Pejo pyta o rozliczenie Szumowskiego. NIK wskazała 82,3 mln zł

dzienniknarodowy.pl 2 часы назад
Zdjęcie: Pejo pyta o rozliczenie Szumowskiego. NIK wskazała 82,3 mln zł


Bartłomiej Pejo 21 listopada zażądał wyjaśnień w sprawie decyzji Łukasza Szumowskiego z czasu pandemii, gdy były minister wrócił do mediów z książką „Pacjent Zero”. NIK ustaliła 82,3 mln zł niegospodarnych wydatków na respiratory. Dla Polaków stawką jest odpowiedzialność za publiczne pieniądze.

Polityczne pytanie po medialnym powrocie

Poseł Bartłomiej Pejo z Konfederacji skrytykował medialny powrót Łukasza Szumowskiego, ministra zdrowia w latach 2018–2020. Były minister promuje książkę „Pacjent Zero”, będącą rozmową z Igorem Janke, i ponownie opowiada o decyzjach podejmowanych w pierwszych miesiącach pandemii COVID-19.

Pejo napisał: „Polacy mają prawo wiedzieć, co stało się z ich pieniędzmi”. Wskazał na niedostarczone respiratory, wydatki na maseczki oraz zakupy, które od lat budzą publiczne spory. To stanowisko polityczne Konfederacji i żądanie rozliczenia decyzji władzy, a nie rozstrzygnięcie sądu.

Takie rozróżnienie jest konieczne. Łukasz Szumowski nie może być przedstawiany jako osoba winna przestępstwa bez prawomocnego wyroku. Można jednak wymagać od byłego ministra pełnych odpowiedzi dotyczących procedur, nadzoru i decyzji podjętych przez resort, którym kierował. Odpowiedzialność polityczna ma inny charakter niż karna.

NIK: 82,3 mln zł wydano niegospodarnie

Najmocniejszym punktem odniesienia nie są partyjne wpisy, ale ustalenia Najwyższej Izby Kontroli. W komunikacie podsumowującym kontrolę działań państwa podczas pandemii NIK podała, iż Kancelaria Prezesa Rady Ministrów i Ministerstwo Zdrowia wydały niegospodarnie 82,3 mln zł na respiratory niekompletne, niesprawne lub niespełniające polskich norm. Izba poinformowała o trzech zawiadomieniach do prokuratury.

Jedno zawiadomienie dotyczyło podejrzenia niedopełnienia obowiązków przez urzędników Ministerstwa Zdrowia przy umowie na 50 respiratorów. Inne odnosiło się do urzędników KPRM i zakupu 285 urządzeń. Trzecie dotyczyło decyzji ówczesnego wiceministra zdrowia o zakupie 30 respiratorów bez rozeznania rynku i bez pisemnej umowy. NIK opisała też urządzenia, które nie nadawały się do ratowania życia i zdrowia pacjentów.

Zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa nie przesądza winy. Przesądza jednak coś innego: sprawa wymagała kontroli i wyjaśnienia przez organy państwa. Wydatki tej skali nie mogą zniknąć pod warstwą wspomnień o trudnym czasie i presji decyzyjnej.

Maseczki to osobny łańcuch decyzji

Pejo przywołał również zakupy maseczek. Tu trzeba zachować dokładność, bo za poszczególne operacje odpowiadały różne instytucje i urzędnicy. W osobnej kontroli NIK oceniła, iż KPRM wydała blisko 200 mln zł niegospodarnie, nierzetelnie i niecelowo na środki ochrony indywidualnej kupowane w latach 2020–2021. Część maseczek, kombinezonów i przyłbic nie spełniała wymagań jakościowych.

Te ustalenia opisują wadliwe działanie aparatu państwa. Same w sobie nie dowodzą osobistej odpowiedzialności karnej Szumowskiego za wszystkie pandemiczne zakupy. Pokazują natomiast skalę problemu z procedurami, kontrolą jakości i gospodarowaniem pieniędzmi obywateli.

Rozliczenie nie może zależeć od kolorów partyjnych

Pandemia wymagała szybkich decyzji. Nie znosiło to obowiązku dokumentowania zakupów, sprawdzania kontrahentów i kontrolowania jakości sprzętu. Sytuacja nadzwyczajna może uzasadniać tryb pilny. Nie może być trwałym immunitetem przed pytaniami.

Polska nie jest jedynym państwem, które wraca do kontrowersyjnych zamówień z tamtego okresu. Na Węgrzech prokuratura bada zakup respiratorów za 300 mld forintów, a publiczna debata dotyczy także pośredników i różnic cenowych. Ujawnione rozbieżności w cenach urządzeń pokazują, iż kontrola pandemicznych kontraktów jest obowiązkiem państwa, a nie polityczną zemstą.

W Polsce sprawa powinna być prowadzona według tej samej zasady. Dokumenty, decyzje i przepływy finansowe muszą zostać wyjaśnione niezależnie od tego, kto rządził w 2020 roku i kto rządzi dzisiaj. o ile działania były zgodne z prawem i racjonalne w ówczesnych warunkach, opinia publiczna powinna zobaczyć dowody. jeżeli doszło do zaniedbań lub przestępstw, odpowiedzialność musi być indywidualna i oparta na materiale dowodowym.

Publiczne pieniądze wymagają publicznej odpowiedzi

Medialny wywiad może przedstawić perspektywę byłego ministra, ale nie zastąpi kontroli państwowej ani jawnych wyjaśnień. Polacy ponosili koszty zamknięcia gospodarki, ograniczeń i chaosu organizacyjnego. Mają więc prawo oczekiwać precyzyjnego bilansu decyzji podejmowanych za ich pieniądze.

Pejo słusznie stawia pytanie o odpowiedzialność polityczną. Rzetelna odpowiedź nie może jednak polegać na ferowaniu wyroku w mediach. Państwo poważne rozlicza na podstawie dokumentów, chroni domniemanie niewinności i nie zamiata strat pod dywan. Stawką jest zaufanie Polaków do instytucji oraz pewność, iż kolejny kryzys nie stanie się kolejnym okresem wydawania milionów bez skutecznej kontroli.

Źródło: Konfederacja, Najwyższa Izba Kontroli

Читать всю статью