„My ten mechanizm znajdziemy”
Wtorkowe posiedzenie sejmowej komisji administracji i spraw wewnętrznych poświęcono przede wszystkim weto prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy dotyczącej unijnego programu SAFE. W posiedzeniu uczestniczył minister Marcin Kierwiński, który przedstawił dalsze plany rządu. Szef MSWiA zaznaczył, iż zamiast rozpocząć zakupy, resort musi w tej chwili szukać sposobu obejścia decyzji prezydenta, podkreślając, iż weto „szkodzi polskiemu bezpieczeństwu” i pozbawia polskie służby środków, które były dotąd niedostępne.
Kierwiński wskazał, iż decyzja prezydenta opóźni, ale nie zablokuje wykorzystania pieniędzy z unijnego mechanizmu. Choć ustawa została zawetowana, rząd planuje ubiegać się o pożyczkę na podstawie uchwały, argumentując, iż pierwotna ustawa jedynie umożliwiała wykorzystanie środków w ramach konkretnych mechanizmów w Polsce. Kierwiński zapewnił, iż rząd znajdzie sposób na udział w programie SAFE, choć przyznał, iż nie będzie to proste.
Uspokajam tu wszystkich: my ten mechanizm znajdziemy – zadeklarował.
Udział Polski nie jest zagrożony
Po rozmowach z przedstawicielami Komisji Europejskiej w Brukseli również i pełnomocnik rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zapewniła, iż udział Polski w inicjatywie nie jest zagrożony, mimo weta prezydenta Karola Nawrockiego. Rząd dąży do jak najszybszego sfinalizowania formalności bez konieczności uchwalania ustawy. Sobkowiak-Czarnecka zaznaczyła, iż Polska pozostaje częścią programu, a do kraju trafi 43,7 mld euro.
Podkreśliła, iż weto prezydenta nie odnosiło się do samego uczestnictwa Polski w unijnych pożyczkach na zbrojenia, ale do sposobu wydatkowania środków. Według niej pierwsza transza pieniędzy może dotrzeć do Polski już w kwietniu.
W ubiegły piątek w Monitorze Polskim opublikowano uchwałę Rady Ministrów dotyczącą programu Polska Zbrojna, z której wynika, iż pożyczka z programu SAFE zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Weto Nawrockiego skomplikowało sprawę
Weto prezydenta wobec ustawy o SAFE zablokowało powołanie nowego funduszu do wydatkowania środków, dlatego rząd planuje skorzystać z istniejącego Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Nie pokryje on jednak modernizacji służb MSWiA i projektów infrastrukturalnych w obronności o wartości 16 mld zł. Rządowe prace nad obejściem weta obejmują m.in. częściowe wykorzystanie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, choć konstrukcyjnie się do tego nie nadaje. Priorytetem pozostaje też możliwość realizacji zakupów z SAFE bez VAT.
Instrument SAFE to unijny program wspierający obronność państw członkowskich, oferujący łącznie 150 mld euro, głównie w formie niskooprocentowanych pożyczek na zakup sprzętu wojskowego produkowanego w Europie. Polska ma być jego największym beneficjentem w UE. Wykorzystywaniu środków sprzeciwiają się Prawo i Sprawiedliwość oraz Konfederacja, podczas gdy politycy koalicji rządzącej podkreślają, iż program istotnie wzmocni polską obronność w obliczu zagrożeń ze strony Rosji.
