Podkarpacki Urząd Wojewódzki zakończył 9 września przyjmowanie ofert na cyfrowy monitoring przejścia w Medyce: 512 nowych kamer, 333 dla Straży Granicznej i 179 dla Służby Celno-Skarbowej. Pierwotne parametry, zdaniem firm z branży, odpowiadały urządzeniom Hikvision. Zapisy zmieniono, ale chiński sprzęt przez cały czas nie został wykluczony. To realne ryzyko dla bezpieczeństwa państwa i publicznych pieniędzy.
Przetarg wart miliony
Postępowanie prowadzi Podkarpacki Urząd Wojewódzki w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Oficjalne ogłoszenie w e-Zamówieniach nosi numer OA-XVI.272.27.2026. Po dwóch zmianach terminów oferty można było składać do 9 września, a wykonanie zadania przewidziano do 23 grudnia 2026 roku. W planie postępowań wartość inwestycji określono na ponad 6,42 mln zł. Jedynym kryterium oceny ofert jest cena.
Stary system składa się z ponad stu kamer analogowych i okablowania, które według dokumentacji nie odpowiada współczesnym potrzebom. Nowa instalacja ma objąć 333 kamery dla Straży Granicznej oraz 179 dla Służby Celno-Skarbowej. Obraz ma być analizowany cyfrowo, między innymi pod kątem osób, pojazdów i nietypowych zachowań. To sprzęt dla miejsca, w którym państwo kontroluje ruch ludzi i towarów na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej.
Znaczenie sprawnego nadzoru dobrze pokazują codzienne interwencje. W Medyce pogranicznicy udaremnili choćby próbę przekupienia funkcjonariuszy podczas odprawy. Każda luka techniczna może tam uderzyć w skuteczność kontroli i bezpieczeństwo Polaków.
Parametry wskazywały na konkretne rozwiązania
Jak opisał Arkadiusz Dziermański w serwisie Zero.pl, w pierwotnej dokumentacji znalazła się koncepcja przygotowana przez firmę M&M System z Jasionki. Firmy zainteresowane przetargiem zwróciły uwagę, iż część bardzo szczegółowych parametrów odpowiadała kartom katalogowym kamer Hikvision. Chodziło między innymi o nietypowe rozdzielczości zapisu, połączenie sensora 1/1,8 cala z 40-krotnym zoomem i zasięgiem podczerwieni 250 metrów oraz precyzyjne wartości DORI.
Po pytaniach potencjalnych wykonawców urząd uprościł wymagania. Rzecznik wojewody Bartosz Gubernat przekazał serwisowi Zero.pl, iż ani Hikvision, ani żaden inny producent nie został wskazany jako jedyny zdolny spełnić warunki. Konkretne urządzenia ma dobrać wykonawca na etapie projektu. To istotne zastrzeżenie: nie wolno dziś twierdzić, iż Polska kupiła kamery Hikvision. Można i trzeba jednak pytać, dlaczego dokumentacja strategicznego systemu w ogóle wywołała tak poważne wątpliwości rynku.
Także Służba Celno-Skarbowa potrzebuje narzędzi, które będą działały bez przerw i bez niejasności dotyczących łańcucha dostaw. W tym samym przejściu funkcjonariusze zatrzymywali nielegalny wwóz chronionych muszli i zęba kaszalota. Monitoring nie jest ozdobą terminala. Stanowi część realnej ochrony granicy.
Wydzielona sieć nie kończy dyskusji
Urząd zapewnia, iż system monitoringu będzie wydzielony i pozbawiony dostępu z zewnątrz. Rozwiązania projektowe oraz wykonanie mają opiniować komórki bezpieczeństwa cyfrowego Straży Granicznej i Izby Administracji Skarbowej, a systemy wymagające takiego nadzoru podlegają również ABW. Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej poinformował jednak Zero.pl, iż nie wybierał producenta i nie prowadził oceny ryzyka odnoszącej się do konkretnej marki.
Odseparowanie od publicznego internetu ogranicza część zagrożeń, ale nie rozwiązuje problemu zaufania do dostawcy, aktualizacji oprogramowania, serwisu i przyszłych kosztów wymiany. W przypadku infrastruktury granicznej państwo powinno wymagać pełnej analizy ryzyka przed zakupem, a nie dopiero po wyborze urządzeń. Kryterium najniższej ceny nie może przesłonić bezpieczeństwa całego cyklu życia systemu.
Sojusznicy wyciągnęli wnioski
Obawy nie wynikają wyłącznie z medialnych spekulacji. Rząd Kanady nakazał w czerwcu 2025 roku zakończenie działalności Hikvision Canada po przeglądzie bezpieczeństwa narodowego. Firma zaskarżyła tę decyzję. W Wielkiej Brytanii administracja otrzymała polecenie zaprzestania instalowania na obiektach wrażliwych sprzętu firm podlegających chińskiemu prawu o wywiadzie, co potwierdza oficjalne sprawozdanie brytyjskiego komisarza.
Polska nie musi bezmyślnie kopiować decyzji innych państw. Musi jednak brać ich doświadczenia na serio. Na granicy z państwem ogarniętym wojną suwerenność technologiczna oznacza kontrolę nad sprzętem, kodem, aktualizacjami i serwisem. jeżeli instytucje publiczne nie potrafią wykazać, iż dostawca jest bezpieczny przez cały okres eksploatacji, pozorna oszczędność może gwałtownie wystawić wysoki rachunek podatnikom.
Źródła: Kresy.pl, Zero.pl, e-Zamówienia
Źródło: Kresy.pl
