Bosak: prymat prawa UE dyskwalifikuje nowych sędziów Trybunału

dzienniknarodowy.pl 1 день назад
Zdjęcie: Bosak: prymat prawa UE dyskwalifikuje nowych sędziów Trybunału


Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak ocenił, iż osoby wprowadzone przy policyjnym zabezpieczeniu do Trybunału Konstytucyjnego uznają pierwszeństwo prawa Unii Europejskiej przed Konstytucją RP. Jego zdaniem już to dyskwalifikuje je jako sędziów TK. Spór dotyczy więc nie personaliów, ale tego, czy ostateczną miarą prawa w Polsce pozostaje polska ustawa zasadnicza.

Bosak stawia zarzut dotyczący hierarchii prawa

Krzysztof Bosak napisał, iż osoby, które weszły do siedziby Trybunału Konstytucyjnego przy udziale policji, wyznają pogląd o pierwszeństwie prawa unijnego nad polską Konstytucją. Wicemarszałek Sejmu uznał, iż taki pogląd sam w sobie wyklucza możliwość pełnienia funkcji sędziego TK. To stanowisko polityka Konfederacji. W dostarczonym wpisie nie wskazano konkretnych wypowiedzi nowych sędziów, które miałyby ten zarzut potwierdzać.

Ocena Bosaka pada w czasie ostrego konfliktu o kierownictwo i skład Trybunału. Pięć osób wybranych przez Sejm w 2026 roku nie złożyło ślubowania przed prezydentem Karolem Nawrockim. Strona rządowa uznaje, iż wybór sejmowy wystarczył do objęcia urzędu. Prezydent, dotychczasowe kierownictwo TK i opozycja kwestionują skuteczność działania tych osób bez aktu ślubowania.

30 października nowi sędziowie weszli na teren Trybunału przez teren Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Policja zabezpieczała siedzibę. Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła następnie przerwę w czynnościach prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, a później zwołała Zgromadzenie Ogólne. Obie strony sporu przedstawiają przeciwne oceny legalności tych działań. Kryzys wokół TK odbił się już także w mediach amerykańskich.

Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej

Sedno zarzutu Bosaka dotyczy art. 8 Konstytucji. Ustawa zasadnicza stanowi wprost, iż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 91 przyznaje ratyfikowanej umowie międzynarodowej pierwszeństwo przed ustawą, gdy obu nie da się pogodzić. Nie daje jej jednak pierwszeństwa przed Konstytucją.

Instytucje Unii Europejskiej opierają się na doktrynie pierwszeństwa prawa UE w dziedzinach objętych traktatami. Z polskiej perspektywy granica jest jasna: przekazanie kompetencji nie oznacza oddania prawa do samodzielnego określania podstaw własnego ustroju. o ile pojawia się trwała sprzeczność między traktatem a Konstytucją, demokratyczne państwo musi ją rozwiązać zgodnie z własnym porządkiem konstytucyjnym, a nie udawać, iż ustawa zasadnicza przestała obowiązywać.

Trybunał ma strzec tej hierarchii. Dlatego przekonania jego sędziów dotyczące relacji między Konstytucją a prawem unijnym nie są akademickim dodatkiem. Wpływają na wyroki dotyczące kompetencji państwa, polityki gospodarczej i praw obywateli. Portal opisywał już, jak spór o TK łączy się z naciskiem instytucji europejskich na Warszawę.

Policja nie może rozstrzygać sporu ustrojowego

Obecność policji wokół Trybunału dodatkowo zaostrzyła konflikt. Policja utrzymuje, iż wykonywała ustawowe zadania związane z ochroną porządku publicznego oraz reagowała na informację o możliwym zagrożeniu dla sędziów i pracowników. Bosak oraz politycy opozycji uważają, iż władza wykonawcza wykorzystała formację do faktycznego wsparcia jednej strony sporu.

Niezależnie od politycznych sympatii taki obraz jest groźny. Mundurowi powinni chronić ludzi i obiekty, ale nie mogą stać się narzędziem zmiany kierownictwa konstytucyjnego organu. Legalność obsady TK trzeba rozstrzygać na podstawie Konstytucji, ustaw i ważnych procedur. Policyjny kordon nie tworzy prawa.

Konflikt ma też wymiar praktyczny. Rząd pominął dochody i wydatki Trybunału w projekcie budżetu na 2027 rok, co wcześniej opisaliśmy w materiale o pozostawieniu TK bez odrębnego budżetu. Instytucja znalazła się więc pod równoczesną presją personalną, organizacyjną i finansową.

Stawką jest suwerenność polskiego prawa

Dla Polaków ten spór oznacza znacznie więcej niż walkę kilku środowisk prawniczych. Chodzi o to, kto ma ostatnie słowo w sprawach podatków, praw obywatelskich, granic kompetencji władz oraz relacji Polski z Unią Europejską. jeżeli Konstytucja pozostaje najwyższym prawem, każda władza musi respektować jej procedury także wtedy, gdy są politycznie niewygodne.

Zarzut Bosaka wymaga udokumentowania konkretnymi wypowiedziami lub orzeczeniami osób, których dotyczy. Sama zasada, której broni, jest jednak fundamentalna. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego ma stać na straży Konstytucji RP. Nie może traktować jej jak przeszkody usuwanej wtedy, gdy z Warszawy lub Brukseli płynie wygodniejsze politycznie oczekiwanie.

Źródło: Konfederacja (Facebook), stenogram 68. posiedzenia Sejmu, publiczne komunikaty dotyczące Trybunału Konstytucyjnego.

Źródło: Konfederacja (FB)

Читать всю статью