„Dziwne losy” Francesci Albanese
„Pani Francesca Albanese jest prawniczką międzynarodową, specjalizującą się w prawach człowieka i Bliskim Wschodzie. Od maja 2022 roku pełni funkcję Specjalnej Sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji praw człowieka na okupowanych od 1967 roku terytoriach palestyńskich (oPt).
Jest afiliantką Instytutu Studiów nad Migracjami Międzynarodowymi Uniwersytetu Georgetown i jest autorką prestiżowych publikacji, w tym książki „Palestyńscy uchodźcy w prawie międzynarodowym” (Oxford University Press, 2020), uważanej za przełomową w literaturze przedmiotu, a ostatnio „J’Accuse” (Fuoriscena, 2024). Jej prace naukowe obejmują różne aspekty kwestii palestyńskiej, sytuację prawną w Izraelu/Palestynie oraz przymusowe przesiedlenia Palestyńczyków, w tym mandat i działalność Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim (UNRWA).
Od 2018 roku Albanese wykłada i prowadzi wykłady na różnych uniwersytetach w Europie i na Bliskim Wschodzie. Jest również odpowiedzialna za program badań i pomocy prawnej w zakresie migracji i osób ubiegających się o azyl w świecie arabskim w think tanku Arab Renaissance for Democracy and Development (ARDD). Jest również współzałożycielką Global Network on the Question of Palestine (GNQP), koalicji wybitnych regionalnych i międzynarodowych ekspertów i naukowców zajmujących się kwestią Izraela i Palestyny.
Przed rozpoczęciem działalności naukowej współpracowała z organizacjami międzynarodowymi, w tym z Biurem Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR) oraz Agencją Pomocy i Pracy dla Uchodźców Palestyńskich (UNRWA). Jako Specjalna Sprawozdawczyni opublikowała liczne opinie prawne i kilka ważnych raportów na temat: naruszenia prawa do samostanowienia na okupowanych terytoriach palestyńskich (2022), powszechnego i systematycznego masowego pozbawiania wolności Palestyńczyków (2023), „ubezdzietnienia”, naruszenia dzieciństwa na okupowanych terytoriach palestyńskich (2023) oraz ludobójstwa (2024a i 2024b).
W trakcie pełnienia funkcji Specjalnej Sprawozdawczyni Francesca Albanese dąży do bezstronności i inkluzywności. Podkreśla, iż prawdziwa bezstronność nie może być ani ignorancją, ani obojętnością. Zamiast tego, polega ona na obiektywnym badaniu faktów przez pryzmat prawa międzynarodowego oraz rozpoznawaniu i rozwiązywaniu – zamiast zaprzeczania lub ignorowania – leżących u podstaw nierównowagi sił lub historycznych niesprawiedliwości. Koncentruje się na osiągnięciu praw i wolności, w tym poprzez sprawiedliwość i rozliczalność, dla wszystkich zaangażowanych. „Rozwiązanie kwestii Palestyny, czyli „konfliktu izraelsko-palestyńskiego”, zgodnie z prawem międzynarodowym – mówi – nie jest skomplikowane, ale wymaga konsekwentnego postępowania zgodnie z tym, co słuszne: zakończenia ludobójstwa, bezprawnej okupacji tego, co pozostało z Mandatu Palestyny, a następnie zakończenia apartheidu, zarówno dla Palestyńczyków, jak i Izraelczyków – aby mogli oni w wolności i pokoju opuścić ziemię, która jest ich domem”.
za:Francesca Albanese Special Rapporteur on the situation of human rights in the
Palestinian Territory occupied since 1967
Francesca Albanese
„ Od 1 maja 2022 sprawuje funkcję Specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich. W ramach tej funkcji opublikowała szereg raportów i opinii prawnych, dotyczących m.in.:
- naruszeń prawa do samostanowienia Palestyńczyków (2022),
- masowych i systematycznych pozbawień wolności (2023),
- naruszania praw dzieci („unchilding”, 2023),
- aktów ludobójstwa wobec Palestyńczyków (2024)[2].W 2023, po wybuchu wojny w Gazie, Albanese wezwała do natychmiastowego zawieszenia broni, ostrzegając, iż „Palestyńczycy znajdują się w poważnym niebezpieczeństwie masowej czystki etnicznej”. Podkreśliła, iż społeczność międzynarodowa musi „zapobiegać zbrodniom przeciwko ludzkości i chronić ludność” oraz iż „odpowiedzialność za międzynarodowe przestępstwa popełnione przez izraelskie siły okupacyjne i Hamas musi być również natychmiast dochodzona”[10].
W lutym 2024 prezydent Francji Emmanuel Macron określił ataki z 7 października jako „największą antysemicką masakrę naszego wieku”. Albanese odpowiedziała na serwisie X, iż „ofiary masakry z 7 października zostały zabite nie z powodu swojej religii, ale w odpowiedzi na izraelską opresję”. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Francji potępiło jej komentarz, a rząd Izraela uznał Albanese za osobę niepożądaną i zakazał jej wjazdu do kraju. W odpowiedzi Albanese stwierdziła: „Żałuję, iż niektórzy odebrali mój wpis jako ‚usprawiedliwienie’ zbrodni Hamasu, które wielokrotnie potępiłam. Odrzucam wszelkie formy rasizmu, w tym antysemityzm. Jednak nazywanie tych zbrodni ‚antysemickimi’ zaciera prawdziwy powód, dla którego się wydarzyły”[11][12][13].
26 marca 2024 roku Albanese przedstawiła raport Anatomy of a Genocide podczas 55. sesji Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie, wskazując „uzasadnione przesłanki”, by sądzić, iż Izrael celowo popełnia co najmniej trzy „czyny ludobójcze” wobec Palestyńczyków w Gazie, zabronione Konwencją o ludobójstwie:
- Zabijanie członków grupy;
- Powodowanie poważnych uszczerbków na zdrowiu fizycznym lub psychicznym członków grupy;
- Świadome narzucanie grupie warunków życia mających na celu jej całkowite lub częściowe fizyczne zniszczenie[14].
W kwietniu 2025 jej kadencja jako Specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. praw człowieka na okupowanych terytoriach palestyńskich została potwierdzona na kolejne trzy lata, czyli do 2028[3].
W czerwcu 2025 Albanese stwierdziła, iż Izrael zabił ponad 200 palestyńskich dziennikarzy, ponieważ dokumentowali oni ludobójstwo Palestyńczyków w Gazie. Dodała również, iż urzędnicy Unii Europejskiej, tacy jak Ursula von der Leyen i Kaja Kallas, byli współodpowiedzialni za izraelskie zbrodnie wojenne w Gazie[15].
W tym samym miesiącu ONZ opublikowała raport autorstwa Albanese, w którym wskazano, iż ludobójstwo w Gazie trwa, ponieważ przynosi zyski kilku korporacjom[16][17]. Raport wymienia 48 przedsiębiorstw, w tym Microsoft, Alphabet Inc. i Amazon[18], które – według raportu – pomagają Izraelowi w przymusowym przesiedlaniu Palestyńczyków, naruszając tym samym prawo międzynarodowe[19].
Sankcje Stanów Zjednoczonych
W lipcu 2025 Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych na mocy Executive Order 14203 nałożył sankcje na Francescę Albanese[20]. W wyniku tego zakazano wszystkim osobom i firmom amerykańskim prowadzenia z nią interesów, z wyjątkiem działań niezbędnych do zakończenia już rozpoczętych transakcji z Albanese do 8 sierpnia 2025[21]. Sekretarz stanu USA Marco Rubio stwierdził w związku z decyzją: „Kampania Albanese prowadząca wojnę polityczną i gospodarczą przeciwko Stanom Zjednoczonym i Izraelowi nie będzie już tolerowana”[22].
Albanese określiła sankcje jako „obrzydliwe” i stwierdziła, iż jest karana za „dążenie do sprawiedliwości”[23]. Decyzja Departamentu Skarbu spotkała się z krytyką Amnesty International, która określiła ją jako „haniebny afront wobec sprawiedliwości międzynarodowej”[24]. Wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw praw człowieka Volker Türk wezwał władze Stanów Zjednoczonych do „natychiastowego cofnięcia sankcji”[25]. Podczas gdy redakcja „The Wall Street Journal” oceniła ją jako długo oczekiwaną i uzasadnioną[26].”
Dodatek medialny:
Można włączyć tekst po angielsku
(wybór i tłum. -PZ)
