Nowy premier Węgier Péter Magyar zapowiada zmiany w przepisach dotyczących aborcji, w tym modyfikację tzw. rozporządzenia o biciu serca dziecka. Jego rząd chce również ratyfikować konwencję stambulską i ułatwić dostęp do antykoncepcji awaryjnej.
Węgry stoją dziś przed poważną zmianą kursu w sprawie ochrony życia. Nowy premier Péter Magyar zapowiedział, iż jego rząd zmodyfikuje przepisy, które do tej pory zobowiązywały kobiety rozważające aborcję do zapoznania się z oznakami życia rozwijającego się dziecka. Jednocześnie chce ratyfikować konwencję stambulską, ułatwić dostęp do antykoncepcji awaryjnej i wprowadzić kolejne rozwiązania w obszarze praw kobiet.
Koniec z „rozporządzeniem o biciu serca”
Jedną z najważniejszych zmian ma być odejście od tzw. rozporządzenia o biciu serca, wprowadzonego we wrześniu 2022 roku. Przepis ten nakazywał lekarzowi przedstawienie kobiecie ubiegającej się o aborcję czynnika wskazującego na funkcje życiowe nienarodzonego dziecka. W praktyce najczęściej chodziło o możliwość usłyszenia bicia serca dziecka. Fakt ten musiał zostać udokumentowany.
To nie był przypadkowy wymóg. Stanowił istotny element węgierskiej polityki prorodzinnej i przypominał, iż ciąża to nie tylko sprawa zdrowia kobiety, ale przede wszystkim obecność rozwijającego się ludzkiego życia. Péter Magyar chce to zmienić. Zgodnie z jego propozycją kobieta, po otrzymaniu informacji medycznej i pomocy, miałaby sama decydować, czy chce się z tą informacją zapoznać. Obowiązek znika. Zostaje wybór.
To nie jest drobna korekta procedury. Dotychczas państwo mówiło wprost: zanim podejmiesz decyzję o aborcji, powinnaś stanąć twarzą w twarz z faktami o życiu, które w tobie rośnie. Nowa propozycja przenosi ciężar wyłącznie na indywidualną decyzję kobiety.
Ochrona kobiet nie może oznaczać rezygnacji z ochrony dzieci
W zapowiedziach nowego rządu dużo miejsca poświęcono bezpieczeństwu i godności kobiet. Zaostrzenie przepisów dotyczących przemocy domowej, wzmocnienie ochrony ofiar, szersze stosowanie zakazu zbliżania się, odpowiedzialność karna za nadużycia związane z intymnymi materiałami, to wszystko sprawy ważne i potrzebne. Kobieta, która doświadcza przemocy, zastraszania czy zostaje pozostawiona sama sobie, ma prawo oczekiwać od państwa realnego wsparcia. Nie ma tu miejsca na dyskusję.
Ale nie wolno też udawać, iż ochrona kobiety i ochrona jej nienarodzonego dziecka stoją w sprzeczności. Szczególnie trudna sytuacja kobiety w ciąży powinna być impulsem do udzielenia jej większej pomocy, a nie sygnałem, iż można zrezygnować z ochrony najbardziej bezbronnej istoty ludzkiej. Kobieta, która boi się przyszłości, nie ma stabilizacji finansowej, doświadcza presji ze strony partnera lub rodziny albo zostaje sama z odpowiedzialnością za dziecko, potrzebuje przede wszystkim konkretnego wsparcia materialnego, mieszkaniowego, medycznego, psychologicznego.
Ratyfikacja konwencji stambulskiej
Kolejnym elementem pakietu ma być ratyfikacja konwencji stambulskiej. Węgry podpisały ten dokument jeszcze w 2014 roku, ale za rządów Viktora Orbána nie zdecydowały się na ratyfikację. W maju 2020 roku parlament wręcz przyjął stanowisko ją odrzucające. Teraz rząd Magyara chce ten kurs odwrócić.
Konwencja zobowiązuje państwa do przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, ochrony ofiar i skutecznego ścigania sprawców. Wokół jej zapisów dotyczących społecznego i kulturowego rozumienia płci od lat toczy się jednak poważna debata. najważniejsze jest, aby ochrona kobiet przed przemocą nie stała się pretekstem do pomijania innych fundamentalnych wartości w tym prawa do życia i znaczenia rodziny.
Łatwiejszy dostęp do antykoncepcji awaryjnej
Wśród zapowiedzi znalazło się także zniesienie obowiązku posiadania recepty na antykoncepcję, popularną pigułkę „dzień po”. Dotychczas preparaty te były dostępne tylko na receptę. Nowy rząd chce to zmienić, argumentując, iż szybki dostęp jest istotny dla kobiet.
Nazywanie tych preparatów wyłącznie „antykoncepcją awaryjną” wprowadza w błąd. Pigułka „dzień po” w zależności od dnia cyklu, w którym zostanie zażyta, może działać na trzy różne sposoby. jeżeli przyjmie się ją przed owulacją, rzeczywiście może zahamować lub opóźnić uwolnienie komórki jajowej. Wtedy działa przeciwpoczęciowo. jeżeli jednak dojdzie już do zapłodnienia, preparat może uniemożliwić zagnieżdżenie się zarodka w macicy. W takiej sytuacji nie zapobiega poczęciu, ona przerywa życie, które już się rozpoczęło. To działanie wczesnoporonne, a nie antykoncepcyjne.
Nie da się uczciwie rozmawiać o tym środku, pomijając ten mechanizm. Kobieta ma prawo wiedzieć, co naprawdę przyjmuje. Rzetelna informacja medyczna nie może być zastępowana politycznym hasłem o „dostępie” i „wolności wyboru”. Tym bardziej iż preparat nie jest obojętny dla zdrowia: nudności, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia cyklu, wahania nastroju to najczęstsze skutki uboczne. U młodych kobiet, których układ hormonalny dopiero się kształtuje, ryzyko pozostało większe.
Czy Węgry odchodzą od dotychczasowej polityki prorodzinnej?
Za rządów Viktora Orbána polityka prorodzinna stanowiła jeden z filarów państwa. Podkreślano znaczenie małżeństwa, rodzicielstwa i wzrostu dzietności. Wprowadzano rozwiązania finansowe mające zachęcać do zakładania rodzin. Nie wszystkie problemy demograficzne udało się rozwiązać, ale rodzina i rodzicielstwo zajmowały w polityce państwa wyraźne, centralne miejsce.
Odpowiedzialna polityka społeczna nie powinna stawiać kobiety i jej nienarodzonego dziecka po przeciwnych stronach. Nie da się budować bezpieczeństwa jednej osoby poprzez całkowite pominięcie życia drugiej. Kobieta w trudnej sytuacji życiowej nie powinna być pozostawiona sama sobie. Potrzebuje pomocy, bezpieczeństwa i realnych możliwości zapewnienia dziecku przyszłości. Państwo powinno tworzyć warunki, w których macierzyństwo nie oznacza samotności, ubóstwa czy społecznego wykluczenia.
Najbliższe miesiące będą ważnym sprawdzianem dla Węgier.
jb
Źródło: wmn.hu
