Informację o śmierci Andrzeja Olechowskiego przekazał w sobotę 25 kwietnia jego wieloletni przyjaciel, dziennikarz Wojciech Mann, pisząc: "Najdłuższa przyjaźń mojego życia. Niech Bóg się nim zaopiekuje". Andrzej Olechowski zmarł w wieku 78 lat, pozostawiając po sobie ogromną spuściznę. Śmierć człowieka, który kładł fundamenty pod dzisiejszą polską scenę polityczną, wywołała lawinę wspomnień i pożegnań od polityków z różnych partii.
Fala kondolencji po śmierci Olechowskiego. "Straciliśmy polityka wielkiego formatu"
Jako jeden z pierwszych głos zabrał premier Donald Tusk, który w swoim wpisie na platformie X przypomniał o kluczowej roli zmarłego w narodzinach Platformy Obywatelskiej. "Odszedł Andrzej Olechowski, polityk, dyplomata, jeden z 'trzech tenorów' Platformy Obywatelskiej. Niech spoczywa w pokoju" – napisał premier.
Do pożegnań dołączyli pozostali czołowi politycy, podkreślając kulturę osobistą i profesjonalizm zmarłego.
Szef MON, Władysław Kosiniak-Kamysz, napisał: "Odszedł Andrzej Olechowski. Były minister finansów i minister spraw zagranicznych. Ekonomista i dyplomata, człowiek głęboko zaangażowany w sprawy państwa. Współtworzył fundamenty polskiej transformacji, zawsze stawiając na odpowiedzialność, dialog i zdrowy rozsądek. Pozostanie w pamięci jako ktoś, kto myślał o Polsce w kategoriach dobra wspólnego. Rodzinie i Bliskim składam wyrazy szczerego współczucia. Niech spoczywa w pokoju".
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty odnotował tragiczny bilans ostatnich dni: "To zły tydzień dla Polski. Zmarł Andrzej Olechowski. Człowiek wielkiej kultury, rozwagi i odpowiedzialności za państwo. Cześć Jego pamięci. Kondolencje dla Rodziny".
Wspomnieniami podzielił się także poseł Ryszard Petru: "Wielka strata dla polskiej polityki. Andrzej Olechowski był człowiekiem dialogu, rozsądku i odpowiedzialności za sprawy publiczne. Miałem zaszczyt go znać i wielokrotnie toczyć długie rozmowy o Polsce – zawsze z troską o jej przyszłość. Rodzinie, Przyjaciołom i Bliskim składam głębokie wyrazy współczucia. Straciliśmy polityka wielkiego formatu oraz człowieka z charyzmą i zasadami".
Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska przypomniała osobisty akcent związany z początkami swojej kariery: "Zmarł Andrzej Olechowski. Współzałożyciel Platformy Obywatelskiej. Ponad 20 lat temu jego poranny telefon zaprosił mnie do świata polityki. Będę o tym zawsze pamiętać. Wielka strata. Najbliższym składam wyrazy współczucia".
Europosłanka Hanna Gronkiewicz-Waltz podkreśliła jego międzynarodową renomę: "Smutna wiadomość, nie żyje Andrzej Olechowski… Minister Finansów i pierwszy zastępca prezesa NBP, zdobył szacunek i uznanie w Europie i na świecie. Wiele się od niego nauczyłam. Wyrazy współczucia w tym trudnym czasie dla żony i synów".
Z kolei europoseł Michał Szczerba podziękował za lata służby: "Żegnam z wielkim smutkiem ministra Andrzeja Olechowskiego. Męża stanu, dyplomatę, państwowca, ekonomistę. Warszawiaka. Współkształtował politykę zagraniczną wolnej RP. Oddany służbie Polsce. Zabiegał o polskie członkostwo w NATO i UE. Panie Andrzeju, dziękuję Panu za wszystko".
Kim był Andrzej Olechowski?
Określenie "trzej tenorzy", o którym wspominał premier, na stałe wpisało się już w polski słownik polityczny. Nawiązuje ono do 2001 roku, kiedy to właśnie Andrzej Olechowski, wraz z Donaldem Tuskiem i Maciejem Płażyńskim, powołał do życia Platformę Obywatelską. Projekt ten, startujący jako oddolny ruch społeczny, gwałtownie stał się potężną partią, która na lata zdefiniowała polski parlamentaryzm.
Andrzej Olechowski urodził się w 1947 roku w Krakowie, ale jego kariera gwałtownie nabrała międzynarodowego rozpędu. Po studiach ekonomicznych pracował w Genewie w sekretariacie Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD), a później zbierał doświadczenie w Banku Światowym. Do kraju wrócił w kluczowym momencie transformacji – w 1987 roku został doradcą prezesa NBP, a dwa lata później objął funkcję jego pierwszego zastępcy. Był jednym z tych, którzy projektowali nowy ład gospodarczy wolnej Polski.
W historii zapisał się także jako minister finansów w rządzie Jana Olszewskiego oraz minister spraw zagranicznych w gabinecie Waldemara Pawlaka. Dwukrotnie stawał do walki o urząd prezydenta RP. W 2000 roku zajął drugie miejsce. Ponownie kandydował w 2010 roku po odejściu z PO, reprezentując Stronnictwo Demokratyczne – zajął wówczas szóste miejsce. Za swoje wybitne zasługi dla państwa w 2011 roku został uhonorowany Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
