkiej Brytanii), to i tak stanowi to wyraźny kontrast wobec rosnącego sceptycyzmu Europejczyków wobec amerykańskiego prezydenta.
W regionach takich jak Ameryka Łacińska, która historycznie stanowiła strefę wyłącznych wpływów Waszyngtonu, obserwuje się postępujące pęknięcie. Państwa tego regionu, które wcześniej postrzegały USA jako najbardziej wiarygodnego partnera, są w tej chwili podzielone w swoich ocenach, a część z nich wyraźnie skłania się ku bliższym relacjom z Chinami, dostrzegając w nich stabilniejszego partnera gospodarczego.
Mit amerykańskich wolności traci blask
Jednym z niewielu obszarów, w których Stany Zjednoczone tradycyjnie deklasowały Chiny, była kwestia przestrzegania praw człowieka i wolności osobistych. Choć globalnie wciąż więcej osób uważa, iż rząd w Waszyngtonie szanuje wolności swoich obywateli bardziej niż władze w Pekinie, to jednak i ta luka kurczy się w zastraszającym tempie.
Spadek ten jest napędzany drastycznym załamaniem się wiary w amerykańskie swobody obywatelskie. Przykładowo, w Szwecji odsetek osób wierzących, iż USA szanują wolności osobiste, spadł z 61 procent w 2021 roku do zaledwie 27 procent obecnie. Podobne, przekraczające 25 punktów procentowych spadki odnotowano w Kanadzie, Francji, Niemczech, Włoszech, Holandii i Hiszpanii. Równocześnie w wielu państwach rośnie, choć powoli, odsetek respondentów, którzy uważają, iż Chiny poprawiają swoje standardy w tym zakresie.
Wyniki badania Pew Research Center nie pozostawiają złudzeń. Druga kadencja Donalda Trumpa i związane z nią turbulencje w amerykańskiej polityce wewnętrznej i zagranicznej zbierają ogromne żniwo wizerunkowe. Z drugiej strony, konsekwentna budowa chińskiej “miękkiej siły” (soft power), połączona z globalnymi inicjatywami gospodarczymi, zaczyna przynosić wymierne efekty. O ile jeszcze niedawno świat patrzył na rywalizację mocarstw przez pryzmat jednoznacznej amerykańskiej dominacji, o tyle dziś, w połowie 2026 roku, globalna opinia publiczna wyraźnie sygnalizuje gotowość na zaakceptowanie nowego, wielobiegunowego porządku świata.
Źródła:
- Pew Research Center, “People in Many Countries Now View China More Positively Than the U.S.”, Jonathan Schulman, Laura Silver, Laura Clancy, William Miner, 15 lipca 2026.
- Analizy danych z badań opinii publicznej w 36 krajach przeprowadzonych wiosną 2026 roku.
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
