Nieudana misja Trumpa w Chinach

• Larry C. Johnson 16 maja 2026 r.

Larry C. Johnson

Pekiński cyrk dobiegł końca, a rozmowy Donalda Trumpa z Xi Jinpingiem nie przyniosły nic poza przyjemnymi sesjami zdjęciowymi i dyplomacją performatywną, nie przynosząc żadnych konkretnych rezultatów.

Po dwudniowym spotkaniu Trumpa z Xi Jinpingiem nie wydano wspólnego komunikatu. Zamiast tego pozostały nam jedynie oświadczenia obu administracji. Analiza tych dwóch oświadczeń ujawnia ich znaczne różnice, które są równie oczywiste, jak ich wzajemne nakładanie się. Porównanie deklarowanych przez obie strony rozmów ujawnia, co tak naprawdę wydarzyło się na szczycie.

Różnice między tymi dwoma relacjami są wyraźne i strategicznie przemyślane. Oto dokładna lista tego, na co położył nacisk Biały Dom, a co chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych całkowicie pominęło lub wspomniało jedynie w bardzo niejasnych słowach:

1. Wojna z Iranem i broń nuklearna – pominięte przez Chiny

To jest luka o największych konsekwencjach. Oświadczenie Białego Domu wyraźnie stwierdza:

Obie strony zgodziły się, iż Cieśnina Ormuz musi pozostać otwarta, aby zapewnić swobodny przepływ energii. Prezydent Xi wyraźnie zaznaczył również, iż Chiny sprzeciwiają się militaryzacji cieśniny i wszelkim próbom pobierania opłat za jej użytkowanie, i wyraził zainteresowanie zakupem większej ilości amerykańskiej ropy, aby zmniejszyć przyszłe uzależnienie Chin od cieśniny. Oba kraje zgodziły się, iż Iran nigdy nie może posiadać broni jądrowej. PBS

Jednakże chińskie sprawozdanie stwierdzało jedynie, iż „obie strony rozmawiały o konflikcie na Bliskim Wschodzie”, bez dalszych szczegółów – nie wspominając o Cieśninie Ormuz, o opłatach za przejazd, o irańskim programie nuklearnym i nie potwierdzając żadnego wspólnego stanowiska w tych kwestiach. YouTube

Ta luka jest ogromna. Biały Dom twierdzi, iż Chiny zgodziły się, iż Iran nigdy nie powinien posiadać broni jądrowej i sprzeciwiały się irańskiemu systemowi opłat drogowych. Biały Dom przedstawia to jako znaczące chińskie ustępstwa, których Pekin najwyraźniej nie chciał publicznie uznać. Jednak według wiarygodnego źródła mającego dostęp do rozmów, Xi Jinping stanowczo odrzucił żądanie Trumpa, aby Chiny wywarły presję na Iran i pomogły w otwarciu Cieśniny Ormuz.

2. Fentanyl — pominięty przez Chiny

W oświadczeniu Białego Domu wyraźnie wspomniano, iż obie strony omawiały „ograniczenie napływu prekursorów fentanylu do Stanów Zjednoczonych” – co było od dawna żądaniem Waszyngtonu, aby Chiny ograniczyły eksport prekursorów chemicznych używanych do produkcji fentanylu. Chińskie oświadczenie w ogóle nie wspominało o fentanylu, co jest zgodne z długoletnim stanowiskiem Pekinu, iż zrobił już wystarczająco dużo i nie uważa tej kwestii za problem dwustronny. Komo News

3. Zakupy produktów rolnych – pominięte przez Chiny

Biały Dom oświadczył, iż obaj prezydenci rozmawiali o „zwiększeniu zakupów amerykańskich produktów rolnych przez Chiny”. Chińskie sprawozdanie mówiło jednak jedynie ogólnie o wzajemnych korzyściach płynących z handlu, nie formułując żadnych konkretnych zobowiązań dotyczących zakupów rolnych. YouTube

4. Dostęp do rynku dla firm amerykańskich – przedstawiony zupełnie inaczej

Biały Dom opisał spotkanie jako rozmowy o „zwiększeniu dostępu amerykańskich firm do rynku w Chinach i zwiększeniu chińskich inwestycji w amerykański przemysł”. Chińskie stanowisko przedstawiało zupełnie inną wersję – Chiny miały „jeszcze bardziej otworzyć swoje drzwi”, ale na własnych warunkach, a nie w odpowiedzi na amerykańskie żądania dostępu do rynku.

5. Delegacja ekonomiczna — różne traktowanie

Biały Dom oświadczył, iż „w części spotkania uczestniczyli dyrektorzy wielu największych amerykańskich firm”, przedstawiając to jako istotne zaangażowanie gospodarcze. Chińskie źródło odnotowało jednak, iż Trump „poprosił każdego z towarzyszących mu liderów biznesowych o przedstawienie się prezydentowi Xi” – sugerując tym samym uprzejmą rundę przedstawień, a nie poważne rozmowy gospodarcze. YouTube

6. Tajwan — problem odbicia lustrzanego

Najbardziej rzucająca się w oczy asymetria biegnie w przeciwnym kierunku w kwestii Tajwanu. Oświadczenie Białego Domu w ogóle nie wspomniało o Tajwanie, podczas gdy Chiny zbudowały całą swoją narrację wokół ostrzeżenia Xi dotyczącego Tajwanu. Trump odmówił odpowiedzi na pytanie reportera, czy on i Xi w ogóle rozmawiali o Tajwanie. Rubio powiedział w wywiadzie dla NBC News, iż Stany Zjednoczone „nie zwrócą się do Chin o pomoc w Iranie” – oświadczenie to implicite przeczy wizerunkowi Białego Domu dotyczącemu współpracy Chin w tej sprawie. (The National Desk, Breitbart)

Wniosek

Obie strony wydały oświadczenia, w których podsumowano omawiane przez Trumpa i Xi tematy, ale ich wzajemne pokrywanie się jest ograniczone. Największe różnice dotyczą Iranu – gdzie Stany Zjednoczone deklarują konkretne chińskie zobowiązania, których Chiny odmawiają potwierdzenia – oraz Tajwanu, gdzie Chiny wydały wyraźne ostrzeżenia, o których Stany Zjednoczone choćby nie wspomniały. NPR

Ten schemat to klasyczna dyplomacja: każda ze stron publikowała wersję wydarzeń, która służyła jej wewnętrznym potrzebom politycznym i wzmacniała jej pozycję negocjacyjną. Chiny chciały pokazać światu, iż Xi Jinping wydał surowe ostrzeżenia dotyczące Tajwanu. Waszyngton chciał pokazać światu, iż Chiny zgodziły się, iż Iran nigdy nie powinien posiadać broni jądrowej i iż Chiny odrzuciły irański system opłat drogowych. To, czy te rzekome ustępstwa są prawdziwe, czy tylko deklarowane, sprawia, iż ​​różnice między narracjami są tak wymowne.

Ramy strategiczne

Xi rozpoczął od dalekosiężnej oceny filozoficznej: „Transformacja, jakiej nie widziano od stulecia, przyspiesza na całym świecie, a sytuacja międzynarodowa jest płynna i burzliwa”. Następnie zadał Trumpowi trzy pytania: Czy Chiny i Stany Zjednoczone zdołają pokonać pułapkę Tukidydesa i ustanowić nowy paradygmat relacji między mocarstwami? Czy możemy wspólnie stawić czoła globalnym wyzwaniom i zapewnić światu większą stabilność? Czy możemy wspólnie budować świetlaną przyszłość dla naszych stosunków dwustronnych? (Wikipedia)

Xi Jinping oświadczył, iż obaj przywódcy „uzgodnili nową wizję budowania konstruktywnych, strategicznie stabilnych relacji między Chinami a Stanami Zjednoczonymi”, definiując ją precyzyjnie w następujący sposób: „Konstruktywna stabilność strategiczna oznacza pozytywną stabilność, której głównym filarem jest współpraca, zdrową stabilność z konkurencją w rozsądnych granicach, trwałą stabilność z możliwymi do opanowania różnicami oraz trwałą stabilność z przewidywalnym pokojem”. Ramy te „zapewnią strategiczne wytyczne dla relacji chińsko-amerykańskich na najbliższe trzy lata i dłużej”. Podkreślił: „Budowanie konstruktywnych, strategicznie stabilnych relacji między Chinami a Stanami Zjednoczonymi to nie slogan. Oznacza to podejmowanie działań w tym samym kierunku”. (Wikipedia)

Handel i gospodarka

Xi oświadczył: „Relacje gospodarcze i handlowe Chin i Stanów Zjednoczonych są korzystne dla obu stron i przynoszą korzyści obu stronom. W przypadku różnic i tarć konsultacje na równych warunkach są jedynym adekwatnym wyborem”. Stwierdził, iż zespoły ds. gospodarki i handlu osiągnęły „ogólnie zrównoważone i pozytywne rezultaty” w rozmowach przygotowawczych przeprowadzonych poprzedniego dnia i zadeklarował: „Chiny będą przez cały czas otwierać swoje drzwi. Amerykańskie firmy są głęboko zintegrowane z chińską polityką reform i otwarcia”. Wikipedia

Kanały komunikacji wojskowej i dyplomatycznej

Xi wezwał obie strony do „lepszego wykorzystania kanałów komunikacji w sferze politycznej, dyplomatycznej i wojskowej” oraz do „rozszerzenia wymiany i współpracy w takich obszarach jak gospodarka i handel, zdrowie, rolnictwo, turystyka, stosunki międzyludzkie i egzekwowanie prawa”. Wikipedia

Tajwan — najsilniejszy język deklaracji

Xi Jinping stwierdził jednoznacznie: „Kwestia Tajwanu jest najważniejszą kwestią w stosunkach między Chinami a Stanami Zjednoczonymi. jeżeli zostanie ona adekwatnie potraktowana, stosunki dwustronne jako całość pozostaną stabilne. W przeciwnym razie oba kraje będą doświadczać starć, a choćby konfliktów, co narazi całe stosunki na poważne niebezpieczeństwo. „Niepodległość Tajwanu” i pokój po drugiej stronie Cieśniny Tajwańskiej są tak nie do pogodzenia jak ogień i woda. Utrzymanie pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej jest najważniejszym wspólnym mianownikiem Chin i Stanów Zjednoczonych. Strona amerykańska musi zachować szczególną ostrożność w podejściu do kwestii Tajwanu”. (Wikipedia)

Kwestie międzynarodowe

W oświadczeniu stwierdzono, iż obaj prezydenci „wymienili poglądy na ważne kwestie międzynarodowe i regionalne, takie jak sytuacja na Bliskim Wschodzie, kryzys na Ukrainie i sytuacja na Półwyspie Koreańskim”, nie podając jednak dalszych szczegółów na te tematy w oficjalnym chińskim wydaniu. Wikipedia

APEC i G20

Obaj prezydenci zgodzili się wspierać się nawzajem w pomyślnej organizacji tegorocznego szczytu gospodarczego APEC i szczytu G20. Wikipedia

Ostateczna ocena Wang Yi — 15 maja

Minister spraw zagranicznych Wang Yi powiedział mediom państwowym: „To było ważne spotkanie, podczas którego obaj przywódcy przeprowadzili dogłębne rozmowy i osiągnęli znaczące rezultaty”, nazywając je „historycznym spotkaniem”. Szczególnie podkreślił postęp w kwestiach handlowych i gospodarczych. Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych potwierdziło również, iż prezydent Xi Jinping odwiedzi Stany Zjednoczone jesienią tego roku na zaproszenie prezydenta Donalda Trumpa.

Jeśli chodzi o Iran, Chiny i Rosja pracują za kulisami – wykorzystując Pakistan jako pośrednika – nad nową architekturą bezpieczeństwa dla Zatoki Perskiej. w tej chwili starają się przekonać Arabię ​​Saudyjską i Katar do faktycznego zerwania więzi wojskowych ze Stanami Zjednoczonymi i przystąpienia do strategicznego porozumienia, które byłoby gwarantowane przez Rosję i Chiny. jeżeli Arabia Saudyjska i Katar przez cały czas będą zabraniać Stanom Zjednoczonym wykorzystywania swoich baz i przestrzeni powietrznej do nowych ataków na Iran, Stany Zjednoczone mogą zostać zmuszone do odwołania planowanych ataków.

Źródło: Nieudana misja Trumpa w Chinach