Siły USA zaatakowały 1 września irańskie systemy obrony powietrznej, radary i cele morskie, a Iran odpowiedział rakietami oraz dronami wymierzonymi w obiekty w regionie. Starcia przerwały miesięczną pauzę. Dla Polaków stawką są ceny paliw, bezpieczeństwo żeglugi przez Cieśninę Ormuz i ryzyko szerszej wojny.
Amerykańskie uderzenie i irańska odpowiedź
Dowództwo Centralne USA podało, iż 1 września zakończyło serię uderzeń na irańskie cele wojskowe, w tym systemy obrony powietrznej, radary i zasoby morskie. Waszyngton twierdzi, iż operacja była odpowiedzią na próby atakowania statków handlowych oraz amerykańskich żołnierzy w regionie. Donald Trump wskazał dodatkowo, iż celem były odbudowywane przez Iran radary.
Teheran odpowiedział rakietami i dronami. Według relacji Associated Press pociski skierowano między innymi w stronę Jordanii, gdzie znajdują się siły amerykańskie. Jordańska armia poinformowała o zestrzeleniu dziesięciu rakiet, a trzy kolejne miały spaść na niezamieszkane tereny. Kuwejt przekazał z kolei, iż jego obrona powietrzna przechwyciła drony.
Cieśnina Ormuz pozostaje osią konfliktu
Najnowsze starcia nastąpiły po niedzielnych atakach w rejonie Cieśniny Ormuz, które zakończyły około miesięczną przerwę w działaniach zbrojnych. USA utrzymują, iż uderzyły wtedy w wyrzutnie na wyspie Larak, aby uniemożliwić stawianie kolejnych min morskich. Iran odpowiedział atakami na amerykańskie obiekty w Jordanii.
To właśnie kontrola nad żeglugą jest rdzeniem sporu. Przez Cieśninę Ormuz przechodzi zwykle około jednej piątej światowego handlu ropą. Iran wcześniej ogłosił porozumienie z Omanem dotyczące wpływów z tego szlaku, ale obecna wymiana ognia pokazuje, iż żadne polityczne zapewnienie nie usuwa ryzyka militarnej blokady.
Doniesienia o ofiarach cywilnych wymagają wyjaśnienia
Władze prowincji Hormozgan przekazały irańskiej telewizji państwowej, iż amerykański pocisk trafił dom w Kuhestak, gdzie odbywało się wesele. Według tej relacji zginęło pięć osób, w tym dziecko, a co najmniej 68 zostało rannych. CENTCOM poinformował, iż zna te doniesienia, podkreślając zarazem, iż pochodzą z mediów irańskich.
Tych informacji nie wolno ani ignorować, ani przedstawiać jako ostatecznie potwierdzonych. Siła państwa nie zwalnia z odpowiedzialności za ochronę cywilów. jeżeli doniesienia się potwierdzą, konieczne będzie jawne wyjaśnienie okoliczności uderzenia. Wojna prowadzona bez odpowiedzialności gwałtownie niszczy polityczny cel, któremu miała służyć.
Polska zapłaci przy dystrybutorze i w budżecie
Wcześniejsze straty amerykańskiego rozpoznania w starciu z Iranem pokazały, iż konflikt zużywa kosztowne systemy oraz amunicję. Teraz dochodzi ryzyko długotrwałego zakłócenia dostaw surowców. Według AP ropa zdrożała w tym tygodniu o około 7 proc., a od początku roku jej cena wzrosła o ponad połowę.
Dla Polski nie jest to odległa wojna oglądana na ekranie. Droższa ropa oznacza presję na ceny paliw, transportu, żywności i produkcji. Uderza w rodziny oraz krajowe przedsiębiorstwa, a państwo musi liczyć się z rosnącymi kosztami bezpieczeństwa i ochrony szlaków handlowych.
Sojusz ze Stanami Zjednoczonymi pozostaje filarem polskiego bezpieczeństwa, ale sojusznik nie może zastępować własnej oceny interesu narodowego. Warszawa powinna wspierać swobodę żeglugi i powstrzymywanie irańskiej agresji, a jednocześnie domagać się ograniczenia eskalacji oraz ochrony ludności cywilnej. Polska kooperacja wojskowa z USA ma wzmacniać obronę Rzeczypospolitej, nie odbierać nam prawa do trzeźwej oceny każdej operacji.
Stawką jest suwerenność decyzji. Polska potrzebuje twardego sojuszu, zapasów paliw i własnych zdolności obronnych. Im dłużej Cieśnina Ormuz pozostaje frontem, tym wyższy rachunek trafi do polskich portfeli.
Źródła: Associated Press, U.S. Central Command.
