Oryginalne egzemplarze „O obrotach sfer niebieskich” Mikołaja Kopernika oraz „Selenographii” Jana Heweliusza, a także teleskop firmy Scanway stworzony do obserwacji i mapowania Księżyca zgromadzono na wystawie „Księżyc. Mapa niedokończona” w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu.
Nowa wystawa czasowa prezentowana w Refektarzu Zakładu Narodowego im. Ossolińskich łączy XVII-wieczne starodruki z najnowszymi technologiami kosmicznymi opracowanymi przez polską firmę Scanway.
Dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich dr Łukasz Kamiński zwrócił uwagę, iż zestawienie historii z nowoczesnością jest realizacją misji założyciela Ossolineum, hrabiego Józefa Maksymiliana Ossolińskiego.
– On, tworząc swoją bibliotekę, myślał o nauce w dwóch kontekstach. Po pierwsze, myślał o badaniach nad polską kulturą i historią, ale ważne były dla niego również dzieła, które powodowały rozwój nauki także poza tym polskim kontekstem. Stąd mamy tak wiele starodruków w naszych zbiorach, które dokumentują rozwój różnych dziedzin nauki. Co istotne, biblioteka hrabiego Ossolińskiego nie miała być zamkniętym repozytorium wiedzy, ale miała to być wiedza, która służy, która miała być osadzana w nowych kontekstach – mówił w piątek podczas konferencji prasowej Kamiński.
Osią wystawy są dwa XVII-wieczne starodruki. To oryginalne trzecie wydanie dzieła Mikołaja Kopernika „O obrotach sfer niebieskich”, które ukazało się w 1617 r. w Amsterdamie, oraz „Selenographia” Jana Heweliusza z 1647 r.
– Co ciekawe, pokazywany egzemplarz dzieła Kopernika należał do Jana Heweliusza – powiedziała Aldona Mikucka, kuratorka wystawy „Księżyc. Mapa niedokończona. Kopernik, Heweliusz i teleskop Scanway w opowieści o mapowaniu Księżyca”.
Mikucka zwróciła również uwagę na dzieło Heweliusza, które jest bardzo bogato ilustrowane. Znajduje się tam ponad sto ilustracji miedziorytniczych, a wśród nich trzy mapy Księżyca stworzone przez astronoma.
Na wystawie można zobaczyć również XIX- i XX-wieczne ilustracje przedstawiające obu astronomów oraz poświęcone im medale.
Na ekspozycji można też zobaczyć model inżynieryjny teleskopu SOP 120 M wrocławskiej firmy Scanway. W grudniu 2024 r. Scanway nawiązał współpracę z amerykańską spółką Intuitive Machines, jednym z liderów komercyjnej eksploracji Księżyca. W ramach tej współpracy jako pierwsza polska firma dostarczy instrument optyczny do komercyjnej misji księżycowej. Prezentowany teleskop będzie służył do mapowania powierzchni Księżyca, w tym identyfikacji występujących na niej minerałów.
Wystawę można oglądać do 30 października.
AB, PAP
