Trump naciska na ulgę dla Hollywood. Stawką są miejsca pracy i produkcja

Zdjęcie: Trump naciska na ulgę dla Hollywood. Stawką są miejsca pracy i produkcja

Donald Trump 13 listopada ponownie wezwał Kongres USA do uchwalenia federalnej ulgi dla produkcji filmowych i telewizyjnych. Projekt H.R. 10582 przewiduje 20 proc. odpisu od amerykańskich kosztów pracy, z premiami do 30 proc. jeżeli przejdzie, Stany Zjednoczone rozpoczną ostrzejszą walkę o plany zdjęciowe, miejsca pracy i kapitał, także kosztem Europy.

Trump ponawia apel po spotkaniu z Jonem Voightem

Prezydent USA spotkał się w piątek 13 listopada w Białym Domu z aktorem Jonem Voightem i jego współpracownikami. Po rozmowie ponownie zażądał od republikanów i demokratów szybkiego porozumienia w sprawie federalnej zachęty dla branży filmowej. Voight od wielu miesięcy przekonuje administrację, iż bez odpowiedzi Waszyngtonu kolejne produkcje i miejsca pracy będą przenoszone do Kanady, Wielkiej Brytanii, Australii i innych państw oferujących własne systemy wsparcia.

Trump wymienił polityków obu partii zaangażowanych w rozmowy, w tym republikańskiego senatora Tima Scotta oraz demokratycznego senatora Adama Schiffa. Ten ostatni również opowiedział się 13 listopada za przyjęciem ulgi jeszcze w obecnej kadencji Kongresu. Ponadpartyjność projektu nie gwarantuje jednak sukcesu. Czas jest krótki, a ustawa przez cały czas znajduje się na etapie prac komisji.

Projekt H.R. 10582: 20 procent i premie do 30 procent

Projekt H.R. 10582, nazwany Motion Picture, Television, and Entertainment Revitalization Act, wpłynął do Izby Reprezentantów 24 września 2026 roku. Został skierowany do komisji Ways and Means, która zajmuje się podatkami. Dokument wprowadza bazową ulgę w wysokości 20 proc. kwalifikowanych wynagrodzeń wypłaconych za pracę wykonaną w Stanach Zjednoczonych. Łączny poziom wsparcia nie może przekroczyć 30 proc.

Dodatkowe pięć punktów procentowych przewidziano między innymi dla produkcji niezależnych, przedsięwzięć realizowanych na określonych terenach wiejskich lub dotkniętych klęską oraz firm zwiększających liczbę projektów przenoszonych z zagranicy do USA. Premię mogą dostać również producenci działający na większą skalę w wielu stanach, jeżeli spełnią zapisane w ustawie warunki.

Ulga nie obejmie wszystkiego, co pojawia się na ekranie. Produkcja musi kosztować ponad 1 mln dolarów, a co najmniej 75 proc. głównych dni zdjęciowych ma przypadać na Stany Zjednoczone. Projekt wyłącza między innymi wiadomości, programy rozmów, gale, transmisje sportowe, reklamy i materiały tworzone przede wszystkim dla mediów społecznościowych. Przepisy miałyby objąć zdjęcia rozpoczynane w latach podatkowych po 31 grudnia 2026 roku.

Hollywood jako gałąź gospodarki, nie święta krowa

W tym sporze Trump trafnie rozpoznaje mechanizm konkurencji. Państwa walczą dziś o produkcje tak samo jak o fabryki, centra danych czy zakłady zbrojeniowe. Film zostawia pieniądze w hotelach, transporcie, gastronomii, wynajmie sprzętu i usługach technicznych. Za kamerą pracują tysiące ludzi, których nie widać na czerwonym dywanie.

Amerykańskie organizacje branżowe już w 2025 roku informowały Biały Dom, iż koalicja popierająca krajowe zachęty reprezentuje blisko 400 tys. pracowników twórczych. Wskazywały także, iż ponad 80 państw oferuje produkcjom ulgi podatkowe. To pokazuje skalę wyścigu, ale nie rozstrzyga, czy każda publiczna dopłata jest opłacalna.

Warunek musi być prosty: pieniądze podatnika mają kupować realne zatrudnienie, kompetencje i inwestycje na terytorium kraju. Nie mogą stać się blankietem dla wielkich studiów ani zapłatą za ideologiczny przekaz. Ulga wymaga przejrzystych kryteriów, kontroli kosztów i jawnej oceny efektów. Bez tego hasło o powrocie miejsc pracy łatwo zmieni się w kosztowny prezent dla korporacji.

Lekcja dla Polski: kultura ma także wymiar przemysłowy

Dla Polski amerykański projekt nie jest odległą ciekawostką. jeżeli Waszyngton połączy federalną ulgę z zachętami stanowymi, część produkcji może wrócić z Europy do USA. Oznacza to większą konkurencję o ekipy, studia, postprodukcję i efekty wizualne. Hollywood pozostaje potężnym narzędziem budowania masowych wyobrażeń, ale za jego wpływem stoi także twarde zaplecze gospodarcze.

Polska nie powinna kopiować amerykańskich rozwiązań mechanicznie. Powinna natomiast wyciągnąć adekwatny wniosek: państwo, które chce zachować podmiotowość kulturową, potrzebuje własnych twórców, techników, infrastruktury i kapitału. System zachęt ma sens tylko wtedy, gdy wzmacnia polskie firmy i zatrzymuje w kraju wartość dodaną. Narodowa polityka kulturalna bez zaplecza produkcyjnego pozostaje deklaracją.

Trump stawia sprawę w kategoriach interesu narodowego i właśnie dlatego jego nacisk zasługuje na uwagę. O wyniku zdecydują jednak szczegóły ustawy oraz zdolność Kongresu do obrony podatnika przed lobbingiem. Ameryka chce odzyskać produkcję. Polska musi pilnować, aby w tym wyścigu nie zostać jedynie rynkiem zbytu dla cudzych obrazów i cudzych opowieści.

Źródło: H.R. 10582, GovInfo; Reuters; doniesienia z 13 listopada 2026 roku o spotkaniu Donalda Trumpa z Jonem Voightem.