Sabotaż na dnie Bałtyku

Jednostka, która płynęła z rosyjskiego portu w Sankt Petersburgu do portu w Hajfie, została zatrzymana przez fińską Straż Przybrzeżną i skierowana do portu Kantvik, gdzie wszczęto śledztwo w sprawie uszkodzenia infrastruktury krytycznej. Po przesłuchaniu 14 członków załogi – obywateli Rosji, Gruzji, Kazachstanu i Azerbejdżanu, fińska policja aresztowała dwóch spośród nich, a kolejnym dwóm zakazała opuszczania kraju. Nie ujawniono ich tożsamości ani funkcji, jakie pełnili na statku.

Fiński prezydent Alexander Stubb skomentował sytuację w mediach społecznościowych: „Finlandia jest przygotowana na różnego rodzaju wyzwania i reaguje na nie w razie potrzeby.” To stwierdzenie podkreśla, iż Helsinki traktują problem poważnie, nie tylko jako lokalny incydent żeglugowy, ale także jako potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa państwa i regionu.

Z kolei prezydent Estonii, Alar Karis, wyraził obawy związane z rosnącą liczbą takich zdarzeń: „Jestem zaniepokojony raportowanymi uszkodzeniami – miejmy nadzieję, iż nie było to celowe działanie, ale śledztwo to wyjaśni”, dodał we wpisie na platformie X.

Uszkodzony kabel należał do fińskiego operatora Elisa i był uważany za najważniejszy fragment sieci łączącej kraje nordyckie z bałtyckimi. Operator potwierdził, iż ruch danych został skierowany na inne trasy, co ograniczyło bezpośredni wpływ na użytkowników końcowych. Jednocześnie nie był to jedyny kabel, którego operator informował tego dnia o problemach. Niezależne awarie w rejonie spowodowały przerwy również w połączeniach obsługiwanych przez szwedzką firmę Arelion.

Tropy wiodą do Rosji…

Sprawa Fitburga wpisuje się w szerszy wzorzec incydentów związanych z podmorską infrastrukturą Bałtyku. Od 2023 roku w rejonie tym odnotowano liczne uszkodzenia kabli telekomunikacyjnych, energetycznych i rurociągów. Jednym z najbardziej znanych przypadków była sprawa tankowca Eagle S, który w grudniu 2024 roku uszkodził między innymi Estlink 2, kabel energetyczny łączący Estonię z Finlandią, co wywołało dyskusje o możliwym sabotażu.

Wielu analityków i urzędników NATO określa te wydarzenia jako elementy zagrożeń hybrydowych, obejmujących działania poniżej progu otwartego konfliktu zbrojnego, których celem jest osłabienie bezpieczeństwa i odporności infrastruktury krytycznej państw Zachodu.

Rosja, po inwazji na Ukrainę w 2022 roku, znalazła się w centrum uwagi w kontekście tego typu incydentów. Choć oficjalne ośrodki w Moskwie zaprzeczają udziałowi w celowych sabotażach, analiza wielu przypadków – od uszkodzeń kabli po tajemnicze eksplozje infrastruktury na Morzu Bałtyckim – w ocenie wielu specjalistów od bezpieczeństwa mocno uprawdopodabnia intencjonalne działania Rosjan.

Podmorskie kable światłowodowe i energetyczne stanowią kręgosłup łączności wojskowej i cywilnej. Ich uszkodzenie może wywołać lokalne zakłócenia, utrudnić koordynację działań wojskowych i cywilnych oraz kreować efekt psychologiczny – choćby bez formalnej wojny.

Jako odpowiedź NATO zwiększyło obecność marynarki i monitorowanie ruchu morskiego, a państwa bałtyckie rozwijają procedury ochrony infrastruktury krytycznej oraz platformy wymiany informacji wywiadowczej.