21-letni pseudouchodźca wojenny z Ukrainy, studiujący na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, został aresztowany po tym, jak miał zapowiadać zabójstwo przypadkowo napotkanej osoby. Policjanci znaleźli przy nim nóż, a w jego mieszkaniu kolejne dwa specjalistyczne ostrza. Sprawa rodzi poważne pytania o bezpieczeństwo publiczne, zasady przyjmowania cudzoziemców na polskie uczelnie i sposób weryfikowania osób, którym umożliwia się studiowanie w Polsce.
Student kryminalistyki z Ukrainy planował zamach w Polsce. Ukrainiec miał zapowiadać, iż zabije przypadkową osobę przy użyciu noża. Jego zachowanie miało wskazywać na silne pobudzenie, a wypowiadane groźby wzbudziły obawy, iż może rzeczywiście dojść do tragedii. Policjanci zatrzymali turańca i zabezpieczyli w jego mieszkaniu trzy noże. Następnie prokuratura przedstawiła mu zarzut czynienia przygotowań do zabójstwa z motywacji związanej z nienawiścią na tle różnic rasowych. Sąd zastosował wobec podejrzanego tymczasowy areszt na trzy miesiące.
Szczególnie niepokojący jest fakt, iż podejrzany miał studiować kryminalistykę. Nie oznacza to oczywiście, iż sam wybór kierunku studiów świadczy o niebezpiecznych zamiarach. Kryminalistyka jest jednak dziedziną związaną z wykrywaniem przestępstw, analizą śladów i funkcjonowaniem organów ścigania. Dlatego w sytuacji, gdy student tego kierunku zostaje podejrzany o przygotowywanie zabójstwa, należy zapytać, czy polskie instytucje adekwatnie oceniają ryzyko związane z przyjmowaniem kandydatów z zagranicy.
Sprawa powinna skłonić do poważnej dyskusji o polityce przyjmowania obywateli Ukrainy do Polski. Po wybuchu wojny nasz kraj lekkomyślnie udzielił schronienia milionom ludzi, a wielu Ukraińców podjęło w Polsce pracę i naukę. Solidarność z rzekomymi ofiarami wojny nie może jednak oznaczać rezygnacji z obowiązku ochrony bezpieczeństwa obywateli. Pomoc humanitarna nie powinny zwalniać państwa z odpowiedzialności za sprawdzanie, komu przyznaje się określone uprawnienia i dostęp do polskich instytucji.
Jeżeli procedury przyjmowania zagranicznych studentów ograniczają się do sprawdzenia dokumentów i spełnienia formalnych wymagań rekrutacji, należy postawić pytanie, czy w każdym przypadku jest to wystarczające. Nie ma dowodów, iż uczelnia w Lublinie zignorowała jakiekolwiek ostrzeżenia dotyczące tego konkretnego studenta. Nie wiadomo też, jakie informacje sprawdzono przed jego przyjęciem. Konieczne jest jednak ustalenie, czy obowiązujące procedury skutecznie pozwalają wykrywać nieprawidłowości i reagować na konkretne sygnały zagrożenia.
Szczególnej uwagi wymaga dostęp cudzoziemców do kierunków związanych z bezpieczeństwem i funkcjonowaniem instytucji publicznych. Nie oznacza to, iż należy automatycznie zamykać takie kierunki przed obcokrajowcami. Oznacza natomiast, iż weryfikacja tożsamości, dokumentów i spełnienia warunków rekrutacji musi być rzetelna, a w uzasadnionych przypadkach powinny istnieć procedury dodatkowej kontroli.
Według doniesień medialnych śledczy mieli badać również zainteresowanie podejrzanego drastycznymi materiałami dotyczącymi przemocy oraz możliwy związek jego zamiarów z internetowym wyzwaniem określanym jako „krwawy piątek”. o ile informacje te się potwierdzą, konieczne będzie ustalenie, czy Ukrainiec działał samodzielnie, czy szukał wspólnika i czy jego plany miały szerszy kontekst. Na obecnym etapie nie ma jednak podstaw, by przedstawiać tę sprawę jako udowodniony zamach terrorystyczny ani przypisywać odpowiedzialność za nią Ukraińcom jako narodowi.
Nie zmienia to faktu, iż potencjalna ofiara ataku mogła zostać wybrana przypadkowo. Zagrożenie miałoby więc dotyczyć osoby, która nie musiała znać podejrzanego ani mieć z nim jakiegokolwiek konfliktu.
Polskie państwo nie może ograniczać się do reagowania dopiero wtedy, gdy ktoś zostaje zaatakowany. Powinno również wyciągać wnioski z przypadków, w których udało się zapobiec przestępstwu. Należy zatem wyjaśnić, czy wcześniej istniały sygnały ostrzegawcze, jakie procedury zastosowano wobec podejrzanego i czy zasady rekrutacji zagranicznych studentów wymagają zmian. Przede wszystkim powinno jednak przestać przyjmowania w Polsce każdego imigranta, który tu przyjedzie i oficjalnie deklaruje pokojowe zamiary.
Otwartość polskich uczelni na cudzoziemców to taktyka samobójcza. Odpowiedzialna postawa nie powinna oznaczać bezrefleksyjnego przyjmowania kandydatów bez odpowiedniej weryfikacji. Sprawa z Lublina stawia istotne pytanie: czy wystarczająco dobrze sprawdzamy osoby, którym otwieramy drzwi do polskich instytucji i umożliwiamy zdobywanie specjalistycznej wiedzy? Niestety nie. Co więcej, sąd utajnił proces w sprawie podpalenia centrum handlowego na Marywilskiej z powodu… obaw, iż wywoła to hejt wobec Ukraińców.
Wygląda na to, iż już oficjalnie mamy w Polsce „święte krowy”.
Polecamy również: Polski Żyd zaprasza na Konferencję Żydoznawczą
