Napisy chwalące UPA na pomnikach. Ambasada mówi o prowokacji

Zdjęcie: Napisy chwalące UPA na pomnikach. Ambasada mówi o prowokacji

Na dwóch warszawskich pomnikach, w tym Pomniku Bohaterów Getta, 14 listopada pojawiły się czerwone napisy „Slava UPA”. Policja przyjęła dwa zgłoszenia i prowadzi czynności, a Ambasada Ukrainy potępiła wandalizm, wskazując na możliwą rosyjską operację hybrydową. Sprawcy pozostają nieznani, więc tej hipotezy nie wolno uznawać za ustaloną.

Dwa miejsca pamięci zniszczone w Warszawie

Czerwone napisy wychwalające Ukraińską Powstańczą Armię ujawniono w sobotę 14 listopada na Pomniku Bohaterów Getta przy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz na Pomniku Żołnierza 1. Armii Wojska Polskiego przy ulicy Andersa. Jak przekazała Komenda Stołeczna Policji, funkcjonariusze otrzymali dwa zgłoszenia i rozpoczęli czynności wyjaśniające. Na tym etapie nie podano, kto wykonał napisy.

Profanowanie miejsc pamięci to uderzenie w polską wspólnotę historyczną. W tym przypadku sprawca wykorzystał symbolikę UPA, formacji odpowiedzialnej za ludobójstwo Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, a napis umieścił także na pomniku upamiętniającym żydowskich bojowników i ofiary niemieckiego terroru. Dobór miejsc wygląda na obliczony na wywołanie gniewu i konfliktu. Ostateczną odpowiedź muszą jednak dać dowody zebrane przez polskie służby.

Ambasada Ukrainy wskazuje na rosyjski trop

Ambasada Ukrainy w Polsce stanowczo potępiła wandalizm. W oświadczeniu uznała go za możliwy element rosyjskiej wojny hybrydowej, której celem ma być skłócanie Polaków i Ukraińców, podważanie zaufania oraz osłabianie pomocy dla Ukrainy. To poważna hipoteza, ale przez cały czas hipoteza. Sam komunikat dyplomatyczny nie zastępuje ustaleń policji, prokuratury i służb specjalnych.

Ukraińska placówka zaapelowała też do swoich obywateli przebywających w Polsce, aby nie przyjmowali internetowych ofert łatwego zarobku za wykonywanie napisów, niszczenie mienia lub realizowanie innych bezprawnych zleceń. Ten apel ma znaczenie, bo w podobnej sprawie pojawił się już wątek oferty 500 dolarów za namalowanie hasła na poznańskich pomnikach.

Ryzyko obcej inspiracji nie jest abstrakcyjne. W lipcu 2026 roku Prokuratura Krajowa skierowała do sądu akt oskarżenia obejmujący 47 przestępstw zarzucanych obywatelowi Ukrainy. Czterdzieści pięć zarzutów dotyczyło aktów dywersji i sabotażu na rzecz obcego wywiadu, w tym malowania haseł „Sława UPA” na miejscach pamięci. Oskarżenie w tamtej sprawie nie dowodzi jednak, kto stoi za obecną serią.

Seria incydentów wymaga twardej odpowiedzi państwa

Warszawskie dewastacje nie są odosobnionym zdarzeniem. W poprzednich dniach podobne napisy pojawiały się na pomnikach w innych polskich miastach. W Gdańsku policja zatrzymała 17-letniego obywatela Ukrainy i przedstawiła mu siedem zarzutów związanych między innymi z niszczeniem pomników oraz propagowaniem ustroju totalitarnego. Zatrzymanie w Trójmieście opisaliśmy osobno. Nie ma jednak potwierdzenia, iż ten podejrzany odpowiada za napisy ujawnione później w Warszawie. Obowiązuje domniemanie niewinności.

Polskie państwo powinno ustalić wykonawców, zleceniodawców i źródło finansowania całej serii. jeżeli za akcją stoi rosyjski wywiad, opinia publiczna musi otrzymać dowody i jasny opis mechanizmu prowokacji. jeżeli motyw był inny, również trzeba nazwać go bez wygodnych skrótów. Bezpieczeństwo Polaków wymaga odporności na obce operacje, ale także uczciwości wobec faktów.

Nie wolno przerzucać winy sprawców na cały naród ukraiński. Równie niedopuszczalne byłoby wykorzystanie hasła o wojnie hybrydowej jako automatycznego wyjaśnienia każdego aktu wandalizmu. Polska pamięć historyczna nie może być bezbronna, a śledztwo nie może kończyć się na politycznie wygodnej wersji. Potrzebne są zatrzymania, materiał dowodowy i odpowiedzialność konkretnych osób.

Źródło: Interia Wydarzenia, Polskie Radio 24

Źródło: Interia Wydarzenia