Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zgłosiła uwagi do projektu ustawy o nadzorze rynku nad produktami podlegającymi unijnemu prawodawstwu harmonizacyjnemu oraz o kontroli produktów wprowadzanych na rynek UE.
W wystąpieniu skierowanym do Ministerstwa Rozwoju i Technologii Rzecznik wskazuje, iż nowe rozwiązania nie mogą ograniczać gwarancji przysługujących przedsiębiorcom podczas kontroli. Projekt ustawy (UC45) ma uregulować zasady nadzoru rynku, kontroli produktów oraz stosowania środków i sankcji wobec podmiotów naruszających wymagania wynikające z unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego. Ze względu na szeroki zakres regulacji obejmie również licznych mikro, małych i średnich przedsiębiorców. Rzecznik MŚP zwraca uwagę, iż skuteczny nadzór nad bezpieczeństwem i zgodnością produktów powinien iść w parze z poszanowaniem praw przedsiębiorców. Zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim relacji projektowanych rozwiązań do Prawa przedsiębiorców, które określa zasady i ograniczenia kontroli działalności gospodarczej.
Jedna z najważniejszych uwag dotyczy pierwszeństwa Prawa przedsiębiorców przy prowadzeniu kontroli
– Skuteczny nadzór rynku jest potrzebny, a państwo powinno dysponować narzędziami pozwalającymi reagować na naruszenia oraz produkty niespełniające wymaganych norm. Równie ważne są jasne reguły działania organów i pewność przedsiębiorcy co do przysługujących mu uprawnień. Gwarancje wynikające z Prawa przedsiębiorców chronią firmy przed nadmierną i nieprzewidywalną ingerencją administracji. Tworzenie nowych procedur nie może prowadzić do obniżenia tego standardu ochrony – mówi Dagmara Rybicka, p.o. dyr. Gabinetu Rzecznika MŚP.
Jedna z najważniejszych uwag dotyczy pierwszeństwa Prawa przedsiębiorców przy prowadzeniu kontroli. Rzecznik postuluje, aby nowe przepisy nie ograniczały gwarancji wynikających z tej ustawy (art. 14 ust. 3 projektu). Obowiązujące regulacje zapewniają organom możliwość szybkiej interwencji m.in. w przypadku uzasadnionego podejrzenia zagrożenia życia lub zdrowia, popełnienia przestępstwa lub wykroczenia czy naruszenia prawnego zakazu. Pozwalają więc łączyć sprawność działania administracji z ochroną przedsiębiorcy.
Wątpliwości budzi ponadto sposób uregulowania „kontroli zdalnej” i „zakupu kontrolnego”
Kolejne zastrzeżenie dotyczy kontroli zdalnej. Projekt przewiduje możliwość jej prowadzenia bez uprzedniej zgody kontrolowanego przedsiębiorcy, podczas gdy Prawo przedsiębiorców wymaga takiej zgody. Rzecznik proponuje usunięcie tego rozwiązania. Ma to znaczenie również dla późniejszego postępowania, ponieważ materiał zgromadzony z naruszeniem obowiązujących zasad może zostać pozbawiony wartości dowodowej. Wątpliwości budzi ponadto sposób uregulowania „kontroli zdalnej” i „zakupu kontrolnego”. Projekt nie rozgranicza tych instytucji wystarczająco precyzyjnie, mimo iż pojęcie kontroli zdalnej funkcjonuje już w Prawie przedsiębiorców. Brak jednoznacznych definicji może prowadzić do problemów interpretacyjnych dotyczących charakteru podejmowanych czynności oraz zakresu ochrony przysługującej kontrolowanemu podmiotowi.
– Cyfryzacja usprawnia działania organów i pozwala ograniczyć związane z nimi obciążenia. Wykorzystanie formy zdalnej nie powinno jednak odbywać się kosztem standardów ochrony przedsiębiorcy. Przepisy muszą jednoznacznie określać zasady postępowania i przysługujące firmom gwarancje. Im większe uprawnienia otrzymują organy kontrolne i poważniejsze są potencjalne sankcje, tym większego znaczenia nabierają precyzja regulacji i przewidywalność działania administracji. Dobre prawo powinno ograniczać ryzyko sporów interpretacyjnych, a nie tworzyć dla nich przestrzeń – podkreśla Dagmara Rybicka.
Gwarancje wynikające z Prawa przedsiębiorców mają istotne znaczenie zwłaszcza dla lokalnych firm sektora MŚP
Rzecznik MŚP zwróciła się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii o uwzględnienie przedstawionych zastrzeżeń w dalszych pracach legislacyjnych. W wystąpieniu podkreśliła, iż gwarancje wynikające z Prawa przedsiębiorców mają istotne znaczenie zwłaszcza dla lokalnych firm sektora MŚP, szczególnie w kontekście sankcji przewidzianych w projektowanych regulacjach.
