Funkcjonariusze Policji i Straży Granicznej zatrzymali w Bydgoszczy 19-letniego tzw. „uchodźcę wojennego” z Ukrainy podejrzanego o organizowanie nachodźcom nielegalnego przekraczania granicy polsko-litewskiej. Ukrainiec usłyszał zarzuty, a sąd zastosował wobec niego dozór policyjny, poręczenie majątkowe w wysokości 6 tys. zł i zakaz opuszczania Polski. Wydano również decyzję zobowiązującą go do powrotu do kraju pochodzenia oraz objęto go dziesięcioletnim zakazem wjazdu do strefy Schengen.
Ukrainiec wpadł na przemycie nachodźców. Sprawa 19-latka jest warta opisania, gdyż zwraca uwagę na istotny aspekt nielegalnej migracji: rolę osób, które organizują przerzut cudzoziemców przez granice, koordynują transport i pomagają im przedostawać się do kolejnych państw. Wśród podejrzanych o taką działalność zwykle znajdują się inni imigranci, głównie Ukraińcy. Nielegalna migracja nie jest bowiem -jak przedstawia to lewica- spontaniczna próba znalezienia lepszych warunków życia. To przede wszystkim zorganizowany proceder, w którym pośrednicy zarabiają na obchodzeniu przepisów.
Zatrzymanie w Bydgoszczy było efektem działań funkcjonariuszy Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej z placówki w Sejnach, współpracujących z Wydziałem Zabezpieczenia Działań Policji. Akcję przeprowadzono na podstawie postanowienia Prokuratury Rejonowej w Sejnach.
Granica polsko-litewska ma szczególne znaczenie dla szlaków migracyjnych prowadzących na zachód Europy. Przedostanie się na Litwę może być kolejnym etapem podróży do Niemiec i innych państw Europy Zachodniej. Organizatorzy przerzutu nie muszą przy tym osobiście przekraczać granicy wraz z migrantami. Mogą odpowiadać za logistykę, kontaktować się z kierowcami, koordynować przejazdy i pobierać opłaty za pomoc w pokonywaniu kolejnych odcinków trasy.
W tego rodzaju działalności istotną rolę mogą odgrywać osoby, które same mają dprzeszłosć imigrancką, znają języki i utrzymują kontakty z cudzoziemcami przebywającymi w różnych państwach. Znajomość realiów podróży, sposobów przemieszczania się i procedur administracyjnych może ułatwiać im organizowanie kolejnych etapów nielegalnej migracji. W efekcie cudzoziemcy nie zawsze występują wyłącznie w roli osób korzystających z usług przemytników. Niektórzy stają się pośrednikami, organizatorami lub uczestnikami grup czerpiących korzyści finansowe z tego nielegalnego procederu.
Nie jest to wyłącznie problem przerzutu ludzi przez zieloną granicę. Jednym z przykładów działalności wykorzystującej procedury administracyjne jest śledztwo prowadzone przez Straż Graniczną i Prokuraturę Okręgową w Bydgoszczy w sprawie grupy podejrzewanej o organizowanie cudzoziemcom nielegalnego przyjazdu do Polski przy użyciu fikcyjnych firm i dokumentów dotyczących zatrudnienia.
W marcu 2024 roku Straż Graniczna poinformowała o rozbiciu grupy, której członkowie mieli uzyskiwać polskie wizy z prawem do pracy na podstawie dokumentów poświadczających nieprawdę. Według ustaleń śledczych podejrzani, na czele których stał Ukrainiec występowali jako przedstawiciele fikcyjnych podmiotów gospodarczych i składali wnioski o wydanie dokumentów umożliwiających cudzoziemcom uzyskanie wiz. Wnioski dotyczyły ponad 10 tys. osób. Zarzuty przedstawiono łącznie dziesięciu podejrzanym, a wobec pięciu sąd zastosował tymczasowe aresztowanie. Śledztwo nadzorowała Prokuratura Okręgowa w Bydgoszczy.
Jak informowała Straż Graniczna, cudzoziemcy uzyskiwali dokumenty związane z zatrudnieniem w Polsce, mimo iż przedstawiane urzędom informacje nie odpowiadały rzeczywistości. W ten sposób procedury przeznaczone do legalnego podejmowania pracy mogły być wykorzystywane do ułatwiania wjazdu osobom, których rzeczywiste plany nie odpowiadały deklarowanym celom pobytu.
W marcu 2026 roku Straż Graniczna poinformowała o kolejnych zatrzymaniach w tej samej sprawie. Podejrzanymi byli dwaj obywatele Ukrainy w wieku 32 i 37 lat. Łączna liczba zatrzymanych obywateli tego państwa wzrosła wówczas do czterech. Według śledczych podejrzani mieli wykorzystywać zarejestrowane podmioty gospodarcze do uzyskiwania dokumentów poświadczających nieprawdę, a następnie do ułatwiania cudzoziemcom legalizacji pobytu w Polsce z naruszeniem przepisów.
Sprawa ta pokazuje, iż nielegalna migracja może być organizowana na wiele sposobów. Obok kierowców przewożących migrantów przez granicę występują pośrednicy zajmujący się dokumentacją, osoby wykorzystujące fikcyjne przedsiębiorstwa oraz ludzie koordynujący cały proces. Proceder może obejmować zarówno nielegalne przekraczanie granic, jak i nadużywanie systemu wizowego oraz przepisów dotyczących zatrudnienia cudzoziemców.
Kolejnego przykładu dostarczyły działania polskich służb w 2022 roku. Wspólna operacja Straży Granicznej i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego doprowadziła wówczas do zatrzymania dwóch obywateli Afganistanu i obywatela Tadżykistanu podejrzewanych o udział w organizowaniu nielegalnego przekraczania granic przez migrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki. Według informacji służb podejrzani mieli pomagać cudzoziemcom w przedostawaniu się do Polski, a następnie do państw Europy Zachodniej.
Przypadek ten ilustruje międzynarodowy charakter przemytu migrantów. Osoby organizujące przerzut mogą pochodzić z tych samych państw co przewożeni cudzoziemcy, ale nie jest to regułą. Często najważniejsze znaczenie mają kontakty z ludźmi działającymi na kolejnych etapach trasy. Zorganizowana sieć może obejmować osoby odpowiedzialne za transport, zakwaterowanie, przekazywanie pieniędzy i koordynowanie dalszej podróży.
Wspólnym mianownikiem opisanych spraw jest działalność pośredników, którzy przekształcają migrację w źródło dochodu. Część z nich korzysta z fałszywych dokumentów i fikcyjnych firm, inni organizują przejazdy lub pomagają w nielegalnym przekraczaniu granic. Migranci mogą być klientami płacącymi za usługę, podczas gdy organizatorzy czerpią korzyści finansowe z obchodzenia prawa.
Zjawisko to pokazuje, dlaczego skuteczna ochrona granic nie może ograniczać się wyłącznie do kontroli osób próbujących dostać się do Polski. Równie istotne jest rozpoznawanie i rozbijanie sieci organizujących nielegalną migrację. choćby intensywne kontrole graniczne mogą nie przynieść oczekiwanych rezultatów, jeżeli nie uda się ustalić, kto koordynuje przerzut, finansuje działalność i zapewnia migrantom transport przez kolejne państwa.
Przypadki ujawniane przez polskie służby pokazują, iż wśród osób podejrzewanych o organizowanie nielegalnego przekraczania granic znajdują się także imigranci, którzy sami stają się uczestnikami tego procederu.
Zatrzymany w Bydgoszczy Ukrainiec wpisuje się w szerszy obraz problemu, z którym polskie służby mierzą się od kilku lat. Sprawy dotyczące organizowania przerzutu migrantów, fikcyjnych firm i wyłudzania dokumentów pokazują, iż nielegalna migracja może być napędzana przez sieci działające ponad granicami państw. Cudzoziemcy nie zawsze są w tym układzie wyłącznie osobami próbującymi dostać się do Europy. Część z nich odgrywa rolę organizatorów i pośredników, zarabiających na umożliwianiu innym omijania przepisów.
Polecamy również: Żydonaziści pobili dziennikarkę z USA
