Związkowcy z Sierpnia 80 pikietowali 25 sierpnia przed siedzibą JSW w Jastrzębiu-Zdroju i zażądali odpowiedzi o przyszłość kopalń, zatrudnienia oraz wydobycia. Zarząd wskazał na pożyczkę do 824 mln zł i finalizowany program naprawczy. Dla Śląska stawką są tysiące miejsc pracy, a dla Polski własne zaplecze produkcji stali.
Petycja zamiast kolejnych ogólników
Pikieta Wolnego Związku Zawodowego Sierpień 80 rozpoczęła się 25 sierpnia o godz. 13.00 przed siedzibą Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Trwała niespełna pół godziny. Związkowcy przekazali zarządowi petycję z pytaniami o cel restrukturyzacji, przyszły poziom zatrudnienia i wydobycia oraz możliwość likwidacji albo przekształcenia jednej z kopalń.
Nie był to protest o sprawy drugorzędne. Pracownicy chcą wiedzieć, czy program naprawczy oznacza odbudowę zdolności wydobywczych, czy stopniowe zwijanie przedsiębiorstwa. Wśród załogi pojawiły się obawy o kopalnię Knurów-Szczygłowice. Zarząd w przedstawionym stanowisku nie wskazał jednak żadnego zakładu przeznaczonego do likwidacji lub przekształcenia. Nie wolno więc przedstawiać tych obaw jako przesądzonej decyzji.
Zarząd mówi o finansowaniu i osłonach
Władze JSW odpowiedziały, iż działania zarządu oraz resortów aktywów państwowych i energii przynoszą konkretne skutki. Najważniejszym z nich jest umowa z Agencją Rozwoju Przemysłu zapewniająca finansowanie do 824 mln zł. Pieniądze mają być wypłacane w transzach. Spółka została też objęta rozwiązaniami ustawy górniczej, co umożliwiło uruchomienie finansowanych przez państwo świadczeń osłonowych.
Z początkiem lipca z urlopów górniczych skorzystało 1123 pracowników. To pokazuje skalę zmian, które już weszły w życie. W lutym zarząd i reprezentatywne związki podpisały porozumienie zawieszające część świadczeń pracowniczych. JSW oszacowała wynikające z niego oszczędności w latach 2026–2027 na około 1,2 mld zł. Pracownicy zgodzili się więc na realne wyrzeczenia, a nie na księgowy gest.
Sama pożyczka kupuje czas. Nie zastępuje wydobycia, inwestycji ani odpowiedzialnego zarządzania. Finansowanie JSW ma znaczenie dla polskiej stali i całego przemysłowego Śląska, ale dług bez poprawy efektywności może jedynie odsunąć problem.
Program naprawczy musi pokazać kierunek
Zarząd poinformował, iż finalizuje program naprawczy, którego celem jest ustabilizowanie finansów i trwała poprawa efektywności. O powodzeniu procesu mają zdecydować sytuacja na rynku węgla koksowego i koksu oraz wykonanie przyjętych działań. Szczegóły programu mogą zostać przedstawione we wrześniu.
To właśnie brak szczegółów napędza niepokój. Załoga słyszy o restrukturyzacji, osłonach i oszczędnościach, ale chce poznać docelowy model spółki. Ile węgla ma wydobywać JSW? Jakie inwestycje zostaną utrzymane? Które miejsca pracy są bezpieczne? Bez odpowiedzi program naprawczy pozostaje obietnicą, której nie da się rzetelnie ocenić.
Polska już płaci wysoką cenę za likwidowanie własnego potencjału wydobywczego na Śląsku. W przypadku JSW chodzi o węgiel koksowy potrzebny do produkcji stali, czyli surowiec istotny dla budownictwa, kolei, przemysłu maszynowego i obronności. Państwo nie może traktować takiej firmy jak zbędnego balastu.
Stawką jest suwerenność przemysłowa
Związkowcy mają prawo domagać się konkretnego planu, zwłaszcza iż pracownicy ponoszą część kosztów ratowania przedsiębiorstwa. Zarząd ma z kolei obowiązek pilnować płynności i dostosować koszty do realiów rynku. Konflikt nie rozstrzygnie się jednak samym wskazaniem winnego. Potrzebne są liczby, harmonogram inwestycji i jasna odpowiedzialność za wykonanie programu.
Dla Polski JSW jest częścią bezpieczeństwa gospodarczego. Utrata krajowego producenta węgla koksowego zwiększyłaby zależność od zagranicznych dostawców i osłabiła polski przemysł. Wrześniowa prezentacja programu naprawczego musi więc odpowiedzieć na proste pytanie: czy państwo chce odbudować strategiczną spółkę, czy tylko spokojnie zarządzać jej kurczeniem.
Źródła: stanowisko zarządu JSW opisane przez Radio 90, relacja WZZ Sierpień 80, komunikat JSW o porozumieniu zawieszającym.
