Kontrole dopłat rolniczych 2026. Nieprawidłowości mogą obniżyć wypłatę

dzienniknarodowy.pl 3 часы назад
Zdjęcie: Kontrole dopłat rolniczych 2026. Nieprawidłowości mogą obniżyć wypłatę


7 sierpnia 2026 r. ARiMR potwierdziła, iż trwa weryfikacja wniosków o dopłaty bezpośrednie i obszarowe. Kontrole realizowane są w gospodarstwach oraz z użyciem teledetekcji. Wykryte nieprawidłowości mogą oznaczać zmniejszenie płatności, odmowę wsparcia albo zwrot pieniędzy, a rolnik ma 14 dni na zastrzeżenia do raportu.

ARiMR sprawdza wnioski z kampanii 2026

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała 7 sierpnia, iż trwa weryfikacja deklaracji z kampanii dopłat bezpośrednich i obszarowych 2026. Kontrole prowadzą pracownicy ARiMR oraz firmy działające na zlecenie Agencji. Kontroler powinien mieć imienne upoważnienie i okazać je rolnikowi, o ile ten jest obecny podczas czynności.

Celem sprawdzenia jest porównanie danych wpisanych do wniosku ze stanem faktycznym. Inspektorzy mierzą grunty, sprawdzają uprawy, zwierzęta, dokumentację oraz realizację zobowiązań związanych z wybranymi płatnościami i ekoschematami. Część pracy odbywa się bez klasycznej wizyty, na podstawie ortofotomapy i zobrazowań satelitarnych uzupełnianych szybkimi oględzinami w terenie.

Kontrola może być niezapowiedziana

Rolnik nie powinien zakładać, iż zawsze pozna termin z wyprzedzeniem. ARiMR wyjaśnia zasady powiadamiania i obecności podczas kontroli: kontrole w ramach Wspólnej Polityki Rolnej co do zasady nie powinny być zapowiadane. Powiadomienie następuje wtedy, gdy obecność beneficjenta jest potrzebna, na przykład do udostępnienia dokumentacji albo wejścia do obiektów. Przy metodzie FOTO rolnik nie jest zawiadamiany.

Kontrolujący mają prawo wejść na grunty i do obiektów związanych z pomocą, uzyskać dostęp do zwierząt, żądać informacji, przeglądać dokumenty, sporządzać fotografie i pobierać próbki. jeżeli właściciel nie może uczestniczyć w czynnościach, może wyznaczyć inną osobę. Upoważnienie powinno być pisemne i precyzować zakres reprezentacji.

Nie każda różnica oznacza taką samą karę

Skutek uchybienia zależy od tego, czego dotyczy kontrola, jak duża jest rozbieżność i czy warunek wsparcia został spełniony. Błąd w powierzchni działki może zmniejszyć obszar zatwierdzony do płatności. Brak realizacji praktyki zadeklarowanej w ekoschemacie może pozbawić rolnika części wsparcia powiązanej z tą praktyką. Nieprawidłowa identyfikacja lub rejestracja zwierząt może wyłączyć dane zwierzęta z płatności oraz uruchomić karę administracyjną.

Najpoważniejsze konsekwencje to odmowa przyznania pomocy albo odzyskanie środków już wypłaconych. Nie wolno jednak automatycznie przypisywać każdej pomyłce maksymalnej sankcji. Decyzja musi odpowiadać podstawie prawnej danego instrumentu, skali stwierdzonej różnicy i wynikowi całego postępowania. Rolnik powinien patrzeć na konkretny raport i konkretną decyzję, a nie na krążące w internecie uproszczenia.

Małe gospodarstwa mają ważne wyłączenia

W kampanii 2026 obowiązują wyłączenia dotyczące warunkowości. Według zasad ARiMR gospodarstwa do 10 ha są zwolnione z kontroli i kar w zakresie warunkowości. Dla normy GAEC 7 próg zwolnienia wynosi 30 ha zadeklarowanych użytków rolnych. Warunkowość wraz z kontrolami i karami nie dotyczy też beneficjentów płatności dla małych gospodarstw.

Te zwolnienia nie oznaczają jednak całkowitego wyłączenia gospodarstwa z wszelkiej weryfikacji. Agencja przez cały czas sprawdza warunki kwalifikowalności poszczególnych płatności, zgodność danych we wniosku i realizację deklarowanych praktyk. Trzeba odróżnić kontrolę warunkowości od kontroli samego prawa do wsparcia.

Raport i 14 dni na zastrzeżenia

Po kontroli obszarowej powstaje raport elektroniczny. ARiMR co do zasady przekazuje go rolnikowi w ciągu 14 dni od zakończenia kontroli, choć w określonych przypadkach termin może się wydłużyć. Dokumentacja fotograficzna i szkice są przechowywane w Agencji oraz dostępne do wglądu we adekwatnym biurze powiatowym.

Jeżeli rolnik nie zgadza się z ustaleniami, może skierować do dyrektora oddziału regionalnego ARiMR umotywowane zastrzeżenia. W przypadku płatności bezpośrednich, ONW, warunkowości i interwencji Planu Strategicznego WPR 2023–2027 termin wynosi 14 dni od doręczenia raportu. W zastrzeżeniu trzeba wskazać konkretny pomiar lub ustalenie oraz dołączyć dokumenty, fotografie czy inne dowody potwierdzające stan gospodarstwa.

Dopłaty muszą służyć czynnym rolnikom

Kontrola publicznych pieniędzy jest potrzebna. Polskie rolnictwo nie zyska na systemie, w którym uczciwy gospodarz ponosi pełne koszty produkcji, a wsparcie trafia do podmiotów niespełniających warunków. Państwo ma jednak obowiązek prowadzić kontrole przejrzyście, sprawnie i z poszanowaniem prawa do obrony. Biurokratyczna pomyłka nie może niszczyć gospodarstwa bez rzetelnego wyjaśnienia.

Stawką jest bezpieczeństwo żywnościowe Polski i stabilność rodzin utrzymujących się z ziemi.

Rolnicy już działają pod presją kosztów, importu i niestabilnych cen, o czym świadczą trwające protesty oraz alarmy o sytuacji gospodarstw. Kontrola ma chronić wspólne środki przed nadużyciem, a nie zamieniać się w urzędniczą pułapkę dla ludzi rzeczywiście produkujących żywność.

Źródła: ARiMR, kontrole w kampanii dopłat 2026; ARiMR, prawa i obowiązki rolników; ARiMR, zasady płatności w 2026 r.

Читать всю статью