Kanada i UE mają w tej chwili jedną wspólną cechę: obie cierpią z powodu nieprzewidywalnej polityki handlowej i zagranicznej USA pod rządami prezydenta Donalda Trumpa (80). „W tym nowym świecie musimy pilnie przemyśleć nasze partnerstwa” – powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen (67) w środę w Parlamencie Europejskim w Strasburgu, w obecności premiera Kanady Marka Carneya (61). Opowiedziała się za „stowarzyszonym” członkostwem Kanady w UE.
Propozycja nie jest dobrze przyjęta w Białym Domu. „Uważam, iż to absurdalne” – powiedział Trump, zapytany o to. I dodał: „Jeśli to zrobią, a ja uznam to choćby za wrogie działanie, nałożę bardzo wysokie cła lub wstrzymam handel z Europą w wielu obszarach”.
Trump wygłosił te uwagi w Karolinie Północnej, gdzie wygłaszał przemówienie przed wyborami uzupełniającymi. Dodał: „Jeśli intencja jest dobra, to w porządku. jeżeli intencja jest zła, nałożymy bardzo wysokie cła na Europę, to jest możliwe”. Nie sprecyzował, na czym dokładnie opiera swoją ocenę intencji.
Odnosząc się do Kanady, Trump na spotkaniu powiedział jedynie, iż ten sąsiedni kraj był ostatnio „okropnym partnerem handlowym”. Stany Zjednoczone i Kanada są w tej chwili uwikłane w impas w sporze handlowym, który ostatnio ponownie się zaostrzył.
Carney będzie przemawiał w Parlamencie Europejskim w czwartek
Premier Kanady odpowiedział na oświadczenia von der Leyen, mówiąc, iż z zadowoleniem przyjmuje „propozycję” „znacznie silniejszego i ambitniejszego sojuszu w przyszłości”. W oświadczeniu Carneya nie wspomniano bezpośrednio o członkostwie stowarzyszonym. W czwartek ma on wygłosić przemówienie w Parlamencie Europejskim, gdzie ma przedstawić posłom swoją koncepcję „unikalnego sojuszu” między jego krajem a Unią Europejską.
W swoim przemówieniu von der Leyen nie podała szczegółów na temat tego, jak mogłoby faktycznie wyglądać „stowarzyszone” członkostwo Kanady w UE. Zapowiedziała jednak między innymi sojusz technologiczny i zacieśnienie współpracy w przemyśle obronnym między Kanadą a UE. Partnerstwo to „nie jest skierowane przeciwko innym”, ale ma na celu „uczynienie Kanady i UE silniejszymi razem” – stwierdziła von der Leyen.
Standardowe członkostwo Kanady w UE nie jest możliwe na mocy obowiązujących traktatów. Zgodnie z artykułem 49 Traktatu o Unii Europejskiej, do Unii mogą przystąpić wyłącznie państwa europejskie.
Aby zmniejszyć zależność od Stanów Zjednoczonych, Kanada złożyła również wniosek o dołączenie do koalicji wojskowej Połączonych Sił Ekspedycyjnych (JEF) pod dowództwem Wielkiej Brytanii. „Premier Carney ogłosił, iż Kanada formalnie złożyła wniosek o dołączenie do Połączonych Sił Ekspedycyjnych i z zadowoleniem przyjął wsparcie Wielkiej Brytanii dla udziału Kanady w tej ważnej inicjatywie” – czytamy w oświadczeniu biura premiera.
