Marcin Bogdan: Manipulowanie pamięcią

Prezydent Karol Nawrocki w swoim poruszającym wystąpieniu w następujących słowach mówił o pamięci historycznej: „Nie cała nasza wspólnota przyjmuje świadectwo tego, co wiemy, tego, co ustaliły badania naukowe i świat też nie przyjmuje świadectwa narodu polskiego zbudowanego na fundamencie wartości chrześcijańskich od ponad tysiąca lat. Przez kolejne wieki naród polski wsłuchany w Ewangelię, w słowa Jezusa Chrystusa budował swoją tożsamość chrześcijańską i swój fundament. Wierząc w to, iż Bóg zesłał swojego Jednorodzonego Syna po to, aby każdy kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne; wierząc w to, iż Bóg nie zesłał swojego Syna po to, aby świat potępił, ale po to, aby świat został przez Niego zbawiony. To wszystko dawało naszej narodowej wspólnocie, tej tworzącej się w I Rzeczpospolitej, w II i w III przekonanie o tym, iż wartości chrześcijańskie dają nam możliwość dawania i oddawania dobra, miłości i miłosierdzia, które są najważniejszym atrybutem Pana Boga. To dlatego I Rzeczpospolita stała się miejscem życia tak wielu Żydów, którzy nie mogli znaleźć sobie innego miejsca w Europie”.

Dyrektor Radia Maryja, ojciec Tadeusz Rydzyk przypomniał, iż to „Rodzina Radia Maryja zaczęła spisywać świadectwa o pomocy udzielanej Żydom i ratowaniu ich w czasie Holokaustu zgotowanego przez Niemców w czasie II wojny światowej. Zebraliśmy ponad 40 tysięcy świadectw i tyleż nazwisk ludzi, którzy w czasie największej próby zachowali się jak trzeba.” W Kaplicy Pamięci toruńskiego Sanktuarium uwiecznionych jest 1256 nazwisk Polaków, którzy ponieśli śmierć za ratowanie Żydów, a w Parku Pamięci Narodowej 31 485 nazwisk tych Polaków, którzy narażali życie ratując swoich żydowskich współobywateli podczas Holokaustu.

W obchodach uczestniczył też vice-ambasador Izraela Omer Chechek Katz. Na wstępie swojego wystąpienia mówił, iż to dla niego wielki zaszczyt, iż może „w imieniu państwa Izrael wziąć udział w tej ceremonii poświęconej pamięci i spuściźnie Polaków ratujących Żydów z Holokaustu pod okupacją nazistowskich Niemiec”. Po tym krótkim wstępie vice-ambasador powiedział, iż „byli też tacy, którzy współpracowali z oprawcą”. Dalszą część swojego 16. minutowego wystąpienia Omer Chechek Katz poświęcił antysemityzmowi, dawnemu i współczesnemu. Mówił o zamachu w Sydney w Australii i wydarzeniach w Londynie. Przywołał też Polskę, ale nie potrafiąc przytoczyć żadnego faktu, stwierdził ogólnikowo, iż „Również w Polsce istnieje hałaśliwa mniejszość, która przyczynia się do zniekształcania pamięci historycznej, tworzenia klimatu wrogości i moralnej niejasności wobec Żydów i również innych narodowości, innych mniejszości. Ci ludzie nie reprezentują polskiego społeczeństwa, szkalują dobre imię Polski, oraz pamięć o dobrych Polakach, jak tych upamiętnionych na tym pomniku”.

Omer Chechek Katz nie podał faktów, zarówno dotyczących tej „hałaśliwej mniejszości”, jak i tego, kim w czasie II wojny światowej byli przywołani w wystąpieniu oprawcy. Ale szczytem manipulacji było stwierdzenie, iż jego dziadkowie „przeżyli tylko dlatego, iż już 1933 roku przybyli do Izraela”. Kim jest vice-ambasador Izraela, który nie zna współczesnej historii własnego kraju? Przed II wojną światową nie istniało państwo Izrael. Jego dziadkowie mogli co najwyżej wyemigrować do Palestyny, do Mandatu Palestyny, który był pod protektoratem brytyjskim. W Narodowym Dniu Pamięci Polaków ratujących Żydów vice-ambasador Izraela manipulował pamięcią, próbował pisać historię na nowo.

To nie jedyne bolesne spostrzeżenie z tegorocznych obchodów Dnia Pamięci. W obchodach nie wziął udziału żaden przedstawiciel Niemiec. Nie było choćby niemieckiego ambasadora. Czyżby nie pozwoliły mu na to ważniejsze obowiązki? Może w tym samym czasie musiał być w polskim Sejmie, musiał pilnować, by polski Sejm uchwalał ustawy zgodne z interesem niemieckiego państwa?

W obchodach wzięli udział miejscowi biskupi. Obecny był toruński biskup diecezjalny Arkadiusz Okroj oraz biskup senior diecezji toruńskiej Andrzej Suski. Z biskupów przybyłych spoza Torunia był tylko biskup Tomasz Peta z Kazachstanu. Uroczyste Obchody Narodowego Dnia Pamięci z udziałem Prezydenta Karola Nawrockiego, byłego Prezydenta Andrzeja Dudy a wśród uczestników obchodów nie ma Prymasa Polski, nie ma Przewodniczącego Konferencji Episkopatu, nie ma kardynałów Rysia i Krajewskiego. Czyżby także im na przeszkodzie stanęły ważniejsze obowiązki? Może w tym czasie tropili gdzieś po wiejskich parafiach i w Kółkach Różańcowych przejawy „hałaśliwego” antysemityzmu? A może szukają ukrywającego się pod anonimowym podpisem „Pasterze”, autora Listu z 404. Zebrania Plenarnego? Może przejęci skierowanym do wiernych wezwaniem sami wyruszyli w drogę, może wyruszyli z pielgrzymką do synagog już teraz, nie czekając na 13 kwietnia?

Może pozostało gorzej, może polskich biskupów dotknął „śmiertelny deficyt miłości”, miłości do Polaków ratujących Żydów, miłości do tych, którzy nie wahali się ryzykować własnego życia dla obrony drugiego człowieka, dla obrony ludzkiej godności.

Marcin Bogdan

***