Brak mieszkania zniechęca do rodzicielstwa. Polacy czekają na lepszą politykę mieszkaniową

Brak stabilnego mieszkania coraz silniej wpływa na decyzje życiowe Polaków, w tym na odkładanie rodzicielstwa i emigrację młodych ludzi. Choć rynek nieruchomości może w 2026 roku odnotować wzrost sprzedaży, dla wielu osób własne lokum pozostaje poza zasięgiem finansowym. Z raportu „Potrzeby i aspiracje mieszkaniowe Polaków” wynika, iż oczekiwania społeczne wobec państwa w zakresie polityki mieszkaniowej są dziś wyjątkowo wysokie – informuje agencja Newseria Biznes.

Rynek mieszkaniowy ożyje, ale dostępność pozostanie ograniczona

Prognozy wskazują, iż w 2026 roku sprzedaż nowych mieszkań może wzrosnąć o 10–15 proc., a na rynku wtórnym o kolejne 5–10 proc. Impulsem dla popytu mają być obniżki stóp procentowych i łatwiejszy dostęp do kredytów hipotecznych. Nie zmienia to jednak faktu, iż dla znacznej części społeczeństwa zakup mieszkania przez cały czas jest barierą nie do pokonania.

Mimo trudności siedmiu na dziesięciu badanych deklaruje, iż to właśnie własność daje poczucie bezpieczeństwa. Najem wciąż postrzegany jest głównie jako rozwiązanie tymczasowe, a nie docelowy model zamieszkania.

Reszta tekstu jest pod materiałem Newseria TV

Własne mieszkanie jako fundament bezpieczeństwa

– Nasi respondenci wypowiedzieli się, iż pomimo różnych okoliczności negatywnych (…) są jak najbardziej za tym, aby mieszkania kupować – mówi agencji Newseria dr Izabela Rudzka, ekspertka ds. mieszkalnictwa ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Ekspertka podkreśla, iż choćby problemy ze zdolnością kredytową czy wkładem własnym nie zmieniają dominującego podejścia Polaków do własności. Najem traktowany jest niemal wyłącznie jako etap przejściowy, niezależnie od wieku czy sytuacji zawodowej.

Z raportu opartego na badaniach IBRiS oraz analizach SGH wynika, iż 71 proc. Polaków posiada tytuł własności do nieruchomości, a 68 proc. jest zadowolonych ze swojej sytuacji mieszkaniowej. Jednocześnie aż 81 proc. osób w wieku 18–29 lat uważa, iż zdobycie mieszkania jest dziś znacznie trudniejsze niż wcześniej. Aż 89 proc. najemców deklaruje, iż wolałoby spłacać kredyt hipoteczny zamiast płacić czynsz, gdyby koszty były porównywalne.

Mieszkanie a dzietność i emigracja młodych

– o ile mówimy, iż w całej Europie zmagamy się z coraz większym problemem braku potomstwa, spada nam dzietność i to w drastyczny sposób, również w Polsce, to każdy polityk powinien się zastanowić, na ile polityki, które reprezentuje, mogłyby powodować wzrost liczby dzieci. Żebyśmy nie mieli sytuacji, w której młodzi ludzie zastanawiają się, czy o ile wyjadą, to będą w stanie lepiej sobie zorganizować życie, żeby posiadać potomstwo – podkreśla dr Izabela Rudzka. – o ile mamy niestabilność w jakiejkolwiek polityce, powstają różnego rodzaju anomalie, czyli zatrzymanie się, poszukiwanie alternatyw, możliwości przeczekiwania sytuacji.

Potwierdzają to dane IBRiS: 69 proc. respondentów uznaje brak mieszkania za czynnik utrudniający decyzję o posiadaniu dziecka, a 76 proc. wiąże ograniczoną dostępność mieszkań z emigracją młodych Polaków. Jednocześnie około jedna trzecia osób w wieku 25–34 lat mieszka z rodzicami, coraz częściej mimo posiadania pracy i samodzielności finansowej.

Gniazdownictwo narastającym problemem społecznym

– Zamieszkiwanie osób dorosłych razem z rodzicami, czyli tak zwane gniazdownictwo, jest problemem, który narasta nie tylko w Polsce, ale też w Europie. Jest on związany wprost z dostępnością mieszkań, zarówno tych na wynajem pod względem cenowym, jak i z możliwością zakupu własnych mieszkań – podkreśla Marcin Duma z Instytutu Badań Rynkowych i Społecznych IBRiS. – o ile nie rozwiążemy w pewien sposób tych problemów mieszkaniowych, zarówno po stronie najmu, jak i zakupu, to one będą dalej nabrzmiewać.

Ceny, kredyty i brak wsparcia państwa

Badania IBRiS pokazują, iż główną barierą w dostępie do mieszkań są wysokie ceny zakupu (77 proc.), koszty najmu (43 proc.) oraz warunki kredytowe – w tym oprocentowanie i wymagania dotyczące zdolności kredytowej. Respondenci wskazują także na niedobór mieszkań komunalnych i TBS oraz zbyt małą liczbę nowych inwestycji.

Jedynie 6 proc. badanych pozytywnie ocenia działania rządu w obszarze mieszkalnictwa, a co czwarty respondent uważa, iż w tej chwili żadna grupa społeczna nie otrzymuje realnego wsparcia.

Finansowanie kluczową barierą popytu

– Największą barierą popytu na rynku mieszkaniowym w tej chwili jest możliwość sfinansowania zakupu mieszkania – mówi Katarzyna Kuniewicz, dyrektorka badań rynku w Otodom.

Ekspertka zaznacza, iż dostępność ofert – zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym – jest duża, jednak to warunki finansowania decydują o decyzjach zakupowych. Najbardziej oczekiwaną zmianą są dalsze obniżki stóp procentowych oraz stabilna inflacja.

Rynek pozostaje w stanie względnej równowagi popytowo-podażowej, co nie oznacza zahamowania wzrostu cen, zwłaszcza w największych miastach. W Warszawie przeciętna cena oferowanego mieszkania sięga 950 tys. zł, podczas gdy w Łodzi wynosi około 600 tys. zł.

Zarobki nie nadążają za cenami

– Do oceny tego, czy bariera zakupu jest poważna, nie wystarczają nam tylko ceny mieszkań – podkreśla Katarzyna Kuniewicz.

Jak wskazuje ekspertka, mimo stabilizacji relacji dochodów do cen mieszkań, w większości miast na zakup przeciętnego lokalu trzeba odkładać od siedmiu do choćby dziesięciu lat. Najtrudniejsza sytuacja panuje w Warszawie i Gdańsku, gdzie za przeciętne wynagrodzenie można kupić około 0,6 mkw. mieszkania deweloperskiego.

Oczekiwania wobec państwa

– Z punktu widzenia statystycznego Polaka istotne jest nie posiadanie dwóch–trzech mieszkań, tylko zabezpieczenie swojej podstawowej potrzeby mieszkaniowej – podsumowuje Marcin Duma.

Polacy oczekują aktywnej i ukierunkowanej polityki mieszkaniowej. Największe poparcie społeczne dotyczy wsparcia przy zakupie pierwszego mieszkania, ułatwień dla młodych i rodzin oraz budowy mieszkań na wynajem przez państwo. Bez takich działań problem mieszkaniowy pozostanie jednym z kluczowych hamulców rozwoju demograficznego i społecznego kraju.

Źródło: Newseria Biznes