W wojskach obrony terytorialnej powstaje Komponent Obrony Pogranicza, który wzmocni wschodnią flankę NATO. Nową strukturę będzie tworzyć szesnaście batalionów z czterech brygad obrony terytorialnej. Reorganizacja trwa, WOT zapowiada formowanie na potrzeby komponentu nowych pododdziałów i – wbrew medialnym doniesieniom – nie ma planów związanych z redukcją etatów.
Zmiany w wojskach obrony terytorialnej zostały zapowiedziane kilka miesięcy temu. W październiku 2025 roku wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, iż 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej, 4 Warmińsko-Mazurska Brygada Obrony Terytorialnej, 19 Nadbużańska Brygada Obrony Terytorialnej i 20 Przemyska Brygada Obrony Terytorialnej wejdą w skład Komponentu Obrony Pogranicza. – To kolejny krok wzmacniający wschodnią flankę NATO oraz północno-wschodnią granicę Polski w ramach Narodowego Programu Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód” – wyjaśnił minister obrony narodowej cel zmian organizacyjnych w strukturach wojsk obrony terytorialnej.
Niedawno w mediach pojawiły się nieprawdziwe informacje na temat rzekomej likwidacji 30 etatów w 43 Batalionie Obrony Pogranicza w Braniewie, który podlega 4 Warmińsko-Mazurskiej Brygadzie OT. W brygadzie faktycznie zachodzą zmiany związane z formowaniem Komponentu Obrony Pogranicza, ale nie oznacza to uszczuplania szeregów jednostki. Jak informuje jej zespół prasowy, jednym z elementów tworzenia KOP-u jest przeformowanie części brygad, składających się z batalionów lekkiej piechoty, w brygady obrony pogranicza i dostosowywanie struktur tych jednostek do zmienionych zadań. Reorganizacja obejmie stanowiska przewidziane dla żołnierzy zawodowych oraz żołnierzy terytorialnej służby wojskowej (TSW). Jednak po zakończeniu transformacji i alokacji pododdziałów wszyscy żołnierze zawodowi i żołnierze TSW mają zagwarantowane miejsca pełnienia służby w macierzystych brygadach.
REKLAMA
Do kwestii rzekomych zwolnień przy tworzeniu KOP-u odniósł się także Tomasz Sielecki, burmistrz Braniewa, który rozmawiał ze sztabowcami. – Wszyscy żołnierze batalionów 4 Brygady OT zostaną zagospodarowani w dotychczasowych batalionach lub innych jednostkach wojskowych w tych samych miejscowościach. (...) W przypadku Braniewa mówimy o około 15 żołnierzach, którym zostaną przedstawione inne miejsca służby. Batalion WOT-u w Morągu zadeklarował możliwość przyjęcia żołnierzy choćby na wyższe stanowiska, a dowódca 9 Braniewskiej Brygady Kawalerii Pancernej potwierdził gotowość przyjęcia wszystkich żołnierzy, którzy nie zdecydują się na zmianę garnizonu lub przyjęcie etatów w Morągu – przekazał burmistrz Braniewa po rozmowach z dowódcami WOT-u i 9 BKPanc.
4 Warmińsko-Mazurska BOT zostanie w całości włączona do KOP-u. Dwa z pięciu batalionów tej brygady są już batalionami obrony pogranicza (pozostałe trzy funkcjonują jeszcze jako bataliony lekkiej piechoty). W całości do KOP-u zostanie także włączona 1 Podlaska Brygada OT, która również składa się w tej chwili z dwóch batalionów obrony pogranicza oraz trzech lekkiej piechoty (zmiana ich struktury ma nastąpić jeszcze w tym roku). Zarówno 19 Nadbużańska Brygada OT jak i 20 Przemyska Brygada OT, które będą kolejnymi filarami KOP-u, składają się z trzech batalionów obrony pogranicza i batalionu logistycznego.
Przekształcenie czterech brygad OT w brygady obrony pogranicza oznacza także utworzenie w nich nowych pododdziałów: batalionów logistycznych (w warmińsko-mazurskiej i podlaskiej), pododdziałów bezzałogowych systemów uzbrojenia i zajmujących się przeciwdziałaniem bezzałogowym statkom powietrznym. W podlaskiej brygadzie powstanie także laboratorium druku przyrostowego (3D) umożliwiające konstruowanie i wytwarzanie dronów, ale docelowo w każdej brygadzie KOP ma funkcjonować taka komórka.
Komponent Obrony Pogranicza ma osiągnąć wstępną gotowość operacyjną 1 stycznia 2028 roku.