Matka Boża Kamionkowska

solidarni2010.pl 8 часы назад

Aktualności

data:28 kwietnia 2026 Redaktor: Anna

Drogiej Poetce, związanej od początku z Solidarnymi2010 dziękujemy za poruszającą pieśń.

Rozpocznijmy nią miesiąc Matki Bożej.

Figura Matki Bożej Kamionkowskiej przeszła wędrówkę związaną z dziejami Pragi. Została wykonana prawdopodobnie w warsztacie mazowieckim lub śląskim pod koniec XV wieku. Nie wiadomo, kiedy figura ta znalazła się na Kamionku, pierwsze wzmianki o jej obecności pochodzą z XVI wieku. Była otaczana wielką czcią.

Wieś Kamion to średniowieczna osada na skarpie wiślanej. Znajdował się tu port nad Wisłą, która w późniejszych wiekach zmieniła bieg. Obecnie, jako Kamionek, stanowi część prawobrzeżnej Warszawy. Na polach Kamionka odbywały się elekcje królów. Podczas ostatniej z nich, gdy wybrano Augusta III Sasa, zapadła się podłoga drewnianego kościółka, co uznano za omen zbliżającego się upadku Rzeczpospolitej.

Praga – początkowo wieś na prawym brzegu Wisły, uzyskała prawa miejskie 10 lutego 1648r., nadał je król Władysław IV Waza. Pomimo formalnego przyłączenia do Warszawy i faktycznej degradacji do roli dzielnicy, jej mieszkańcy zachowali poczucie odrębności. Dlatego jeszcze w początkach XX wieku stosowano wyrażenie „w Pradze” ( a nie „na Pradze”), np. w dokumentach kościelnych.

Mieszkańcy Pragi przeszli różne doświadczenia na przestrzeni wieków. Historia Pragi to pracowite średniowiecze, kiedy prawobrzeżne osady zamieszkiwali rzemieślnicy i kupcy; rozwój związany z nadaniem praw miejskich i pojawieniem się na tym terenie pałaców biskupich i klasztorów i wreszcie dramaty w czasach dziejowych burz. Tu rozegrały się walki pod czas potopu szwedzkiego.

4 listopada 1794 wojska rosyjskie pod dowództwem Aleksandra Suworowa wymordowały w okrutny sposób ponad 20 tys. (niektórzy podają 25 tysięcy) mieszkańców (tzw. rzeź Pragi) tak, iż Wisła spłynęła krwią.

Ta sytuacja na szczęście nie powtórzyła się w sierpniu roku 1920, gdy zbliżające się do Pragi wojska bolszewickie zostały powstrzymane w bitwie, która przeszła do historii jako „cud nad Wisłą”.

Figura Matki Bożej Kamionkowskiej przeszła wędrówkę związaną z dziejami Pragi. Została wykonana prawdopodobnie w warsztacie mazowieckim lub śląskim pod koniec XV wieku. Nie wiadomo, kiedy figura ta znalazła się na Kamionku, pierwsze wzmianki o jej obecności pochodzą z XVI wieku. Była otaczana wielką czcią.

Podczas trzydniowej bitwy ze Szwedami (28–30 lipca 1656) wieś Kamion została spalona, a kościół zniszczony. Figurę Matki Bożej przeniesiono do kościoła św. Stanisława na Skaryszewie.

W maju 1811r., w związku z budową fortyfikacji przez wojska Napoleona, rozpoczęto rozbiórkę budynków po prawej stronie Wisły, w tym wszystkich kościołów Pragi, także klasztoru i ufundowanego przez Wazów kościoła bernardynów. Ocalał jedynie, obroniony przez zdeterminowaną ludność, Domek Loretański, z którego bernardyni ewakuowali figurę Matki Bożej Loretańskiej. Jej miejsce zajęła figura Matki Bożej Kamionkowskiej przeniesiona z rozebranego kościoła św. Stanisława. Ten domek stał się na kolejne stulecie, aż do odzyskania niepodległości jedynym kościołem Pragi.

Matko Boża Kamionkowska

Czemu lud Cię średniowieczny

Ze wsi Kamion, gdzie port rzeczny,

Tak pokochał w Twej kaplicy

Sławiąc cześć Bogarodzicy?

Boś z miłością go przyjęła,

By dopełnić Boże dzieła,

Pełna wdzięku i powagi

Kamionkowska Matko Pragi!

Kiedy królów obierano,

Tu rządziłaś ze Swym Synem,

Bo nad szlachtą i nad gminem