Nowe prawo o eksmisjach – rząd chce w Polsce zjawiska „ocupas”

Rząd Tuska przygotowuje poważne zmiany w przepisach dotyczących eksmisji lokatorów, które mogą całkowicie przekształcić relacje między właścicielami mieszkań a najemcami. Zgodnie z projektowanymi regulacjami, odzyskanie własnego lokalu stanie się znacznie trudniejsze – choćby w sytuacji, gdy lokator nie płaci czynszu.

Nowe prawo o eksmisjach to lewacki sen o „mieszkaniu jako prawie, nie towarze”, który doprowadził do patologii w Hiszpanii. Jak wynika z opisywanych zmian proponowanych przez ekipę Tuska, eksmisja nie będzie mogła być przeprowadzona w wielu przypadkach tak łatwo jak dotychczas. Kluczową zasadą ma być brak możliwości usunięcia lokatora „na bruk”. Oznacza to, iż jeżeli gmina nie zapewni lokalu zastępczego lub tymczasowego, procedura eksmisji zostanie wstrzymana.

W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której właściciel mieszkania – mimo wyroku sądu – może przez długi czas nie mieć możliwości odzyskania swojej nieruchomości. Co więcej, nowe przepisy przewidują również sezonowy zakaz eksmisji w okresie zimowym, od listopada do marca.

Projekt zmian kładzie nacisk na ochronę tzw. „osób narażonych na bezdomność”. Szczególne zabezpieczenia mają objąć m.in. osoby starsze, niepełnosprawne, kobiety w ciąży czy rodziny z dziećmi. W ich przypadku eksmisja może zostać znacząco opóźniona lub uzależniona od decyzji sądu oraz dostępności lokalu socjalnego. Uzasadnieniem dla takich rozwiązań jest konieczność zapewnienia godnych warunków życia i zapobiegania sytuacjom, w których ludzie trafiają na ulicę bez żadnego wsparcia.

Choć intencją ustawodawcy jest zwiększenie bezpieczeństwa socjalnego, nowe przepisy budzą poważne obawy wśród właścicieli mieszkań. Już dziś postępowania eksmisyjne potrafią trwać od 2 do 4 lat, a proponowane zmiany mogą jeszcze bardziej wydłużyć ten proces. W efekcie właściciel może być zmuszony do ponoszenia kosztów utrzymania lokalu, mimo iż nie otrzymuje czynszu i nie ma realnej możliwości rozwiązania problemu. Eksperci wskazują, iż może to ograniczyć dostępność mieszkań na wynajem oraz zwiększyć selektywność wobec najemców.

Inni widzą w tym przymiarki pod z jednej strony implementowanie w Polsce tzw. Paktu Migracyjnego, a z drugiej zakończenie wojny ukraińskiej. Chodzi o imigrantów z Afryki i Azji oraz Ukraińców, którzy zdecydują się pozostać w Polsce. Przyjmując takie prawo, rząd pozbędzie się kłopotu, bo utrzymywać obcych będą naiwni wynajmujący, których najpewniej skusi chwilowymi dopłatami do wynajmu. Być może to tylko „teoria spiskowa”, ale kto wie?

Ogólnie, w związku z planowanymi zmianami w prawie, zaczynają się też pojawiać głosy mówiące, iż Polska podąża ścieżką znaną z Hiszpanii, gdzie ogromnym problemem stało się zjawisko tzw. ocupas – osób zajmujących cudze nieruchomości bez tytułu prawnego i wykorzystujących luki w prawie do wieloletniego pozostawania w lokalu.

W hiszpańskich realiach właściciele często latami walczą o odzyskanie swoich mieszkań, a procedury eksmisyjne są skomplikowane i czasochłonne. Co więcej, tam również niemal nie do ruszenia są lokatorzy z dzieckiem. Krytycy nowych przepisów ostrzegają, iż podobny scenariusz może powtórzyć się w Polsce, jeżeli równowaga między ochroną lokatorów a prawem własności zostanie tak bardzo zachwiana, jak chce tego lewicowo-liberalny rząd warszawski.

Ostateczny kształt przepisów nie pozostało przesądzony, ale już dziś widać, iż rynek najmu w Polsce stoi u progu istotnej transformacji. Pytanie pozostaje otwarte: czy nowe prawo rzeczywiście rozwiąże problemy społeczne, czy też stworzy nowe – tym razem dla właścicieli mieszkań.

NASZ KOMENTARZ: Jeszcze nie było w historii świata lewicowego rządu, który wzmacniałby prawo prywatnej własności. Wszystkie tego typu reżimy je zwalczają.

Polecamy również: Kalendarium historyczne: 24 kwietnia 1998 – zabójstwo „Nikosia”