Eurasianet: Kirgistan pozywa Rosję przed sądem EUG za odmowę ubezpieczenia migrantów

Sąd Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUG) rozpatruje skargę wniesioną przez Kirgistan przeciwko Rosji, w której Biszkek zarzuca Moskwie naruszenie umowy EUG poprzez odmawianie kirgiskim migrantom zarobkowym dostępu do państwowego ubezpieczenia zdrowotnego. Orzeczenie, którego należy się spodziewać na początku lutego, może mieć najważniejsze znaczenie dla zasad swobodnego przepływu pracowników w ramach EUG.

Podczas posiedzenia komisji parlamentarnej w Biszkeku, które odbyło się 27 stycznia, Azamat Mukanow, przewodniczący kirgiskiego Funduszu Obowiązkowego Ubezpieczenia Zdrowotnego, poinformował parlamentarzystów, iż Rosja nie przestrzega postanowień umowy EUG z 2021 roku „O emeryturach i zabezpieczeniu społecznym”. Dodał również, iż sąd ma wydać orzeczenie w tej sprawie na początku lutego.

Kirgistan wszczął postępowanie w maju ubiegłego roku. Ostatnia rozprawa odbyła się 20 stycznia.

Pod koniec 2025 roku Rosja przyjęła przepisy zaostrzające regulacje dotyczące migracji zarobkowej. Pakiet zmian obejmował m.in. poprawkę stanowiącą, iż cudzoziemcy muszą przebywać w Rosji przez pięć lat, aby uzyskać prawo do państwowego ubezpieczenia zdrowotnego. Kirgistan w swojej skardze do sądu EUG argumentuje, iż obywatel każdego państwa członkowskiego powinien otrzymać automatyczne i natychmiastowe ubezpieczenie zdrowotne, o ile legalnie przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego.

Liczba kirgiskich migrantów zarobkowych wyjeżdżających do Rosji w poszukiwaniu pracy gwałtownie spadła w ostatnich latach, co jest następstwem niesprowokowanej inwazji Kremla na Ukrainę oraz narastających nastrojów antyimigranckich w rosyjskim społeczeństwie. W 2023 roku w Rosji zarejestrowanych było około 600 tysięcy kirgiskich pracowników migrujących, jednak na początku 2025 roku ich liczba spadła do około 350 tysięcy.

Rozstrzygnięcie tej sprawy może okazać się przełomowe dla zasady swobodnego przepływu pracowników w ramach EUG, organizacji powszechnie postrzeganej jako zdominowana przez Rosję. Sąd EUG składa się z dwóch sędziów z każdego państwa członkowskiego. Jego orzeczenia są wiążące, choć możliwe jest wniesienie odwołania do Izby Odwoławczej.

Eurazjatycka Unia Gospodarcza skupia pięć pełnoprawnych państw członkowskich: Rosję, Armenię, Białoruś, Kazachstan i Kirgistan. jeżeli wyrok zostanie wydany z uwzględnieniem linii politycznych, Kirgistan może liczyć na poparcie sędziów ormiańskich, biorąc pod uwagę ambiwalentne stanowisko Erywania wobec Moskwy. Z kolei sędziowie rosyjscy i białoruscy najprawdopodobniej poprą stanowisko Kremla. W takiej sytuacji Kazachstan — sąsiad Kirgistanu w Azji Środkowej, a jednocześnie kraj o relatywnie niskiej liczbie migrantów zarobkowych — może okazać się państwem dysponującym decydującym głosem.

Źródło: Eurasianet

Opracowanie BIS – Biuletyn Informacyjny Studium