Obronność, bezpieczeństwo granic, mobilność wojskowa i technologie podwójnego zastosowania mają po raz pierwszy stać się jednym z kluczowych filarów nowego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Dla Polski oznacza to szansę nie tylko na utrzymanie środków z polityki spójności i rolnictwa, ale także na pozyskanie znaczących funduszy wspierających rozwój przemysłu obronnego, innowacji oraz projektów dual-use. O stawkę tych negocjacji rozmawiali w Polsce przedstawiciele Komisji Budżetowej Parlamentu Europejskiego.
Bezpieczeństwo i technologie w centrum nowego budżetu UE
Po raz pierwszy w historii Unii Europejskiej obronność ma zostać wpisana do grona najważniejszych priorytetów wieloletnich ram finansowych. W projekcie budżetu UE na lata 2028–2034 Komisja Europejska przewiduje znaczące zwiększenie środków przeznaczonych na bezpieczeństwo, technologie strategiczne oraz rozwój europejskiego potencjału obronnego.
Jak podkreśla Janusz Lewandowski, poseł do Parlamentu Europejskiego i członek Komisji Budżetowej PE, dla Polski szczególnie istotne pozostaje utrzymanie finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej. Jednocześnie otwiera się nowy obszar możliwości związany z funduszami przeznaczonymi na konkurencyjność, innowacje i obronność.
Według propozycji Komisji Europejskiej budżet UE na lata 2028–2034 ma wynieść około 2 bilionów euro. W ramach Europejskiego Funduszu Konkurencyjności na obronność i sektor kosmiczny przewidziano 131 mld euro, czyli blisko pięć razy więcej niż w obecnej perspektywie finansowej. Środki te mają wspierać rozwój nowoczesnych technologii, wzmacnianie zdolności obronnych państw członkowskich oraz budowę europejskiej odporności na zagrożenia geopolityczne.
Szansa dla technologii dual-use
Szczególnie istotną informacją dla polskich przedsiębiorstw, startupów technologicznych i instytutów badawczych jest możliwość finansowania projektów związanych z obronnością również na poziomie krajowym i regionalnym. Komisja Europejska proponuje bowiem, aby państwa członkowskie mogły uwzględniać przedsięwzięcia związane z bezpieczeństwem i technologiami podwójnego zastosowania w swoich planach rozwojowych.
Oznacza to potencjalnie większe wsparcie dla projektów z obszaru sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa, autonomicznych systemów bezzałogowych, zaawansowanych materiałów, komunikacji satelitarnej czy infrastruktury krytycznej – technologii, które znajdują zastosowanie zarówno w sektorze cywilnym, jak i wojskowym.
Polska na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy
Nieprzypadkowo delegacja Komisji Budżetowej Parlamentu Europejskiego odwiedziła właśnie Polskę. Europosłowie analizowali wpływ przyszłego budżetu na wzmacnianie bezpieczeństwa wschodniej flanki Unii Europejskiej oraz NATO. W programie wizyty znalazły się m.in. spotkania z przedstawicielami polskiego rządu, Fronteksu oraz instytucji odpowiedzialnych za ochronę granic i bezpieczeństwo państwa.
Szczególne znaczenie ma również rozwój infrastruktury logistycznej, transportowej i cyfrowej wspierającej bezpieczeństwo regionu. Komisja Europejska planuje zwiększenie finansowania programu „Łącząc Europę”, w tym inwestycji związanych z mobilnością wojskową, infrastrukturą podwójnego zastosowania oraz cyberbezpieczeństwem.
Nowe pieniądze, nowe możliwości
Dla Polski nadchodzące negocjacje budżetowe mogą okazać się jednymi z najważniejszych od czasu wejścia do Unii Europejskiej. Stawką jest nie tylko utrzymanie dotychczasowych funduszy rozwojowych, ale także uzyskanie dostępu do nowych źródeł finansowania strategicznych technologii i przemysłu obronnego.
Jeżeli postulowany przez polskich europosłów „bilans geograficzny” zostanie zachowany, znacząca część środków przeznaczonych na konkurencyjność i bezpieczeństwo może trafić do państw Europy Środkowo-Wschodniej. Dla polskich firm, uczelni i jednostek badawczych oznaczałoby to szansę na udział w projektach, które będą kształtować bezpieczeństwo i rozwój technologiczny Europy w kolejnych dekadach.
Komentarz redakcyjny: To kolejny sygnał, iż technologie strategiczne, sektor dual-use oraz innowacje dla bezpieczeństwa stają się jednym z głównych kierunków polityki rozwojowej Unii Europejskiej. Dla Polski może to oznaczać dostęp do największego od lat strumienia środków przeznaczonych na rozwój nowoczesnego przemysłu i technologii.
Źródło: Newseria
