Podczas wykładu wprowadzającego zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski przedstawił historyczne źródła idei konstytucyjnej kontroli prawa w Polsce, wskazując na rolę „Solidarności” i środowiska sędziowskiego w walce o niezależność sądów i ograniczenie arbitralności komunistycznej władzy.
Przypomniał, iż już w latach 1980-1981 formułowano postulat powołania niezawisłego Trybunału Konstytucyjnego oraz przekonanie, iż ponad prawem stanowionym istnieją prawa człowieka, których państwo nie nadaje, ale które ma obowiązek respektować.
– Czterdzieści lat orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego to dorobek, którego fundament położono w latach nadziei, po sierpniu 1980 r. O wszystkich, którzy rozumieli, iż nie ma prawdziwie wolnej Polski bez rządów prawa. Tej odwadze jesteśmy winni pamięć – zaznaczył dr hab. Karol Polejowski.
Międzynarodowa konferencja „Prawnonaturalne fundamenty ładu konstytucyjnego” jest poświęcona dyskusji na temat fundamentów ładu konstytucyjnego, roli ochrony wolności i praw jednostki przez Trybunał Konstytucyjny oraz filozoficznym wyzwaniom współczesnego konstytucjonalizmu. Wśród prelegentów są sędziowie TK, SN, eksperci z Polski i z innych europejskich państw oraz USA.
