Komitet Centralny KPCh i Rada Państwa opublikowały wytyczne dotyczące rozwoju „nowych jakościowych sił wytwórczych”. Dokument porządkuje kierunek rozwoju technologii, przemysłu, energetyki i edukacji. Jednocześnie nakazuje władzom lokalnym zaniechanie kopiowania cudzych projektów oraz ślepych inwestycji w modne branże.
Opublikowane 9 października wytyczne mają wyznaczać sposób prowadzenia polityki gospodarczej w pierwszych latach piętnastego planu pięcioletniego, obejmującego lata 2026–2030. Nie tworzą jednego funduszu ani jednej nowej branży. Łączą natomiast istniejące programy dotyczące badań, przemysłu, danych, sztucznej inteligencji, energii i kształcenia w jedną ramę działania administracji centralnej, prowincji, uczelni oraz przedsiębiorstw.
W języku dokumentu „nowe jakościowe siły wytwórcze” oznaczają wzrost gospodarczy oparty na nowych technologiach, sprawniejszym wykorzystaniu danych, kapitału i pracy oraz na unowocześnianiu produkcji. W praktyce chodzi o to, aby firma lub cała gałąź gospodarki wytwarzała więcej i lepiej nie tylko dzięki większym nakładom, ale także dzięki nowym rozwiązaniom technicznym, organizacji pracy i kwalifikacjom ludzi.
Nie tylko technologie przyszłości
Wytyczne wyraźnie odrzucają utożsamienie nowoczesnej gospodarki wyłącznie z laboratoriami, półprzewodnikami czy modelami AI. Wśród sektorów wymagających modernizacji wymieniono górnictwo, metalurgię, chemię, przemysł lekki, włókiennictwo, maszyny, budownictwo i stocznie. Firmy z tych branż mają korzystać z automatyzacji, systemów cyfrowych oraz technologii ograniczających zużycie energii i materiałów.
Równolegle Pekin wskazał dziedziny rozwijające się: technologie informacyjne nowej generacji, nowe źródła energii, nowe materiały, inteligentne pojazdy nowej energii, robotykę, biomedycynę, zaawansowane wyposażenie, lotnictwo i kosmonautykę. Gospodarka niskiego pułapu, obejmująca między innymi cywilne zastosowania bezzałogowców, ma być rozwijana wraz z komercyjną astronautyką, ale pod warunkiem spełnienia wymagań bezpieczeństwa.
Osobno wymieniono obszary, które mają dopiero budować podstawy przemysłowe: technologie kwantowe, biowytwarzanie, wodór, energetykę fuzyjną, interfejsy mózg–komputer, ucieleśnioną sztuczną inteligencję oraz 6G. Wytyczne mówią o testowaniu różnych rozwiązań technicznych, zastosowań, modeli biznesowych i zasad nadzoru.
Taki układ pokazuje szerszy zakres niż zwykła lista sektorów wysokich technologii. Rządowe cele obejmują zarazem unowocześnianie obecnej bazy produkcyjnej i tworzenie warunków dla dziedzin, które pozostają na etapie badań, prototypów lub pierwszych wdrożeń. Ten kierunek rozwija szerszy obraz chińskiej polityki przemysłowej, w której wsparcie obejmuje nie tylko gotowy produkt, ale także dostawców, sprzęt, oprogramowanie, dane i finansowanie.
Od laboratorium do fabryki
Władze chcą skrócić drogę od wyniku badań do zastosowania w przedsiębiorstwie. Dokument przewiduje rozbudowę:
- ośrodków weryfikacji koncepcji i
- instalacji pilotażowych.
Pierwsze służą sprawdzeniu, czy pomysł techniczny ma realne zastosowanie. Drugie pozwalają przetestować proces produkcyjny przed uruchomieniem produkcji na większą skalę.
Nowe zasady mają też silniej wiązać ocenę projektów badawczych z ich wykorzystaniem. Przy planowaniu programu badawczego instytucje mają równocześnie określać sposób wdrożenia, a przy jego zakończeniu analizować efekty zastosowania. Uczelnie i instytuty badawcze mają ułatwić licencjonowanie rozwiazań małym firmom, w tym w formule „najpierw użycie, potem opłata”.
Przedsiębiorstwa otrzymały w tym modelu szeroką rolę. Wytyczne zapowiadają rezerwy na badania i rozwój w firmach, większe ulgi podatkowe dla wydatków B+R oraz możliwość powierzania przedsiębiorstwom zadań państwowych. Dotyczy to również prywatnych firm zdolnych do prowadzenia zaawansowanych prac technicznych. Zmiana ma ograniczać sytuacje, w których projekt kończy się publikacją lub patentem, ale nie znajduje zastosowania w produkcji.
AI+ i ogólnokrajowa infrastruktura obliczeniowa
Sztuczna inteligencja została wpisana do dokumentu jako narzędzie modernizacji całej gospodarki. Program „AI+” obejmuje rozwój modeli i sprzętu, ale przede wszystkim ich użycie w przemyśle, transporcie, projektowaniu, usługach oraz w inteligentnych urządzeniach. Wśród nich wymieniono pojazdy połączone z siecią, telefony i komputery wykorzystujące AI, a także roboty humanoidalne.
Wydane wcześniej wytyczne „AI+ dla produkcji” określiły na 2027 r. bardziej konkretne cele dla przemysłu: głębokie zastosowanie od trzech do pięciu modeli ogólnego przeznaczenia w fabrykach, stworzenie tysiąca przemysłowych agentów AI, stu wysokiej jakości zbiorów danych oraz pięciuset modelowych scenariuszy wdrożeniowych. Mogą one obejmować kontrolę jakości z użyciem wizji maszynowej, przewidywanie awarii urządzeń, planowanie produkcji lub wspomaganie projektowania.
Nowe wytyczne podkreślają również dostawy mocy obliczeniowej, algorytmów i danych. W tym kontekście wskazano program Dong shu xi suan, dosłownie „dane ze wschodu, obliczenia na zachodzie”. Jest to realizowany już projekt rozwoju krajowej sieci centrów danych i połączeń transmisyjnych, a nie rozwiązanie ustanowione dopiero w październikowym dokumencie. Ma ułatwiać wykorzystanie rozproszonych zasobów obliczeniowych, także poza najbardziej obciążonymi regionami wschodnich Chin. Jego podstawy opisuje ogólnokrajowa infrastruktura obliczeniowa.
Wytyczne łączą rozwój AI z wymaganiami bezpieczeństwa. Przewidują system technicznego monitoringu, wczesnego ostrzegania i reagowania na zagrożenia, a także rozbudowę zasad dla sektorów wykorzystujących sztuczną inteligencję i biotechnologie. Oznacza to, iż rozwój zastosowań ma iść równolegle z oceną ryzyka oraz nadzorem nad ich wdrażaniem.
Energia, kapitał i kadry
Część „energetyczna” dokumentu obejmuje budowę gospodarki niskoemisyjnej, modernizację przemysłu, rozwój odnawialnych źródeł energii i uporządkowanie narzędzi finansowych związanych z redukcją emisji. Władze zapowiedziały rozszerzanie krajowego rynku handlu uprawnieniami do emisji, rozwój rynku zielonych certyfikatów oraz przejście do kontroli zarówno całkowitej wielkości emisji, jak i ich intensywności.
Dokument mówi o stopniowym rozwoju zaawansowanej energetyki jądrowej wykorzystującej rozszczepienie atomu oraz o systemie elektroenergetycznym z wysokim udziałem energii odnawialnej. Fuzja jądrowa pozostaje w katalogu przemysłów przyszłości, natomiast obecne działania energetyczne dotyczą przede wszystkim sieci, magazynów energii, energetyki wiatrowej i słonecznej, źródeł regulacyjnych oraz istniejących technologii jądrowych.
Skala rozbudowy systemu jest już widoczna w danych administracji energetycznej. Pod koniec czerwca 2026 r. łączna moc elektrowni wiatrowych i słonecznych wynosiła 1,951 mld kilowatów, czyli 48,3 proc. całej mocy wytwórczej kraju. W pierwszym półroczu odnawialne źródła wyprodukowały prawie 2 bln kilowatogodzin energii, co stanowiło 41,2 proc. krajowej produkcji prądu. W latach 2026–2030 State Grid planuje zainwestować 4 bln juanów w sieci, w tym w przesył i przyłączanie nowych źródeł energii.
Wytyczne obejmują również finansowanie. Pojęcie „kapitału cierpliwego” oznacza pieniądze inwestowane na długi czas, także w projekty, które nie przynoszą szybkiego zwrotu: badania, prototypy, instalacje pilotażowe albo nowy sprzęt. Dokument zapowiada rozwój „inwestycji anielskich”, funduszy venture capital i private equity, kredytów dla firm technologicznych, obligacji związanych z innowacjami, rynku giełdowego, przejęć oraz ubezpieczeń dla całego cyklu prac badawczo-rozwojowych.
Zmiany dotyczą też ludzi pracujących w nauce i przemyśle. Uczelnie mają dostosowywać programy kształcenia do zmian w technologii i gospodarce, a szkolnictwo zawodowe ma rozwijać model łączący naukę z pracą w zakładzie. Przy ocenie naukowców większą rolę mają odgrywać jakość pracy, jej efekty i wkład w rozwój technologii, a mniejszą sama liczba grantów, publikacji czy wyróżnień.
Mniej kopiowania projektów przez prowincje
Końcowa część wytycznych dotyczy wdrażania polityki przez samorządy prowincji i miast. Centralna administracja nakazuje, aby regiony wybierały projekty zgodne z własną bazą przemysłową, zasobami i zapleczem naukowym. Ma to ograniczyć sytuacje, w których wiele miejsc jednocześnie buduje podobne parki przemysłowe albo uruchamia projekty bez dostatecznego zaplecza technologicznego i popytu.
Dokument wprost zakazuje używania hasła „nowych jakościowych sił wytwórczych” do niezgodnego z prawem stosowania instrumentów polityki. Gdy masowe naśladowanie innych regionów lub ślepe inwestycje przyniosą straty na dużą skalę, osoby odpowiedzialne mają być surowo rozliczane. Komisja Rozwoju i Reform wskazuje, iż chodzi między innymi o ograniczenie powtarzania tych samych inwestycji, nadmiernego zadłużania się, nieuzasadnionych ulg dla inwestorów oraz tworzenia projektów w oderwaniu od lokalnych warunków.
Wytyczne łączą więc ambitną listę technologii z próbą zdyscyplinowania sposobu ich finansowania i wdrażania. Nie przesądzają, które przedsięwzięcia odniosą powodzenie ani nie zastępują programów dla konkretnych branż. Ustalają jednak wspólną zasadę: rozwój ma obejmować nie tylko nowe sektory, ale także modernizację produkcji, infrastrukturę, energię, naukę i kadry, a prowincje mają być rozliczane z efektów, nie z liczby ogłoszonych projektów.
Źródła:
- Komitet Centralny KPCh i Rada Państwa ChRL, „Opinie w sprawie rozwoju nowych jakościowych sił wytwórczych”, 9 października 2026 r.: https://www.gov.cn/zhengce/202610/content_7082820.htm
- Państwowa Komisja Rozwoju i Reform ChRL, „Pytania i odpowiedzi dotyczące opinii w sprawie rozwoju nowych jakościowych sił wytwórczych”, 9 października 2026 r.: https://www.ndrc.gov.cn/xwdt/xwfb/202610/t20261009_1408037.html
- Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych ChRL i siedem innych organów, „Opinia wdrożeniowa w sprawie specjalnego działania AI+ dla produkcji”, 9 stycznia 2026 r.: https://www.nda.gov.cn/sjj/zwgk/zcfb/0112/20260107214358696030895_pc.html
- Państwowa Administracja Energetyczna ChRL, zapis konferencji prasowej o sytuacji energetycznej i transformacji energetycznej w pierwszym półroczu 2026 r., 30 lipca 2026 r.: https://www.nea.gov.cn/20260730/3ce671c387574eeeb120fc3825be0399/c.html
- Xinhua, „State Grid planuje inwestycje w wysokości 4 bln juanów w latach 2026–2030”, 15 stycznia 2026 r.: https://www.news.cn/fortune/20260115/56ff624cc7f34e0f8ed8859970a7168f/c.html
e-mail: [email protected]
![Szukają 22-latka w rejonie kamieniołomu w Strzegomiu. W akcję zaangażowano strażaków i policję [FOTO]](https://swidnica24.pl/wp-content/uploads/2026/10/Strzegom-poszukiwania-22-latka-2026.10.18-mix.jpg)