Rumuński parlament zatwierdził 15 projektów zakupu sprzętu wojskowego, które będą sfinansowane z unijnego programu SAFE. Najważniejsze z nich dotyczą m.in. bojowych wozów piechoty. Gros rumuńskich zamówień trafi do firm z Niemiec, ale jednym z beneficjentów może być polska firma WB Electronics ze swoim sztandarowym produktem – Warmate’em.
Z SAFE, czyli unijnego programu niskooprocentowanych pożyczek na obronność, przyznano Rumunii 16,68 mld euro. Komisja Europejska zatwierdziła już wniosek Bukaresztu o sfinansowanie kilkudziesięciu programów zbrojeniowych. Przy czym ministerstwo obrony otrzymało 9,53 mld euro, gdyż ponad 7 mld euro rumuńskie władze postanowiły przeznaczyć na potrzeby bezpieczeństwa wewnętrznego i inwestycje w infrastrukturę strategiczną.
Na wozy piechoty i transportery
Z 21 programów modernizacji technicznej sił zbrojnych, które miały być dofinansowane z unijnej pożyczki, dziesięć Rumuni planują zrealizować wspólnie z innymi państwami. Największym i budzącym wiele kontrowersji jest program zamówienia nowoczesnego gąsienicowego bojowego wozu piechoty. Od miesięcy pojawiały się informacje – resort obrony ich nie potwierdzał – iż zapadła już decyzja o zamówieniu w Rheinmetallu pojazdu KF41 Lynx. Rumuńskie media wyrażały wątpliwości w kwestii procedury zakupu (negocjacje prowadzono bez wcześniejszego ogłoszenia o zamówieniu) oraz korzyści przemysłowych takiego wyboru, ponieważ ten wóz jest już produkowany we współpracy z Niemcami przez sąsiednie Węgry. Z dokumentów przesłanych do parlamentu wynika jednak, iż wybrano właśnie Lynxa.
Rumuni szacowali, iż uda się im pozyskać 298 nowoczesnych bojowych wozów piechoty za 3 mld euro, ale okazało się to nierealne. Z oficjalnego wniosku wynika, iż koszt programu wzrósł do 3,3 mld euro. Dysponujący ograniczoną pulą środków z SAFE resort obrony zdecydował się podzielić zakupy na dwie części. Z funduszy europejskich zostanie sfinansowanych 232 wozów za 2,6 mld euro. Pozostałe 66 wojsko zamówi później. Ich koszt – 738,6 mln euro – prawdopodobnie pokryją środki z budżetu państwa.
Podobny zabieg rumuńskie władze planują zastosować przy zakupach kołowych transporterów Piranha 5 8 x 8. W ramach SAFE – jak informowało ministerstwo obrony na początku roku – rząd kupi 139 wozów. Wzrósł jednak ich koszt – z 761,2 mln euro do 831,2 mln euro. Do tego we wniosku o zgodę parlamentu na transakcję resort obrony ujawnił, iż w planach jest zakup w sumie 359 transporterów Piranha, a procedura pozyskania kolejnych 220 za 1,3 mld euro ma się rozpocząć w 2031 roku.
Jest popyt, ceny rosną
Rumunia znacząco okroiła swoje plany dotyczące zamówienia pojazdów logistycznych od włoskiej firmy Iveco. Choć na początku roku władze zapowiadały zakup 1370 wozów za 471,5 mln euro, to do parlamentu trafił wniosek na 1115 wozów w 16 wersjach za 344,4 mln euro.
Co prawda podtrzymano zamiar pozyskania dwóch systemów obrony powietrznej bliskiego zasięgu Skyranger 35 mm, ale ich koszt również wzrósł z 330 mln euro do 470 mln euro. Rumunia zapłaci też więcej za przeznaczoną m.in. dla nich amunicję programowalną. Wstępnie zapowiedziano zakup 400 tys. sztuk za 393 euro, ale do parlamentu trafił wniosek o zakup około 402 tys. za 450 mln euro. Podobny skok ceny odnotowano w przypadku trzech systemów rakietowych obrony powietrznej średniego zasięgu IRIS-T – z 450 mln euro do 547,8 mln euro.
Ponadto Rumunia zamierza kupić: dwa centra dowodzenia obroną powietrzną za 160 mln euro, 12 śmigłowców wielozadaniowych H225M za 852 mln euro, siedem okrętowych wyrzutni NSM z 48 pociskami za 207 mln euro, siedem paletowych systemów obrony powietrznej bliskiego zasięgu Skynex za 476 mln euro, dwa morskie systemy obrony bezpośredniej Millennium za 36 mln euro, 12 radarów średniego zasięgu GM 200 za 258 mln euro, a także amunicję krążącą za 147 mln euro. W grę wchodzi 70 jej zestawów. Wydatki na ten sprzęt pozostają na poziomie zgodnym z wcześniejszymi zapowiedziami.
Skorzysta polska firma?
Według serwisu DefenseRomania Rumunia chce kupić amunicję krążącą wspólnie z Polską. Najprawdopodobniej zamówi system Warmate produkowany przez Grupę WB. Z tym mogła się wiązać zapowiedź firmy z początku kwietnia dotycząca zawiązania spółki WB Romania. Byłby to pierwszy (poza Polską) taki podmiot zależny grupy WB powołany na terenie Unii Europejskiej.
Wszystko wskazuje na to, iż wyższy koszt kilku programów – np. dotyczącego dwóch dużych wielozadaniowych okrętów patrolowych – spowodował ograniczenie środków, które z SAFE miały pójść na zakup gąsienicowych wozów piechoty czy ciężarówek. Na początku roku resort obrony Rumunii informował, iż zakup okrętów pochłonie 700 mln ero. Tymczasem we wniosku do parlamentu pojawiła się kwota 836 mln euro, czyli wyższa o około 20%. Równocześnie koszt pozyskania dwóch jednostek do wsparcia operacji nurkowych wzrósł z 57 mln euro do 84 mln euro, czyli o ponad 47%. Jednak największym zaskoczeniem jest wskazany wykonawca obu programów okrętowych – Rheinmetall Naval Systems, a nie obecna już na rumuńskim rynku niderlandzka grupa Damen Shipyards, która buduje w tamtejszych stoczniach okręty dla zagranicznych klientów.
Co z Mistralami?
Kluczowy dla Rumuńskich Sił Zbrojnych, które z wyjątkiem jednostek specjalnych używają karabinków, pistoletów i karabinów maszynowych z czasów Układu Warszawskiego, jest także zakup 240 tys. sztuk broni strzeleckiej. Ten punkt jednak został przesunięty w budżecie do wydatków resortu spraw wewnętrznych. Decyzja ta oznacza przesunięcie 440 mln euro z SAFE do tego resortu. 15 projektów, które zatwierdził parlament, pochłonie prawie 8,4 mld euro. Ministerstwu obrony pozostało około 700 mln euro, a szacowano, iż na pozostałe pięć projektów potrzebne będzie około 800 mln euro. Przy czym ponad trzy czwarte z tych środków – 625,6 mln euro – miało być wykorzystane na refinansowanie już zamówionych 231 wyrzutni systemu przeciwlotniczego Mistral z 924 pociskami. Z powodu niedoboru funduszy ministerstwo obrony musiało zrezygnować z niektórych programów, ograniczyć je lub sfinansować z innych źródeł.
