Trzy rosyjskie obiekty spadły 20 listopada w Nowym Lipowcu, Rudniku nad Sanem i Mołodyczu. Potwierdzono rakietę Ch-101, a wstępnie także drugą rakietę i dron odrzutowy. Nikt nie ucierpiał. W Nowym Lipowcu od alertu o realnym zagrożeniu do uderzenia minęło sześć minut. Dla Polski to twarde ostrzeżenie o stanie ochrony nieba.
Sześć minut w Nowym Lipowcu, pięć w Rudniku
Nocą z 19 na 20 listopada Rosja przeprowadziła zmasowany atak na Ukrainę. Trzy obiekty wojskowe naruszyły polską przestrzeń powietrzną i spadły na Lubelszczyźnie oraz Podkarpaciu. Biuro Bezpieczeństwa Narodowego potwierdziło trzy miejsca upadku: Nowy Lipowiec w powiecie biłgorajskim, Rudnik nad Sanem w powiecie niżańskim i Mołodycz w powiecie jarosławskim.
System ostrzegania działał od nocy. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa pozostawało w bezpośrednim kontakcie z wojskiem od godz. 1:58, a alert o potencjalnym zagrożeniu wysłano o 2:31. Najważniejsza była jednak faza bezpośredniego niebezpieczeństwa. W Nowym Lipowcu komunikat o realnym zagrożeniu trafił do mieszkańców o 6:30, syreny uruchomiono minutę później, a obiekt uderzył około 6:36.
W Rudniku nad Sanem oficjalna chronologia Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego wskazuje jeszcze krótszy czas. Alert wysłano o 6:33, syreny zabrzmiały o 6:35, a obiekt spadł o 6:38. Mieszkańcy mieli pięć minut od wiadomości i trzy minuty od alarmu dźwiękowego. W Mołodyczu alert wysłano o 6:33, syreny uruchomiono o 6:37, a upadek nastąpił po godz. 7. Dokładnej godziny nie ustalono.
Potwierdzony Ch-101 i dwa wstępne rozpoznania
W Nowym Lipowcu zidentyfikowano rosyjską rakietę manewrującą Ch-101. Według wstępnych ustaleń BBN w Rudniku nad Sanem spadła kolejna rakieta, a w Mołodyczu najprawdopodobniej dron odrzutowy. Władze województwa podkarpackiego zastrzegły, iż ostateczne określenie rodzaju dwóch obiektów będzie możliwe po badaniach. Taka ostrożność jest konieczna. Bezpieczeństwa państwa nie wolno budować na medialnym wyścigu z ekspertyzą.
Szczątki spadły na tereny niezabudowane. Nikt nie został ranny, nie odnotowano też zniszczeń infrastruktury krytycznej. W Rudniku nad Sanem czasowo wstrzymano ruch kolejowy, a w Jasionce personel wieży kontroli lotów skierowano do schronienia. Na Podkarpaciu osiem placówek oświatowych zawiesiło zajęcia.
Służby zabezpieczyły miejsca zdarzeń. Pracowali tam policjanci, strażacy, żołnierze, Żandarmeria Wojskowa, Służba Kontrwywiadu Wojskowego i pirotechnicy. Badania szczątków mają ustalić dokładny typ obiektów, ich stan oraz okoliczności przekroczenia granicy.
Sam alert nie zastąpi obrony powietrznej
W powietrzu operowały polskie F-16, szwedzkie Gripeny, holenderski samolot tankowania powietrznego oraz maszyna wczesnego ostrzegania Saab. To pokazuje, iż system wojskowy został postawiony w gotowość. Nie zmienia to zasadniczego faktu: rosyjskie środki napadu powietrznego wleciały nad suwerenne terytorium Rzeczypospolitej i spadły na polską ziemię.
Na szczęście tym razem nie było ofiar. Państwo nie może jednak uznać braku zabitych za dowód skutecznej ochrony. O wyniku zdecydowało również to, iż obiekty spadły poza zwartą zabudową. Wcześniejsze ostrzeżenia o ryzyku rosyjskiego uderzenia w Polskę przestały być abstrakcyjnym scenariuszem.
Minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz ocenił, iż rosyjskie działanie nie było przypadkowe i miało wymiar psychologiczny. O intencji musi rozstrzygać analiza wojskowa, ale skutek polityczny jest już widoczny. Rosja sprawdza odporność państw NATO, a Polacy dowiadują się, iż między ostrzeżeniem a uderzeniem mogą mieć ledwie kilka minut.
Polska potrzebuje szczelniejszego rozpoznania, warstwowej obrony powietrznej i jasnych reguł użycia siły. Spór o reakcję na rosyjskie maszyny naruszające polską przestrzeń trwa od dawna, ale kolejne incydenty skracają czas na decyzje. Suwerenność nie kończy się na wysłaniu SMS-a. Jej miarą jest zdolność państwa do zatrzymania zagrożenia, zanim spadnie ono obok polskich domów.
Znalezionych szczątków nie wolno dotykać
Mieszkańcy powinni traktować alerty RCB i syreny bez zwłoki. W razie komunikatu o zagrożeniu trzeba wejść do budynku, odejść od okien i wykonywać polecenia służb. Nieznanych fragmentów rakiety lub drona nie wolno dotykać, przenosić ani fotografować z bliska. Znalezisko należy zgłosić pod numerem 112 i oddalić się od miejsca.
Źródło: Warszawa w Pigułce, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, Podkarpacki Urząd Wojewódzki











