Eskalacja napięć USA–Iran. Trump grozi, Chamenei zarzuca mu zbrodnie

Donald Trump poinformował w poniedziałek, iż USA są zdolne do całkowitego zniszczenia Iranu w bardzo krótkim czasie, sugerując przy tym, iż najważniejszy moment może nadejść już w nocy z wtorku na środę. Przypomniał, iż wyznaczony Iranowi termin na podjęcie decyzji mija we wtorek o godz. 20 czasu wschodniego USA, czyli o 2 w nocy czasu polskiego.

Prezydent USA ostrzegł, iż jeżeli Teheran nie zgodzi się na porozumienie, nie będzie miał elektrowni, mostów i powróci do epoki kamienia. Według niego amerykańskie siły byłyby w stanie w ciągu kilku godzin zniszczyć najważniejsze elementy irańskiej infrastruktury, w tym mosty i elektrownie. Jednocześnie zaznaczył, iż nie jest to jego preferowany scenariusz i podkreślił, iż rozmowy dyplomatyczne z Iranem przez cały czas są prowadzone. Wyraził też nadzieję, iż strona irańska podchodzi do negocjacji uczciwie.

Donald Trump dodał również, iż jednym z podstawowych warunków ewentualnego porozumienia musi być zapewnienie swobodnego transportu ropy. Zaznaczył, iż szczególne znaczenie ma dla niego utrzymanie otwartej cieśniny Ormuz. Stwierdził także, iż to Stany Zjednoczone – jako zwycięzca wojny – powinny w przyszłości decydować o ewentualnych opłatach za korzystanie z tego strategicznego szlaku morskiego, a nie Iran.

Trump ponownie dał do zrozumienia, iż jego zaufanie do NATO pozostaje ograniczone, określając Sojusz jako strukturę słabą i mało wiarygodną. Wyraził niezadowolenie z postawy Australii, Japonii i Korei Południowej, zarzucając tym państwom brak wsparcia dla Stanów Zjednoczonych podczas wojny z Iranem. Jednocześnie pozytywnie wypowiedział się o państwach Zatoki Perskiej, wyróżniając Arabię Saudyjską, Katar, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Bahrajn oraz Kuwejt.

Chamenei: to zbrodnie przeciwko ludzkości

Tymczasem najwyższy przywódca Iranu, Modżtaba Chamenei, oświadczył w niedzielę, iż zabójstwa irańskich dowódców i urzędników nie wpłyną na kierunek polityki państwa. Oskarżył Stany Zjednoczone i Izrael o działania sprzeczne z prawem międzynarodowym i określił ich ataki jako zbrodnie przeciwko ludzkości. Skrytykował też społeczność międzynarodową i instytucje globalne za brak reakcji, a choćby – jak zasugerował – pośrednie wspieranie eskalacji konfliktu.

Modżtaba Chamenei przejął funkcję najwyższego przywódcy Iranu po śmierci swojego ojca, Alego Chameneiego, który zginął 28 lutego, pierwszego dnia amerykańsko-izraelskich uderzeń na Iran. Od momentu objęcia urzędu 8 marca nowy przywódca ani razu nie pojawił się publicznie.

Gospodarka już to odczuwa

Skutki zamknięcia cieśniny Ormuz oraz ograniczenia eksportu ropy i gazu są już odczuwalne dla światowej gospodarki. Na rynkach doszło do wyraźnego wzrostu cen surowców energetycznych, co zwiększyło obawy zarówno inwestorów, jak i władz państw silnie zależnych od dostaw z tego obszaru. Zdaniem ekspertów dalsze zaostrzenie konfliktu może poważnie zaburzyć funkcjonowanie globalnego rynku energii.