Otwarciem wystawy pt. „Zbrodnia Katyńska 1940. Zagłada polskich elit” rozpoczęły się dzisiaj w Lublinie obchody 86. rocznicy tej zbrodni. Wiosną 1940 r. NKWD w Katyniu i innych miejscach wymordowało ok. 22 tys. obywateli Polski.
– Ta wystawa będzie przypomniała o tej zbrodni […], bo pamięć tych 22 tysiącach polskich obywateli, którzy zostali zamordowani, musi trwać, musi być wieczna – powiedziała prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Lublinie Danuta Malonowa podczas uroczystości otwarcia wystawy.
Ekspozycja „Zbrodnia Katyńska 1940. Zagłada polskich elit” przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej składa się z 15 plansz, ustawionych na Placu Jana Kochanowskiego. Na planszach przedstawiona jest geneza zbrodni m.in. sowiecka napaść na Polskę z 17 września 1939 r., osadzenie polskich oficerów w więzieniach i obozach NKWD, decyzja z 5 marca 1940 r. o rozstrzelaniu jeńców. Opisano też mechanizm zbrodni, a także pokazano postacie katów i ich wypowiedzi.
Osobne plansze poświęcono historii ukrywania zbrodni przez sowieckie władze, poszukiwaniom zaginionych polskich oficerów, okolicznościom ujawnienia prawdy o mordzie i prowadzonym ekshumacjom, a także kłamstwu katyńskiemu – czyli propagandzie Rosjan zrzucających odpowiedzialność za zbrodnię na Niemców. Zaprezentowano też portrety niektórych ofiar, fragmenty ich dzienników i listów, a także walkę o ich upamiętnienie.
Dyrektor Oddziału IPN w Lublinie Robert Derewenda podkreślił, iż zbrodnia katyńska to nie tylko mord na polskich oficerach i polskiej inteligencji, ale też kłamstwo o niej narzucane przez ówczesna władzę.
– Kłamstwo katyńskie legło u podstaw całego systemu komunistycznego, który został narzucony Polsce po II wojnie światowej. […] Za same rozmowy na temat Katynia groziły różnego rodzaju szykany i represje […]. Do końca PRL-u to kłamstwo było utrzymywane – powiedział.
Podkreślił, iż Polacy mimo to przechowali prawdę o Katyniu m.in. w rodzinnej pamięci, dzięki czemu w tej chwili świadomość o odpowiedzialności Rosjan za zbrodnię jest powszechna.
Ekspozycja pt. „Zbrodnia Katyńska 1940. Zagłada polskich elit” będzie dostępna do 8 maja.
APW, PAP
