Paweł Czyż: wojskowe honory nie mogą wybielać komunistycznego terroru

Zdjęcie: Paweł Czyż: wojskowe honory nie mogą wybielać komunistycznego terroru

Paweł Czyż, wiceprezes ZChR, 15 listopada skrytykował udział wojskowej asysty honorowej w obchodach 90-lecia Batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego, zorganizowanych 9 listopada na Powązkach. Jego zdaniem państwo nie może stawiać formacji związanej z Kominternem w jednym szeregu z polską tradycją niepodległościową. Stawką jest uczciwość narodowej pamięci.

Państwowy ceremoniał wymaga jasnych kryteriów

Uroczystość na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach poświęcono 90. rocznicy powstania Batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego. Według Prawy.pl uczestniczyli w niej wiceminister obrony narodowej Stanisław Wziątek oraz zastępca szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Michał Syska. W imieniu marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego złożono wieniec, a obchodom towarzyszyła wojskowa asysta honorowa. Sam udział Wojska Polskiego wywołał już ostrą debatę.

Tu leży sedno sporu. Badanie losów polskich ochotników walczących w Hiszpanii jest zadaniem historyków. Oficjalny ceremoniał wojskowy ma jednak inny ciężar. Oznacza, iż Rzeczpospolita użycza wydarzeniu własnego autorytetu, symboli i ciągłości tradycji orężnej. Taka decyzja powinna być przejrzysta i historycznie uzasadniona.

Dąbrowszczacy i polityczne zaplecze Kominternu

Paweł Czyż przypomniał, iż Polska nie uczestniczyła jako państwo w hiszpańskiej wojnie domowej, a Dąbrowszczacy nie byli oddziałem Wojska Polskiego. To rozróżnienie ma znaczenie. Nie odbiera nikomu prawa do badań ani indywidualnej pamięci, ale nie pozwala zacierać granicy między ochotniczą formacją polityczną a wojskiem niepodległej Rzeczypospolitej.

Opracowanie Instytutu Pamięci Narodowej wskazuje, iż inicjatorem Brygad Międzynarodowych był Komintern, a ich polityczne umocowanie zależało od władz w Moskwie. IPN zaznacza zarazem w nowszej publikacji, iż nie wszyscy członkowie brygad byli komunistami. Uczciwa polityka pamięci musi mieścić oba fakty, bez romantycznego retuszu i bez odpowiedzialności zbiorowej.

Czyż zwrócił także uwagę na terror w republikańskiej części Hiszpanii, wymierzony między innymi w duchownych, osoby konsekrowane i świeckich katolików. W jego ocenie opowieść ograniczona do hasła walki z faszyzmem usuwa z kadru zbrodnie rewolucyjne oraz polityczną rolę sowieckiego zaplecza. To właśnie nazwał wybielaniem przeszłości.

Powązki nie są miejscem obojętnym

Wybór Cmentarza Wojskowego wzmacnia wagę sprawy. Na Powązkach spoczywają żołnierze polskiego podziemia, a Łączka pozostaje symbolem ofiar komunistycznego aparatu represji. Państwo powinno w takim miejscu zachowywać szczególną dyscyplinę pamięci. Nie może jednego dnia czcić ofiar, a drugiego rozmywać odpowiedzialności ideologii, która stworzyła system więzień, tortur i sądowych mordów.

Historia powojennego aparatu przemocy pokazuje, jak kosztowne było podporządkowanie Polski Moskwie. Przypomina o tym także sprawa uderzenia stalinowskiej bezpieki w polskie środowiska emigracyjne. Dlatego spór o ceremoniał nie jest awanturą o odległy epizod. Dotyczy hierarchii, według której państwo wskazuje młodemu pokoleniu bohaterów i tradycje godne naśladowania.

MON powinno wyjaśnić decyzję

Zasadne pozostają pytania o to, kto wystąpił o asystę honorową, kto ją zatwierdził i jakie kryteria zastosowano. Opinia publiczna powinna też wiedzieć, czy przed decyzją zasięgnięto stanowiska historyków lub Instytutu Pamięci Narodowej. Symbole Wojska Polskiego nie są własnością urzędnika ani partii. Należą do Rzeczypospolitej.

Polska pamięć państwowa musi stać po stronie niepodległości, prawdy o sowieckiej dominacji i ofiar komunistycznego terroru. Indywidualne biografie Dąbrowszczaków mogą być złożone, ale złożoność nie unieważnia faktu, iż Brygady Międzynarodowe powstały z inspiracji Kominternu. Wojskowy honor wymaga więcej niż rocznicowego zaproszenia. Wymaga wierności polskiej racji stanu.

Źródło: Prawy.pl, Instytut Pamięci Narodowej

Źródło: Prawy.pl