Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) znalazła się w najpoważniejszym kryzysie finansowym od wielu lat. Według doniesień medialnych instytucji grozi choćby utrata płynności finansowej w najbliższych miesiącach. Główną przyczyną są zaległości dwóch największych płatników – Stanów Zjednoczonych i Chin. USA są winne organizacji ponad 4 miliardy dolarów, natomiast zaległości Pekinu wynoszą około 455 milionów dolarów. To szczególnie istotne, ponieważ oba państwa odpowiadają łącznie za około 42% podstawowego finansowania organizacji.
W odpowiedzi na pogarszającą się sytuację finansową kierownictwo ONZ rozpoczęło przygotowania do radykalnych cięć. Mowa o redukcji tysięcy etatów, ograniczaniu działalności części agend oraz zmniejszaniu wydatków administracyjnych. Sekretarz Generalny António Guterres ostrzegał choćby przed perspektywą finansowego załamania organizacji.
Oficjalnie amerykańska administracja tłumaczy ograniczanie wsparcia walką z marnotrawstwem środków publicznych, rozrostem biurokracji oraz niską efektywnością wielu programów ONZ. Waszyngton podkreśla również konieczność głębokich reform organizacji i uzależnia dalsze finansowanie od oszczędności budżetowych. Administracja Donalda Trumpa wycofała się już z części programów i agend związanych z ONZ, wskazując na błędne priorytety oraz polityczne zaangażowanie instytucji w kwestie wykraczające poza jej pierwotną misję.
Jednak w tle sporu o pieniądze znajduje się również konflikt ideologiczny. Coraz więcej konserwatywnych środowisk w Stanach Zjednoczonych zarzuca ONZ odejście od roli forum współpracy między państwami na rzecz promowania określonej agendy światopoglądowej. Administracja Trumpa wskazuje na silną obecność narracji związanej z ideologią gender/neołysenkizmu, redefinicją tradycyjnych pojęć płci, promocją skrajnie lewicowych postulatów obyczajowych oraz rozbudowanymi programami feministycznymi, realizowanymi przez poszczególne agendy organizacji.
Rzeczywiście, ONZ coraz częściej angażuje się w działania mające charakter ideologiczny, zamiast koncentrować się na bezpieczeństwie międzynarodowym, mediacjach pokojowych czy pomocy humanitarnej w przypadku klęsk żywiołowych i wojen. W efekcie część amerykańskich polityków uważa, iż podatnicy nie powinni finansować organizacji, która promuje wartości stojące w sprzeczności z przekonaniami znacznej części społeczeństwa.
Podobne głosy pojawiają się również w innych krajach Zachodu. Krytycy twierdzą, iż w ostatnich dekadach w strukturach ONZ nastąpiło przesunięcie akcentów z klasycznej dyplomacji i współpracy między państwami w kierunku aktywizmu ideologicznego. W ich ocenie organizacja coraz częściej przyjmuje język charakterystyczny dla zachodnich środowisk lewicowych, co prowadzi do utraty politycznej neutralności.
W przypadku Chin motywacje są częściowo odmienne. Pekin publicznie deklaruje poparcie dla ONZ i przedstawia się jako obrońca multilateralizmu. Jednocześnie jednak również opóźnia płatności, wykorzystując swoją pozycję finansową jako narzędzie wpływu politycznego. Rosnąca siła gospodarcza Chin sprawiła, iż ich udział w budżecie ONZ wzrósł w ostatnich latach kilkukrotnie. W rezultacie Pekin zyskał możliwość wywierania coraz większej presji na organizację poprzez kontrolę przepływu środków finansowych.
Kryzys ONZ pokazuje szerszy problem współczesnych instytucji międzynarodowych. Organizacje tworzone jako neutralne platformy współpracy coraz częściej stają się areną sporów ideologicznych. Gdy część państw uznaje, iż ich pieniądze służą finansowaniu projektów światopoglądowych zamiast realizacji podstawowych celów organizacji, gotowość do dalszego finansowania zaczyna spadać.
Niezależnie od oceny tych zarzutów faktem pozostaje, iż bez pieniędzy największych mocarstw, ONZ nie jest w stanie funkcjonować w obecnej skali. o ile Stany Zjednoczone i Chiny nie uregulują swoich zobowiązań lub nie zostanie wypracowany nowy model finansowania, organizacja może stanąć przed koniecznością najgłębszej restrukturyzacji w swojej historii.
Rozwiązanie problemu wydaje się banalne – wrócić do korzeni, czyli apolityczności. To tak proste, iż aż trudne, gdyż lewicowcy, którzy obleźli ONZ niczym pluskwy, nie chcą porzucić swojego żerowiska.
Polecamy również: Alarmujące dane o in vitro. Zwiększa ryzyko chorób
