Od 3 września 2026 roku osoby po raz pierwszy uzyskujące prawo jazdy kategorii B obejmuje dwuletni albo trzyletni okres próbny i limit 0,0 promila. Po przekroczeniu 12 punktów czeka je szkolenie, a po dwóch poważnych wykroczeniach okres próby może wzrosnąć o kolejne dwa lata. Stawką jest bezpieczeństwo na polskich drogach.
Kogo obejmuje okres próbny
Nowe zasady nie działają wstecz. Obejmują kierowców, którzy po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B od 3 września 2026 roku. Osoba pełnoletnia pozostanie w okresie próbnym przez dwa lata. Dla siedemnastolatka będzie to trzy lata, jednak najwyżej do ukończenia 20. roku życia. Okres liczy się od wydania dokumentu, a w przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy od chwili uzyskania uprawnienia.
To ważne doprecyzowanie, bo medialny skrót o nowych obowiązkach może niepotrzebnie niepokoić kierowców z wieloletnim stażem. Ustawa wyłącza spod nowych przepisów rozdziału o okresie próbnym osoby, które zdobyły uprawnienia wcześniej. Państwo powinno wymagać odpowiedzialności, ale musi również mówić obywatelowi jasno, jakie prawo go dotyczy.
Bezwzględne 0,0 promila
Najbardziej czytelna zmiana to zakaz przekroczenia 0,0 promila alkoholu we krwi przez kierowcę objętego okresem próbnym. Taki sam zerowy próg zapisano dla alkoholu w wydychanym powietrzu oraz środków działających podobnie do alkoholu. Dla kierowców poza okresem próbnym granica stanu po użyciu alkoholu przez cały czas zaczyna się od 0,2 promila.
Tu nie ma miejsca na pobłażliwość. Samochód prowadzony przez osobę bez doświadczenia i po alkoholu staje się zagrożeniem dla niewinnych ludzi. Przypadki młodych kierowców powodujących wypadki pod wpływem alkoholu pokazują, dlaczego odpowiedzialność za kierownicą nie jest prywatną sprawą prowadzącego. Wolność na drodze kończy się tam, gdzie zaczyna się cudze życie i zdrowie.
Dodatkowe zasady dla siedemnastolatków
Prawo jazdy kategorii B można uzyskać od 17. roku życia, ale do pełnoletności uprawnienie obowiązuje wyłącznie na terytorium Polski. Przez pierwszych sześć miesięcy, nie dłużej niż do osiemnastych urodzin, siedemnastolatek musi prowadzić z doświadczonym pasażerem na przednim fotelu. Taka osoba musi mieć co najmniej 25 lat i prawo jazdy kategorii B nieprzerwanie od minimum pięciu lat. Nie może znajdować się pod wpływem alkoholu ani podobnie działających środków i nie mogła mieć zakazu prowadzenia w ostatnich pięciu latach.
Młody kierowca przed ukończeniem 18 lat nie może także wykonywać przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego ani transportu drogowego rzeczy. Bez obecności uprawnionego pasażera nie wolno mu przewozić niepełnoletnich, z wyjątkami wynikającymi z ustawy. To rozsądne ograniczenia dla człowieka, który dopiero uczy się realnych zachowań na drodze.
Punkty, szkolenie i utrata uprawnień
Po przekroczeniu 12 punktów karnych w okresie próbnym kierowca musi ukończyć odpłatne szkolenie praktyczne w ośrodku doskonalenia techniki jazdy. Zasadniczo ma na to 12 miesięcy od naruszenia powodującego przekroczenie progu. Przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy oznacza cofnięcie uprawnień przez starostę.
Dwa prawomocnie stwierdzone wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji mogą wydłużyć okres próbny o kolejne dwa lata albo uruchomić dwuletni okres uzupełniający. Katalog obejmuje między innymi spowodowanie zagrożenia, prowadzenie po alkoholu, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu oraz poważne naruszenia zasad pierwszeństwa. Utrata prawa jazdy za rażące przekroczenie prędkości już dziś pokazuje, iż lekceważenie przepisów ma konkretną cenę.
Pięć lat bez prawa jazdy za zignorowanie decyzji
Jedna z nowych sankcji dotyczy wszystkich kierowców. Prowadzenie pojazdu mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy skutkuje cofnięciem uprawnień na pięć lat. Po tym okresie trzeba zdobyć je ponownie, wraz ze zdaniem wymaganego egzaminu.
Pełny zakres zmian wynika z ustawy z 17 października 2025 roku, a praktyczne zasady zebrała również Policja. Surowość prawa ma sens wtedy, gdy chroni życie, jest zrozumiała i egzekwowana jednakowo. Dla Polaków najważniejszy skutek jest prosty: mniej miejsca na brawurę początkujących i mocniejsza ochrona rodzin korzystających z polskich dróg.
Źródło: ustawa z 17 października 2025 r. oraz Policja
