Test połączenia różnych zdolności antydronowych był celem Crucible 3-26, trzeciego eksperymentu w ramach projektu „LCI-X” na Łotwie. W odróżnieniu od poprzednich etapów, gdy NATO koncentrowało się na łączeniu pojedynczych elementów i wymianie danych między systemami, tym razem sprawdzano ich integrację w działaniach formacji taktycznych oraz z natowskimi systemami dowodzenia.
Na poligonie Selonia na Łotwie zakończyły się wielonarodowe ćwiczenia „Baltic Trust ’26”, w ramach których przeprowadzono trzeci tegoroczny eksperyment „LCI-X”, czyli natowskiej Inicjatywy Warstwowej Obrony Przeciwko Dronom (Layered Counter-UAS Initiative). „LCI-X” jest jednym z priorytetowych projektów ACT (Allied Command Transformation – Sojusznicze Dowództwo ds. Transformacji), których celem jest szybkie przeprowadzanie obiecujących technologii od etapu eksperymentu do użytecznej zdolności wojskowej. W pierwszym Crucible, przeprowadzonym w kwietniu 2026 roku w Rumunii, NATO koncentrowało się na połączeniu sensorów, systemów dowodzenia i efektorów w podstawową komórkę C-UAS. Drugi etap w Finlandii (czerwiec) dotyczył wymiany informacji między wieloma komórkami. Na Łotwie przyszedł czas na połączenie różnych zdolności z formacjami taktycznymi i natowskimi systemami dowodzenia.
W praktyce NATO sprawdzało cały łańcuch reakcji na zagrożenie: od wykrycia bezzałogowca przez przekazanie informacji i decyzję po użycie odpowiedniego środka przeciwdziałania. Co istotne, rozwiązania przemysłu były włączane bezpośrednio w działania wojskowe, a operatorzy przekazywali producentom uwagi dotyczące ich funkcjonowania w warunkach zbliżonych do operacyjnych.
REKLAMA
– Zdolności nie powstają w izolacji. Powstają wtedy, gdy żołnierze i przedstawiciele przemysłu wspólnie działają w terenie i rozwiązują ten sam problem operacyjny. W ten sposób przyspieszamy innowacje, wzmacniamy interoperacyjność i sprawiamy, iż nowe zdolności są przygotowane do realiów współczesnego pola walki – powiedział kmdr por. Joe Pisoni, dyrektor projektu „LCI-X”.
Nowe technologie antydronowe
Eksperyment wpisuje się w priorytety wskazane podczas niedawnego szczytu NATO w Ankarze, gdzie przywódcy państw Sojuszu podkreślili potrzebę przyspieszenia innowacji, zacieśnienia współpracy z przemysłem oraz szybszego przekładania nowych technologii na zdolności operacyjne, odpowiadające dynamicznie zmieniającemu się środowisku bezpieczeństwa.
NATO nie podaje listy konkretnych rozwiązań testowanych na Łotwie, ale na udostępnionych fotografiach widać, iż w eksperymencie brały udział m.in. autonomiczny sterowiec, przeznaczony do prowadzenia długotrwałego rozpoznania, przenośne urządzenia do walki elektronicznej (WRE) czy lądowe bezzałogowce (UGV) ze zdalnie sterowanym modułem uzbrojenia z wyrzutniami pocisków oraz karabinem maszynowym.
Jedną z technologii rozwijanych z myślą o LCI-X jest AIRE5G – pasywny system wykrywania dronów opracowywany przez Centrum Doskonalenia Obrony Powietrznej i Przeciwrakietowej NATO (IAMD COE) we współpracy z Fundacją Badań i Technologii – Hellas (FORTH). Rozwiązanie wykorzystuje istniejące sygnały sieci 5G oraz sztuczną inteligencję do wykrywania i klasyfikowania bezzałogowców, bez konieczności stosowania aktywnej emisji radaru.
Rozwój dla bezpieczeństwa
Ważnym elementem „LCI-X” jest JATEC (Połączone Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO-Ukraina) w Bydgoszczy, za pośrednictwem którego NATO wykorzystuje doświadczenia Ukrainy w zwalczaniu rosyjskich bezzałogowców. ACT wspólnie z JATEC tworzy środowisko eksperymentalne, w którym państwa i przemysł mogą testować rozwiązania antydronowe w warunkach odzwierciedlających rzeczywiste zagrożenia. Pozwala to sprawdzać nowe systemy przeciwko zagrożeniom wzorowanym na tych występujących na współczesnym polu walki i przyspieszać ich integrację z rozwiązaniami NATO.
NATO zamierza kontynuować „LCI-X”, zwiększając w kolejnych eksperymentach skalę i stopień integracji testowanych rozwiązań antydronowych. „LCI-X” jest jednym z sześciu projektów priorytetowych (tzw. Beacon Projects) ACT na 2026 rok. Oprócz niego NATO rozwija SINBAD (autonomiczne systemy wojskowe), Next Generation Targeting (rozwój umiejętności wykrywania, wyboru i zwalczania celów), AI in Audacious Training (wykorzystanie sztucznej inteligencji w szkoleniu), Task Force X-Baltic oraz Task Force X-Arctic, które rozwijają wykorzystanie systemów bezzałogowych odpowiednio na Bałtyku i w Arktyce.