1413 dni Giorgii Meloni. Prawicowy rząd bije rekord stabilności

Zdjęcie: 1413 dni Giorgii Meloni. Prawicowy rząd bije rekord stabilności

Rząd Giorgii Meloni 4 września osiągnął 1413 dni urzędowania i został najdłużej działającym gabinetem Republiki Włoskiej. Pobił o jeden dzień rekord drugiego rządu Silvia Berlusconiego. Dla polskiej prawicy to konkretna lekcja: wyrazisty mandat, dyscyplina koalicji i przywództwo mogą dać państwu trwałość bez oddawania pola lewicy.

Jeden dzień ponad rekord Berlusconiego

Gabinet Giorgii Meloni został zaprzysiężony 22 października 2022 roku. Po 1413 dniach, 4 września 2026 roku, wyprzedził drugi rząd Silvia Berlusconiego, który utrzymał się przez 1412 dni. W zestawieniu 68 włoskich gabinetów od 1946 roku żaden wcześniejszy nie trwał dłużej bez przerwy.

Kolejne miejsca także pokazują skalę osiągnięcia. Czwarty rząd Berlusconiego działał 1287 dni, pierwszy gabinet Bettina Craxiego 1093 dni, a rząd Mattea Renziego 1024 dni. To właśnie te pięć gabinetów przekroczyło tysiąc dni. Dla państwa, którego powojenna polityka stała się synonimem częstych przesileń, wynik Meloni ma znaczenie ustrojowe i symboliczne.

Sama długość urzędowania nie pozostało dowodem dobrych rządów. Daje jednak coś, bez czego trudno prowadzić poważną politykę: czas na realizację decyzji, przewidywalność dla obywateli i przedsiębiorstw oraz możliwość obrony własnego kursu w relacjach z partnerami zagranicznymi. Ciągła zmiana ministrów i większości osłabia państwo, choćby gdy konstytucyjne procedury pozostają nienaruszone.

Prawica utrzymała wspólny kurs

Meloni objęła władzę jako pierwsza kobieta na stanowisku premiera Włoch. Jej zapleczem są Bracia Włosi oraz koalicjanci z Ligi i Forza Italia. Utrzymanie wspólnego gabinetu przez niemal cztery lata wymagało kontroli sporów, szczególnie iż włoska prawica składa się z ugrupowań o odmiennych tradycjach i interesach.

Najważniejszy pozostaje mandat polityczny. Bracia Włosi nie doszli do władzy, udając umiarkowaną lewicę. Partia mówiła o narodowej dumie, kontroli migracji, rodzinie i podmiotowej roli Włoch. Meloni konsekwentnie wraca do języka wspólnoty narodowej, choć praktyka jej rządu zasługuje na ocenę oddzielną od deklaracji.

To rozróżnienie jest potrzebne. Prawicowy szyld nie zwalnia władzy z odpowiedzialności za efekty gospodarcze, bezpieczeństwo granic ani skuteczność wobec Brukseli. Rekord trwałości należy docenić, ale nie wolno zamieniać go w bezwarunkowy certyfikat. Bilans włoskiej prawicy obejmuje zarówno ideowe deklaracje, jak i konkretne decyzje rządowe.

Stabilność daje państwu podmiotowość

Włoska polityka przez dziesięciolecia cierpiała z powodu krótkiego życia gabinetów. Według analizy Affaritaliani średni czas urzędowania rządu od 1948 roku wynosił około 429 dni. Meloni przekroczyła ten poziom ponad trzykrotnie. Dzięki temu rozmówcy w Brukseli, Waszyngtonie czy Paryżu wiedzą, iż mają po drugiej stronie przywódcę zdolnego utrzymać większość.

Taka trwałość wzmacnia pozycję negocjacyjną państwa. Nie oznacza zgody na federalizację Europy ani podporządkowania narodowej polityki interesom większych graczy. Przeciwnie, stabilny rząd ma więcej możliwości stawiania warunków, budowania koalicji i konsekwentnej obrony własnych priorytetów. Gabinet żyjący od kryzysu do kryzysu staje się łatwym celem zewnętrznej presji.

Lekcja dla Polski

Polacy nie potrzebują kopiowania włoskiego modelu. Potrzebują jednak tej samej elementarnej powagi państwowej. Prawica, która zdobywa większość, musi umieć rządzić przez pełną kadencję, prowadzić spójną politykę i rozliczać się z jej skutków. Wojny personalne oraz chwiejność programowa marnują mandat otrzymany od narodu.

Rekord Meloni pokazuje też, iż wyrazista tożsamość nie musi skazywać ugrupowania na polityczny margines. Można wygrać wybory, utrzymać szeroką koalicję i wyznaczać kierunek debaty. Warunkiem jest zdolność przełożenia haseł o suwerenności na sprawne państwo.

Stawką są codzienne sprawy obywateli: podatki, bezpieczeństwo, kontrola granic i odporność gospodarki. Trwałość rządu ma sens wtedy, gdy służy narodowi, a nie wygodzie aparatu władzy. Giorgia Meloni pobiła rekord. Teraz prawdziwą miarą jej sukcesu pozostaje to, ile trwałych korzyści zostawi Włochom.

Źródła: Il Giornale d’Italia, Affaritaliani